മെക്സിക്കൻ മയക്കുമരുന്ന് മാഫിയ തലവൻ “എൽ മെൻചോ” എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്ന നെമെസിയോ റൂബൻ ഒസെഗുവേര സെർവാന്റസ് ഞായറാഴ്ച ജാലിസ്കോയിൽ നടന്ന സൈനിക നടപടിക്കിടെ കൊല്ലപ്പെട്ടു. സിജെഎൻജി കാർട്ടലിന്റെ തലവനായിരുന്നു. ഇയാളെ പിടികൂടുന്നവർക്ക് അമേരിക്ക 15 മില്യൺ ഡോളർ പാരിതോഷികം വാഗ്ദാനം ചെയ്തിരുന്നു.
മെക്സിക്കോയിൽ മയക്കുമരുന്ന് മാഫിയക്കെതിരെ നടന്ന ഏറ്റവും വലിയ നടപടിയിൽ, ജാലിസ്കോ ന്യൂ ജനറേഷൻ കാർട്ടലിന്റെ (സിജെഎൻജി) തലവൻ “എൽ മെൻചോ” കൊല്ലപ്പെട്ടു. ഞായറാഴ്ച തപൽപ പ്രദേശത്ത് അറസ്റ്റ് ചെയ്യാനുള്ള ശ്രമത്തിനിടെ പരിക്കേറ്റ ഇയാളെ മെക്സിക്കോ സിറ്റിയിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകുന്നതിനിടെയാണ് മരണപ്പെട്ടത്.
ഇയാളെ ജീവനോടെയോ അല്ലാതെയോ പിടികൂടാന് വിവരം നല്കുന്നവര്ക്ക് 15 മില്യൺ ഡോളർ പാരിതോഷികം യുഎസ് വാഗ്ദാനം ചെയ്തിരുന്നു. ഇയാളുടെ മരണവാർത്ത പരന്നതോടെ, മയക്കു മരുന്നു മാഫിയകള് പ്രതികാര നടപടി ആരംഭിച്ചു. ഒരു ഡസൻ സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ റോഡുകൾ കത്തിച്ചു, വാഹനങ്ങൾ കത്തിച്ചു, സ്കൂളുകൾ അടച്ചു. ഗ്വാഡലജാര പോലുള്ള നഗരങ്ങൾ വിജനമായി, സ്കൂളുകൾ അടച്ചു. ട്രംപ് ഭരണകൂടത്തിനെതിരെ മെക്സിക്കൻ സർക്കാർ നടത്തുന്ന അടിച്ചമർത്തലിന്റെ ഭാഗമായാണ് ഈ നടപടിയെ കാണുന്നത്.
1966-ൽ മൈക്കോവാക്കൻ സംസ്ഥാനത്തെ ഒരു ദരിദ്ര പർവതഗ്രാമത്തിലാണ് നെമെസിയോ റൂബൻ ഒസെഗുവേര ജനിച്ചത്. കുട്ടിക്കാലത്ത് അവോക്കാഡോ തോട്ടങ്ങളിൽ ജോലി ചെയ്തിരുന്നു. തുടർന്ന് അമേരിക്കയിലേക്ക് കടന്ന് ഹെറോയിൻ കടത്തിൽ ഏർപ്പെടുകയും അറസ്റ്റിലാകുകയും ചെയ്തു. ഏതാനും വർഷങ്ങൾ ജയിലിൽ കിടന്നു, തുടർന്ന് മെക്സിക്കോയിലേക്ക് നാടുകടത്തപ്പെട്ടു. മെക്സിക്കോയിലേക്ക് മടങ്ങിയ ഇയാള് ഒരു പോലീസ് ഓഫീസറായി ജോലി ചെയ്തു. എന്നാൽ, താമസിയാതെ സിനലോവയുടെ സഖ്യകക്ഷിയായ മിലേനിയോ മാഫിയ ഗ്രൂപ്പില് ചേർന്നു. ഇവിടെ നിന്നാണ് ഇയാളുടെ ക്രിമിനൽ ജീവിതം ആരംഭിച്ചത്.
