ന്യൂഡൽഹി: ദേശീയ തലസ്ഥാനമായ ഡൽഹിയിൽ പ്രതിഷേധങ്ങളുടെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ ഏർപ്പെടുത്തിയ നിയന്ത്രണങ്ങൾ സംബന്ധിച്ച് സുപ്രീം കോടതി പുറപ്പെടുവിച്ച ഇടക്കാല നിർദ്ദേശങ്ങൾ രാജ്യത്തെ പൗരാവകാശ സംരക്ഷണത്തിനും ഭരണഘടനാപരമായ സ്വാതന്ത്ര്യങ്ങൾക്കും ഏറെ പ്രാധാന്യമുള്ളതാണെന്ന് മുതിർന്ന അഭിഭാഷകനും രാജ്യസഭാംഗവുമായ കപിൽ സിബൽ. സമാധാനപരമായി പ്രതിഷേധിക്കാനും അഭിപ്രായങ്ങൾ പ്രകടിപ്പിക്കാനും സ്വതന്ത്രമായി സഞ്ചരിക്കാനുമുള്ള പൗരന്മാരുടെ അവകാശങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകതയാണ് കോടതിയുടെ ഇടപെടൽ വ്യക്തമാക്കുന്നതെന്ന് അദ്ദേഹം അഭിപ്രായപ്പെട്ടു. നീതിന്യായ വ്യവസ്ഥയിലുള്ള ജനങ്ങളുടെയും നിയമരംഗത്ത് പ്രവർത്തിക്കുന്നവരുടെയും വിശ്വാസം ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതാണ് സുപ്രീം കോടതിയുടെ നടപടിയെന്നും സിബൽ പറഞ്ഞു.
ഡൽഹിയിൽ ഒക്ടോബർ 10ന് നടന്ന പ്രതിഷേധങ്ങളെത്തുടർന്ന് പോലീസ് ഏർപ്പെടുത്തിയ സുരക്ഷാ നിയന്ത്രണങ്ങൾ, പ്രതിഷേധക്കാരെ കസ്റ്റഡിയിലെടുത്ത നടപടികൾ, പൊതുഗതാഗത സംവിധാനങ്ങൾക്കും ഇന്റർനെറ്റ് സേവനങ്ങൾക്കും ഏർപ്പെടുത്തിയ നിയന്ത്രണങ്ങൾ എന്നിവ ചോദ്യം ചെയ്തുള്ള ഹർജികൾ പരിഗണിക്കുന്നതിനിടെയാണ് സുപ്രീം കോടതിയുടെ നിർണായക ഇടപെടൽ ഉണ്ടായത്. ജസ്റ്റിസുമാരായ ജോയ്മല്യ ബാഗ്ചി, വി. മോഹന എന്നിവരടങ്ങിയ ബെഞ്ചാണ് പൗരന്മാരുടെ ഭരണഘടനാപരമായ അവകാശങ്ങളും പൊതുസുരക്ഷയും തമ്മിലുള്ള സന്തുലിതാവസ്ഥ ഉറപ്പാക്കേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകത ചൂണ്ടിക്കാട്ടി ഇടക്കാല നിർദ്ദേശങ്ങൾ പുറപ്പെടുവിച്ചത്.
സുപ്രീം കോടതിയുടെ ഇടപെടലിനെ സ്വാഗതം ചെയ്ത കപിൽ സിബൽ, ഭരണഘടന ഉറപ്പുനൽകുന്ന മൗലികാവകാശങ്ങളുടെ സംരക്ഷണത്തിൽ നീതിന്യായ വ്യവസ്ഥയ്ക്കുള്ള നിർണായക പങ്കാണ് ഈ ഉത്തരവിലൂടെ വീണ്ടും വ്യക്തമാകുന്നതെന്ന് അഭിപ്രായപ്പെട്ടു. ജനാധിപത്യ സംവിധാനത്തിൽ പൗരന്മാർക്ക് അഭിപ്രായങ്ങൾ പ്രകടിപ്പിക്കാനും സമാധാനപരമായി പ്രതിഷേധിക്കാനും സ്വതന്ത്രമായി സഞ്ചരിക്കാനും അവകാശമുണ്ടെന്നും ഈ അവകാശങ്ങൾ അനാവശ്യമായി നിയന്ത്രിക്കുന്നത് ജനാധിപത്യത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന തത്വങ്ങൾക്ക് വിരുദ്ധമാണെന്നും അദ്ദേഹം ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.
