ഗാന്ധിനഗർ: ഗുജറാത്തിലെ ബറൂച്ച് ജില്ലയിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഫാർമസ്യൂട്ടിക്കൽ ഫാക്ടറിയിലുണ്ടായ ശക്തമായ സ്‌ഫോടനത്തിൽ അഞ്ച് തൊഴിലാളികൾ മരിച്ചു. അഞ്ച് പേർക്ക് ഗുരുതരമായി പരിക്കേറ്റു. വെള്ളിയാഴ്ച രാത്രി പത്ത് മണിയോടെയാണ് ബറൂച്ച് ജില്ലയിലെ സായ്ഖ ഗുജറാത്ത് ഇൻഡസ്ട്രിയൽ ഡെവലപ്‌മെന്റ് കോർപ്പറേഷൻ (ജിഐഡിസി) വ്യവസായ മേഖലയിലുള്ള സിൻസീൽ ഫാർമകെം ഫാക്ടറിയിൽ വൻ സ്‌ഫോടനമുണ്ടായത്. സ്‌ഫോടനത്തിന്റെ ആഘാതത്തിൽ ഫാക്ടറിയിലെ റിയാക്ടർ ടാങ്ക് തകരുകയും യന്ത്രസാമഗ്രികളുടെ ഭാഗങ്ങൾ സമീപപ്രദേശങ്ങളിലേക്ക് ചിതറിത്തെറിക്കുകയും ചെയ്തു. സ്‌ഫോടനശബ്ദം ഏകദേശം 15 കിലോമീറ്റർ അകലെവരെ കേട്ടതായി പ്രദേശവാസികൾ പറഞ്ഞു.
അപകടത്തിൽ മരിച്ച അഞ്ച് തൊഴിലാളികളിൽ നാലുപേരുടെ വിവരങ്ങൾ അധികൃതർ സ്ഥിരീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. വാഗ്ര സ്വദേശിയും ഫാക്ടറിയിലെ ഷിഫ്റ്റ് ഇൻചാർജുമായ ജയ്ദീപ് പട്ടേൽ (27), അനികേത്കുമാർ ഹരികിഷോർ (24), അർജുൻ രാംസിങ് ഗൗതം (20), വൃന്ദ് താലവിയ എന്നിവരാണ് തിരിച്ചറിഞ്ഞത്. മരിച്ച അഞ്ചാമത്തെ തൊഴിലാളിയുടെ വ്യക്തിവിവരങ്ങൾ സ്ഥിരീകരിക്കാനുള്ള നടപടികൾ തുടരുകയാണ്. അപകടത്തിൽ പരിക്കേറ്റ ബിഹാർ, ഉത്തർപ്രദേശ് സ്വദേശികളായ അഞ്ച് തൊഴിലാളികൾ ആശുപത്രിയിൽ ചികിത്സയിലാണ്.
ഫാർമസ്യൂട്ടിക്കൽ ഉൽപ്പന്നങ്ങളുടെ നിർമാണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഹൈഡ്രജനേഷൻ പ്രക്രിയ നടക്കുന്നതിനിടെയാണ് സ്‌ഫോടനമുണ്ടായതെന്നാണ് പ്രാഥമിക വിവരം. രാസവസ്തുക്കൾ ഉപയോഗിച്ച് നടക്കുന്ന ഈ പ്രക്രിയയിൽ പ്രത്യേക താപനിലയും മർദവും നിയന്ത്രിക്കേണ്ടതുണ്ട്. ഇത്തരം പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ സാങ്കേതിക തകരാറുകളോ സുരക്ഷാ സംവിധാനങ്ങളിലെ വീഴ്ചകളോ ഉണ്ടായാൽ ഗുരുതരമായ അപകടങ്ങൾക്ക് സാധ്യതയുണ്ട്. എന്നാൽ ഈ സംഭവത്തിൽ സ്‌ഫോടനത്തിന് കാരണമായത് എന്താണെന്ന് ഇതുവരെ ഔദ്യോഗികമായി സ്ഥിരീകരിച്ചിട്ടില്ല.
