ഇറാന് യുദ്ധത്തിൽ ചൈനയുടെ വ്യോമ പ്രതിരോധ സംവിധാനം പരാജയപ്പെട്ടതായി റിപ്പോര്ട്ട്. ചൈനയുടെ HQ-9B പരാജയപ്പെട്ടില്ലായിരുന്നുവെങ്കിൽ, ഇറാന്റെ പരമോന്നത നേതാവ് ആയത്തുള്ള അലി ഖമേനി ഇന്ന് ജീവിച്ചിരിപ്പുണ്ടാകുമായിരുന്നു എന്നും റിപ്പോര്ട്ടില് പറയുന്നു.
ഇറാനെതിരായ ഇസ്രായേല്-യുഎസ് യുദ്ധത്തില് ചൈനയുടെ സൈനിക സാങ്കേതികവിദ്യയും ചോദ്യം ചെയ്യപ്പെട്ടു. വ്യോമ പ്രതിരോധം ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിനായി എണ്ണയ്ക്ക് പകരം ആയുധങ്ങൾ വാങ്ങുന്ന കരാറിന്റെ ഭാഗമായി കഴിഞ്ഞ വർഷം ചൈനയിൽ നിന്ന് ഇറാൻ HQ-9B വ്യോമ പ്രതിരോധ സംവിധാനം സ്വന്തമാക്കിയിരുന്നു. എന്നാല്, 2026 ഫെബ്രുവരി 28-ന് നടന്ന ആക്രമണങ്ങളിൽ, ഇറാനെ സംരക്ഷിക്കുന്നതിൽ ഈ സംവിധാനം പൂർണ്ണമായും പരാജയപ്പെട്ടു, ഒരു മണിക്കൂറിനുള്ളിൽ അത് ഫലപ്രദമല്ലാതായി.
HQ-9B സിസ്റ്റത്തിന്റെ ഫലപ്രാപ്തി ചോദ്യം ചെയ്യപ്പെടുന്നത് ഇതാദ്യമല്ല. 2025 മെയ് മാസത്തിൽ ഇന്ത്യയും പാക്കിസ്താനും തമ്മിലുള്ള “ഓപ്പറേഷൻ സിന്ദൂർ” സംഘര്ഷത്തിലും ഈ സിസ്റ്റം വാർത്തകളിൽ ഇടം നേടിയിരുന്നു. പാക്കിസ്താന് വ്യോമ പ്രതിരോധത്തിനായി ഈ സിസ്റ്റമാണ് ഉപയോഗിച്ചത്. എന്നാൽ, ഇന്ത്യൻ സൈന്യത്തിന്റെ നടപടികളാൽ അത് ഫലപ്രദമല്ലാതായി. ആ സംഘർഷത്തിൽ പാക്കിസ്താന്റെ മൊത്തത്തിലുള്ള വ്യോമ പ്രതിരോധ സംവിധാനം തകർന്നുവെന്നും അത് നിരവധി തന്ത്രപ്രധാന സ്ഥലങ്ങൾക്ക് കാര്യമായ നാശനഷ്ടങ്ങൾ വരുത്തിയെന്നും പറയുന്നു. ഇറാനിലെ സംഭവം ടെഹ്റാൻ, നതാൻസ്, ഫോർഡോ എന്നിവിടങ്ങളിലെ സെൻസിറ്റീവ് ആണവ കേന്ദ്രങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കാൻ വിന്യസിച്ച സിസ്റ്റത്തിന്റെ ബലഹീനതകളെ കൂടുതൽ തുറന്നുകാട്ടി.
റഷ്യയുടെ എസ്-300, അമേരിക്കയുടെ പാട്രിയറ്റ് മിസൈല് എന്നിവയില് നിന്ന് പ്രചോദനം ഉൾക്കൊണ്ട് ചൈന വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത ദീർഘദൂര ഉപരിതല-വായു മിസൈൽ സംവിധാനമാണ് എച്ച്ക്യു-9ബി. ഏകദേശം 260 കിലോമീറ്റർ ദൂരപരിധിയുള്ള ഇതിന് 50 കിലോമീറ്റർ വരെ ഉയരത്തിലുള്ള ലക്ഷ്യങ്ങളെ നശിപ്പിക്കാൻ കഴിയും. കൂടാതെ, ഒരേസമയം 100-ലധികം ലക്ഷ്യങ്ങൾ ട്രാക്ക് ചെയ്യാനും ആറ് മുതൽ എട്ട് വരെ ലക്ഷ്യങ്ങളെ ഒരേസമയം ആക്രമിക്കാനും ഇതിന് കഴിയും. ചൈന തന്നെ തങ്ങളുടെ തലസ്ഥാനമായ ബീജിംഗിനെയും ദക്ഷിണ ചൈനാ കടൽ പോലുള്ള സുപ്രധാന പ്രദേശങ്ങളെയും സംരക്ഷിക്കാൻ ഇത് വിന്യസിച്ചിട്ടുണ്ട്.
2025 ജൂലൈയിൽ ഇറാൻ തങ്ങളുടെ വ്യോമ പ്രതിരോധം ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിനായി ചൈനയിൽ നിന്ന് HQ-9B സംവിധാനം സ്വന്തമാക്കി. 2025 ജൂണിൽ ഇസ്രായേലുമായുള്ള വെടിനിർത്തലിനെത്തുടർന്ന് നിലവിൽ വന്ന ഒരു വലിയ ആയുധ-എണ്ണ പദ്ധതിയുടെ ഭാഗമായിരുന്നു ഈ കരാർ. ജൂണിൽ, “ഓപ്പറേഷൻ റൈസിംഗ് ലയൺ” എന്ന പേരിൽ ഇറാന്റെ ആണവ പദ്ധതിയെ ലക്ഷ്യമിട്ട് ഇസ്രായേൽ ആഴക്കടൽ ആക്രമണങ്ങൾ നടത്തി, അതിൽ ഒടുവിൽ അമേരിക്കയും ഉൾപ്പെട്ടിരുന്നു. ആ സമയത്ത്, തങ്ങളുടെ ആണവ കേന്ദ്രങ്ങളെ കാര്യമായി ബാധിച്ചിട്ടില്ലെന്ന് ഇറാൻ അവകാശപ്പെട്ടു. എന്നാൽ, ആണവ കേന്ദ്രങ്ങളെ ലക്ഷ്യം വച്ചായിരുന്നു ആക്രമണം എന്ന് അവർ (ഇസ്രായേലും അമേരിക്കയും) അവകാശപ്പെട്ടു.
അതേസമയം, അതിന് വ്യക്തമായ തെളിവുകളൊന്നുമില്ലെന്ന് അന്താരാഷ്ട്ര ആണവോർജ്ജ ഏജൻസി (IAEA) പറയുന്നു. ഇറാൻ റഷ്യൻ, തദ്ദേശീയ സംവിധാനങ്ങളുമായി സംയോജിപ്പിച്ച് ഒരു ബഹുതല പ്രതിരോധ സംവിധാനം രൂപീകരിച്ചിരുന്നു. എന്നാല്, മുഴുവൻ സംവിധാനവും സംയോജിത ആക്രമണങ്ങൾക്ക് ഇരയായി.