രാജ്യത്തെ നീതിന്യായ വ്യവസ്ഥയിൽ നിയമരംഗത്തെ പ്രൊഫഷണലുകൾക്കുള്ള വിശ്വാസം വീണ്ടും ഊർജസ്വലമാക്കിയ സുപ്രീം കോടതിയുടെ ഉത്തരവിന് നന്ദിയുണ്ടെന്നും സിബൽ പറഞ്ഞു. ഭരണഘടനാപരമായ അവകാശങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കപ്പെടുന്നുവെന്ന് ഉറപ്പുവരുത്തുന്നതിൽ കോടതികൾ സ്വീകരിക്കുന്ന നിലപാടുകൾ പൊതുജനവിശ്വാസം നിലനിർത്തുന്നതിൽ നിർണായകമാണെന്നും അദ്ദേഹം അഭിപ്രായപ്പെട്ടു.
ഡൽഹിയിൽ പൊതുജനങ്ങളുടെ സ്വതന്ത്രവും സുഗമവുമായ സഞ്ചാരം നിയമാനുസൃതമായി ഉറപ്പാക്കണമെന്ന് സുപ്രീം കോടതി അധികാരികളോട് നിർദ്ദേശിച്ചു. സമാധാനപരമായി യാത്ര ചെയ്യുന്നവരെയും ആയുധങ്ങളില്ലാത്ത സാധാരണ പൗരന്മാരെയും നിയമപരമായ കാരണങ്ങളില്ലാതെ തടങ്കലിൽ വയ്ക്കരുതെന്നാണ് കോടതിയുടെ പ്രധാന നിർദ്ദേശങ്ങളിലൊന്ന്.
ക്രമസമാധാന പാലനത്തിന്റെ പേരിൽ സ്വീകരിക്കുന്ന നടപടികൾ സാധാരണ ജനങ്ങളുടെ ദൈനംദിന ജീവിതത്തെ അനാവശ്യമായി ബാധിക്കരുതെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കി. സുരക്ഷ ഉറപ്പാക്കേണ്ടത് ഭരണകൂടത്തിന്റെ ഉത്തരവാദിത്തമാണെങ്കിലും അതിനായി സ്വീകരിക്കുന്ന നടപടികൾ നിയമപരവും ആവശ്യത്തിന് ആനുപാതികവുമായിരിക്കണം എന്ന തത്വത്തിനാണ് കോടതി പ്രാധാന്യം നൽകിയത്.
അതേസമയം, സഞ്ചാരസ്വാതന്ത്ര്യം വിനിയോഗിക്കുന്നവർ നിലവിലുള്ള ഗതാഗത നിയമങ്ങളും നിയമാനുസൃതമായ സുരക്ഷാ നിർദ്ദേശങ്ങളും പാലിക്കണമെന്നും കോടതി ഓർമ്മിപ്പിച്ചു. പൊതുജനങ്ങളുടെ അവകാശങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കുന്നതിനൊപ്പം പൊതുസുരക്ഷയും ഉറപ്പാക്കേണ്ടതുണ്ടെന്ന നിലപാടാണ് കോടതി സ്വീകരിച്ചത്.