സ്‌ഫോടനത്തിന്റെ ശക്തിയിൽ ഫാക്ടറിയിലെ റിയാക്ടർ ടാങ്ക് പൂർണമായും തകർന്നതായാണ് വിവരം. ടാങ്കിന്റെയും മറ്റ് യന്ത്രസാമഗ്രികളുടെയും ഭാഗങ്ങൾ ഫാക്ടറി പരിസരത്താകെ ചിതറിക്കിടന്നിരുന്നു. വലിയ ശബ്ദത്തോടെയുണ്ടായ സ്‌ഫോടനം സമീപപ്രദേശങ്ങളിലെ ജനങ്ങൾക്കിടയിലും പരിഭ്രാന്തി സൃഷ്ടിച്ചു. കിലോമീറ്ററുകൾ അകലെവരെ ശബ്ദം കേട്ടതോടെ എന്താണ് സംഭവിച്ചതെന്നറിയാതെ പ്രദേശവാസികൾ ആശങ്കയിലായി.
സ്‌ഫോടനത്തെത്തുടർന്ന് ഫാക്ടറിയിൽനിന്ന് മെത്തിലിൻ ഡൈക്ലോറൈഡ് എന്ന രാസവസ്തുവിന്റെ വാതകം ചോർന്നതായും റിപ്പോർട്ടുകളുണ്ട്. വ്യാവസായിക ആവശ്യങ്ങൾക്കും ഔഷധനിർമാണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിവിധ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കും ഉപയോഗിക്കുന്ന രാസവസ്തുവാണിത്. ഇതിന്റെ വാതകം ഉയർന്ന അളവിൽ ശ്വസിക്കുന്നത് മനുഷ്യാരോഗ്യത്തിന് അപകടകരമാണ്. ശ്വസനസംബന്ധമായ ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ, തലകറക്കം, തലവേദന തുടങ്ങിയ ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങൾക്ക് ഇത് കാരണമാകാം.
സ്‌ഫോടനത്തിന് പിന്നാലെയുണ്ടായ വാതകച്ചോർച്ച സ്ഥിതിഗതികൾ കൂടുതൽ സങ്കീർണമാക്കിയതായാണ് പ്രാഥമിക റിപ്പോർട്ടുകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. എന്നാൽ വാതകച്ചോർച്ചയുടെ അളവ്, അത് എത്രത്തോളം പ്രദേശങ്ങളിലേക്ക് വ്യാപിച്ചു, സമീപവാസികൾക്ക് ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങളുണ്ടായോ തുടങ്ങിയ കാര്യങ്ങളിൽ വ്യക്തമായ വിവരങ്ങൾ ലഭ്യമായിട്ടില്ല. അപകടത്തിന്റെ യഥാർഥ വ്യാപ്തി കണ്ടെത്താൻ വിശദമായ സാങ്കേതിക പരിശോധന ആവശ്യമാണ്.
അപകടത്തിൽ പരിക്കേറ്റ അഞ്ച് തൊഴിലാളികൾ ബിഹാർ, ഉത്തർപ്രദേശ് സംസ്ഥാനങ്ങളിൽനിന്നുള്ളവരാണെന്നാണ് വിവരം. ഇവർക്ക് ആശുപത്രിയിൽ ചികിത്സ നൽകിവരികയാണ്. പരിക്കുകളുടെ സ്വഭാവവും ചികിത്സയിലുള്ളവരുടെ ആരോഗ്യനിലയും സംബന്ധിച്ച കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ പുറത്തുവന്നിട്ടില്ല.
ഫാക്ടറിയിൽ അപകടം നടന്ന സമയത്ത് എത്ര തൊഴിലാളികൾ ജോലിയിൽ ഉണ്ടായിരുന്നുവെന്നും സ്‌ഫോടനസമയത്ത് സ്വീകരിച്ച സുരക്ഷാനടപടികൾ എന്തൊക്കെയായിരുന്നുവെന്നും അന്വേഷണത്തിലൂടെ വ്യക്തമാകേണ്ടതുണ്ട്. രാസവസ്തുക്കൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്ന വ്യവസായ സ്ഥാപനങ്ങളിൽ നിർബന്ധമായും പാലിക്കേണ്ട സുരക്ഷാമാനദണ്ഡങ്ങൾ ഫാക്ടറിയിൽ കൃത്യമായി നടപ്പാക്കിയിരുന്നോ എന്നതും പരിശോധനയിൽ നിർണായകമാകും.
