ന്യൂഡൽഹി: ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യത്തെ ഡിജിറ്റൽ സെൻസസ് ഔദ്യോഗികമായി പ്രഖ്യാപിച്ചു. ആദ്യ ഡിജിറ്റൽ സെൻസസിന്റെ ആദ്യ ഘട്ടത്തിനായുള്ള വിജ്ഞാപനം ആഭ്യന്തര മന്ത്രാലയം പുറപ്പെടുവിച്ചു. ഈ വിജ്ഞാപനപ്രകാരം, സെൻസസിന്റെ ആദ്യ ഘട്ടം 2026 ഏപ്രിൽ 1 മുതൽ 2026 സെപ്റ്റംബർ 30 വരെ രാജ്യവ്യാപകമായി നടക്കും. COVID-19 കാരണം മാറ്റിവച്ച സെൻസസ് ഇപ്പോൾ ഡിജിറ്റലായി പൂർത്തിയാക്കും, ഇത് എല്ലാ സംസ്ഥാനങ്ങൾക്കും കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശങ്ങൾക്കും ബാധകമാണ്.
സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനു ശേഷമുള്ള ആദ്യത്തെ ജാതി അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള സെൻസസ് ആയിരിക്കും ഈ സെൻസസിന്റെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട സവിശേഷത. ജാതി അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള സെൻസസ് 1931-ലാണ് നടന്നത്. ഇത് രാജ്യം ഔദ്യോഗികമായി ജാതികളെ കണക്കാക്കുന്നതിനുള്ള ഏകദേശം 90 വർഷങ്ങൾക്ക് അന്ത്യം കുറിച്ചു. 2025 ഡിസംബറിൽ പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദിയുടെ അധ്യക്ഷതയിൽ ചേർന്ന മന്ത്രിസഭാ യോഗത്തിലാണ് ഈ നിർദ്ദേശം അംഗീകരിച്ചത്. മുഴുവൻ പ്രക്രിയയ്ക്കും ഏകദേശം ₹1,718.2 കോടി ചിലവാകും.
ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യത്തെ ഡിജിറ്റൽ സെൻസസ് രണ്ട് ഘട്ടങ്ങളിലായി പൂർത്തിയാകും. 2026 ഏപ്രിൽ മുതൽ സെപ്റ്റംബർ വരെയുള്ള ആദ്യ ഘട്ടത്തിൽ ഗാർഹിക ഇൻവെന്ററിയും ഭവന സെൻസസും ഉൾപ്പെടും. ഒരു വീട് പക്കയാണോ അതോ കച്ചയാണോ, വൈദ്യുതി, വെള്ളം, ടോയ്ലറ്റുകൾ തുടങ്ങിയ അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങൾ ലഭ്യമാണോ എന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരങ്ങൾ ശേഖരിക്കുന്നതും ഇതിൽ ഉൾപ്പെടും.
രണ്ടാം ഘട്ടം 2027 ഫെബ്രുവരിയിൽ നടക്കും, അതിൽ രാജ്യത്തെ യഥാർത്ഥ ജനസംഖ്യ കണക്കാക്കും. 30 ലക്ഷം ജീവനക്കാർ ഡിജിറ്റൽ ഡാറ്റാ ശേഖരണം നടത്തും.
ഇത്തവണ സെൻസസ് പൂർണ്ണമായും ഡിജിറ്റൽ രീതിയിലായിരിക്കും. മുമ്പ് പേനയും പേപ്പറും ഉപയോഗിച്ചാണ് വിവരശേഖരണം നടത്തിയിരുന്നതെങ്കിൽ, ഇനി മൊബൈൽ ആപ്ലിക്കേഷനുകളും ടാബ്ലെറ്റുകളും ഉപയോഗിച്ചാണ് ഇത് രേഖപ്പെടുത്തുക. രാജ്യത്തുടനീളം ഏകദേശം 3 ദശലക്ഷം ജീവനക്കാരെ വിന്യസിക്കും.
രാജ്യത്ത് താമസിക്കുന്നവരുടെ എണ്ണം, അവരുടെ സാമൂഹിക-സാമ്പത്തിക സ്ഥിതി, അവരുടെ അടിസ്ഥാന ആവശ്യങ്ങൾ എന്നിവയെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരങ്ങൾ ശേഖരിക്കുക എന്നതാണ് സെൻസസിന്റെ പ്രാഥമിക ലക്ഷ്യം. ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യത്തെ സെൻസസ് 1871 ൽ നടന്നു. 1981 മുതൽ, ഈ പ്രക്രിയ ഓരോ 10 വർഷത്തിലും പതിവായി നടത്തിവരുന്നു.