മിലേനിയോ സംഘത്തെ ഏറ്റെടുക്കാനുള്ള ശ്രമം പരാജയപ്പെട്ടതിനെത്തുടർന്ന്, ഒസെഗുവേര വ്യത്യസ്തമായ ഒരു പാത തിരഞ്ഞെടുത്തു. ഇയാള് സിജെഎൻജി സ്ഥാപിക്കുകയും സിനലോവയ്ക്കെതിരെ തുറന്ന യുദ്ധം നടത്തുകയും ജാലിസ്കോ സംസ്ഥാനത്ത് ശക്തമായ വേരുകൾ സ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്തു. ഫെന്റനൈൽ ഉൾപ്പെടെയുള്ള മയക്കുമരുന്നുകൾ വൻതോതിൽ അമേരിക്കയിലേക്ക് കയറ്റി അയച്ചു, ഇത് ലക്ഷക്കണക്കിന് അമിത അളവിലുള്ള മരണങ്ങൾക്ക് കാരണമായി. സിനലോവയുടെ കള്ളക്കടത്ത് രീതി, സീറ്റാസിന്റെ ക്രൂരത, പ്രാദേശിക പിന്തുണ എന്നിവയുടെ സംയോജനം സംഘടനയെ ശക്തിപ്പെടുത്തി. ചുരുങ്ങിയ സമയത്തിനുള്ളിൽ, അത് മെക്സിക്കോയിലെ ഏറ്റവും അപകടകരമായ മയക്കു മരുന്ന് സംഘമായി മാറി.
എൽ മെൻചോ ശത്രുക്കളെ ശിരഛേദം ചെയ്തും, പോലീസുകാരെ കൊന്നൊടുക്കുകയും, ഭയാനകമായ ഭീഷണികൾ നടത്തിയും അടിച്ചമർത്തി. 2015-ൽ, ആറ് ആഴ്ചയ്ക്കുള്ളിൽ ഇയാള് രണ്ട് ഡസൻ പോലീസുകാരെ കൊന്നു. 2020-ൽ, മെക്സിക്കോ സിറ്റി പോലീസ് മേധാവിക്കെതിരെ ആക്രമണം നടത്താൻ പദ്ധതിയിട്ടു. സംരക്ഷണം ഉറപ്പാക്കാൻ രാഷ്ട്രീയക്കാർക്ക് കൈക്കൂലി നൽകി. കോവിഡ് സമയത്ത്, പൊതുജനങ്ങളെ ആകർഷിച്ചുകൊണ്ട് സിജെഎൻജിയുടെ പേരിൽ റേഷൻ വിതരണം ചെയ്തു. സർക്കാരിന് മികച്ച ഒരു ബദലായി എല് മെന്ചോ ഉയർന്നുവന്നതായി വിദഗ്ദ്ധർ പറയുന്നു.
എൽ മെൻചോയെ വർഷങ്ങളോളം കണ്ടെത്താനായില്ല. പോലീസിന് കൈക്കൂലി നൽകി ഇയാള് തന്റെ സുരക്ഷ നിലനിർത്തി. 2015-ൽ ഒരു സൈനിക നടപടിക്കിടെ, രക്ഷപ്പെടാൻ ഇയാളുടെ ഗുണ്ടകൾ ആർപിജി ഉപയോഗിച്ച് ഒരു ഹെലികോപ്റ്റർ വെടിവച്ചു. ഇയാള്ക്ക് രാഷ്ട്രീയ സംരക്ഷണവും ഉണ്ടായിരുന്നു. ഇത്രയും വർഷമായി ഇയാള് ഒളിവിൽ കഴിഞ്ഞത് അത്ഭുതകരമാണെന്ന് വിദഗ്ദ്ധര് പറയുന്നു. ഒടുവിൽ, ഞായറാഴ്ചത്തെ ഓപ്പറേഷനിൽ കൊല്ലപ്പെടുകയും ചെയ്തു.
എൽ മെൻചോയുടെ മരണം രാജ്യവ്യാപകമായി മയക്കുമരുന്ന് സംഘത്തിന്റെ അക്രമത്തിന് കാരണമായി. തെരുവുകൾ കത്തിനശിച്ചു, നഗരങ്ങൾ കത്തിച്ചു. ഗ്വാഡലജാരയിലെ ആളുകൾ വീടുകളിൽ ഒളിച്ചു, തിങ്കളാഴ്ച പലയിടത്തും സ്കൂളുകൾ അടച്ചു. ഈ സംഭവം എല് മെന്ചോ സംഘത്തിന്റെ ആഴത്തിലുള്ള സ്വാധീനം തെളിയിക്കുന്നു. ഫെന്റനൈൽ കടത്തിന്റെയും മറ്റ് കുറ്റകൃത്യങ്ങളുടെയും ഈ ചക്രത്തെ തടയണമെങ്കില് സർക്കാർ കൂടുതൽ കടുത്ത നടപടികൾ സ്വീകരിക്കണം. പക്ഷേ, സംഘത്തിന്റെ വേരുകൾ എളുപ്പത്തിൽ പിഴുതെറിയപ്പെടില്ല. സ്ഥിതിഗതികൾ ഇപ്പോഴും പിരിമുറുക്കത്തിലാണ്.