സംഭവത്തെത്തുടർന്ന് ഗുജറാത്ത് മലിനീകരണ നിയന്ത്രണ ബോർഡ്, വ്യവസായ സുരക്ഷാ-ആരോഗ്യ ഡയറക്ടറേറ്റ്, പൊലീസ് എന്നിവിടങ്ങളിലെ ഉദ്യോഗസ്ഥർ ഫാക്ടറിയിലെത്തി പരിശോധന നടത്തി. സ്‌ഫോടനത്തിന്റെ കാരണം കണ്ടെത്തുന്നതിനൊപ്പം അപകടകരമായ രാസവസ്തുക്കളുടെ ചോർച്ച മൂലം പരിസ്ഥിതിക്ക് എന്തെങ്കിലും ദോഷമുണ്ടായിട്ടുണ്ടോയെന്നും പരിശോധിക്കേണ്ടതുണ്ട്.
ഹൈഡ്രജനേഷൻ പ്രക്രിയയ്ക്കിടെ റിയാക്ടറിനുള്ളിലെ മർദത്തിലോ താപനിലയിലോ അസാധാരണമായ മാറ്റമുണ്ടായിരുന്നോ, ഉപകരണങ്ങൾക്ക് സാങ്കേതിക തകരാറുണ്ടായിരുന്നോ, സുരക്ഷാ നിയന്ത്രണ സംവിധാനങ്ങൾ കാര്യക്ഷമമായി പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നോ തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങൾ അന്വേഷണത്തിൽ പരിശോധിക്കപ്പെടാനിടയുണ്ട്. എന്നാൽ ഇവയിലേതെങ്കിലും കാരണമാണ് അപകടത്തിലേക്ക് നയിച്ചതെന്ന് നിലവിൽ സ്ഥിരീകരിച്ചിട്ടില്ല.
അഞ്ച് തൊഴിലാളികളുടെ മരണത്തിനിടയാക്കിയ സ്‌ഫോടനത്തിന്റെ യഥാർഥ കാരണം കണ്ടെത്താൻ പൊലീസ് അന്വേഷണം ആരംഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഫാക്ടറിയിലെ പ്രവർത്തനരീതികൾ, അപകടസമയത്തെ സാഹചര്യങ്ങൾ, യന്ത്രസാമഗ്രികളുടെ അവസ്ഥ, സുരക്ഷാ ക്രമീകരണങ്ങൾ എന്നിവ സംബന്ധിച്ച വിവരങ്ങൾ ശേഖരിക്കുന്നതിലൂടെ അപകടത്തിലേക്ക് നയിച്ച സാഹചര്യങ്ങൾ വ്യക്തമാകുമെന്നാണ് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നത്.
വൻതോതിൽ രാസവസ്തുക്കൾ ഉപയോഗിക്കുന്ന ഫാർമസ്യൂട്ടിക്കൽ വ്യവസായ സ്ഥാപനങ്ങളിലെ തൊഴിലാളികളുടെ സുരക്ഷയും അടിയന്തര സാഹചര്യങ്ങളെ നേരിടാനുള്ള സംവിധാനങ്ങളും സംബന്ധിച്ച ആശങ്കകൾ ഉയർത്തുന്നതാണ് ബറൂച്ചിലുണ്ടായ ഈ ദുരന്തം. വ്യവസായ മേഖലകളിലെ സുരക്ഷാമാനദണ്ഡങ്ങൾ കർശനമായി പാലിക്കുന്നുണ്ടെന്ന് ഉറപ്പുവരുത്തേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകതയും സംഭവം ഓർമിപ്പിക്കുന്നു.
അഞ്ച് തൊഴിലാളികളുടെ ജീവൻ നഷ്ടപ്പെടുകയും മറ്റഞ്ചുപേർക്ക് പരിക്കേൽക്കുകയും ചെയ്ത സംഭവത്തിൽ അധികൃതരുടെ വിശദമായ അന്വേഷണ റിപ്പോർട്ട് പുറത്തുവരുന്നതോടെയാകും സ്‌ഫോടനത്തിന്റെ കാരണവും ഏതെങ്കിലും തരത്തിലുള്ള സുരക്ഷാവീഴ്ചകൾ ഉണ്ടായിട്ടുണ്ടോയെന്നതും വ്യക്തമാകുക.