സുപ്രീം കോടതി പരിസരത്ത് ഭാരതീയ നാഗരിക് സുരക്ഷാ സംഹിതയിലെ (ബിഎൻഎസ്എസ്) സെക്ഷൻ 163 പ്രകാരം ഏർപ്പെടുത്തിയ നിയന്ത്രണങ്ങൾ നീക്കണമെന്ന നിർദ്ദേശവും ഇടക്കാല ഉത്തരവിൽ ഉൾപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. പൊതുസുരക്ഷയുടെ പേരിൽ ഏർപ്പെടുത്തുന്ന നിയന്ത്രണങ്ങൾ നീതിന്യായ സംവിധാനത്തെ സമീപിക്കുന്നതിനോ നിയമപരമായ സഹായം തേടുന്നതിനോ തടസ്സമാകരുതെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി.
കോടതികളിലേക്കുള്ള പ്രവേശനം ജനങ്ങളുടെ നീതി തേടാനുള്ള അവകാശവുമായി നേരിട്ട് ബന്ധപ്പെട്ട വിഷയമാണെന്നതിനാൽ, അനാവശ്യ നിയന്ത്രണങ്ങൾ ഒഴിവാക്കേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകതയും ബെഞ്ച് ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.
സുപ്രീം കോടതി പരിസരത്തേക്ക് അഭിഭാഷകർക്കും കക്ഷികൾക്കും പൊതുജനങ്ങൾക്കും നിയമാനുസൃതമായ പ്രവേശനം ഉറപ്പാക്കണമെന്നും ഉദ്യോഗസ്ഥർക്ക് നിർദ്ദേശം നൽകി. സുരക്ഷാ പരിശോധനകളും ക്രമീകരണങ്ങളും തുടരാമെങ്കിലും അവ നീതിന്യായ നടപടികളിൽ പങ്കെടുക്കുന്നതിനോ കോടതിയെ സമീപിക്കുന്നതിനോ അനാവശ്യ ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ സൃഷ്ടിക്കരുതെന്നതാണ് കോടതിയുടെ നിലപാട്.
ഡൽഹിയിലെ വിവിധ പ്രദേശങ്ങളിൽ സ്ഥാപിച്ചിട്ടുള്ള പോലീസ് ബാരിക്കേഡുകളുടെയും മറ്റ് സുരക്ഷാ നിയന്ത്രണങ്ങളുടെയും ആവശ്യകത പുനഃപരിശോധിക്കണമെന്നും സുപ്രീം കോടതി നിർദ്ദേശിച്ചു. പ്രതിഷേധങ്ങളുടെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ ക്രമസമാധാനം നിലനിർത്തുന്നതിനായി ഏർപ്പെടുത്തിയ നിയന്ത്രണങ്ങൾ നിലവിലെ സാഹചര്യത്തിൽ എത്രത്തോളം അനിവാര്യമാണെന്ന് ബന്ധപ്പെട്ട ഉദ്യോഗസ്ഥർ വിലയിരുത്തണം.
പ്രധാന റോഡുകൾ, പൊതുസ്ഥലങ്ങൾ, സർക്കാർ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ പരിസരങ്ങൾ എന്നിവിടങ്ങളിൽ ഏർപ്പെടുത്തിയ നിയന്ത്രണങ്ങൾ സാധാരണക്കാരുടെ യാത്രയെയും തൊഴിൽ ആവശ്യങ്ങളെയും മറ്റ് ദൈനംദിന പ്രവർത്തനങ്ങളെയും ബാധിക്കുന്നുണ്ടോ എന്നതും പരിഗണിക്കേണ്ടതുണ്ട്.
സുരക്ഷാ സാഹചര്യം വിലയിരുത്തി ആവശ്യമായ സ്ഥലങ്ങളിൽ മാത്രം നിയന്ത്രണങ്ങൾ നിലനിർത്തുകയും അനാവശ്യമായ തടസ്സങ്ങൾ ഒഴിവാക്കുകയും ചെയ്യണമെന്നതാണ് കോടതിയുടെ നിർദ്ദേശങ്ങളുടെ പൊതുസാരം.
പൊതുജനങ്ങളുടെ ആശയവിനിമയ സംവിധാനങ്ങൾ തടസ്സപ്പെടാതിരിക്കേണ്ടതിന്റെ പ്രാധാന്യവും സുപ്രീം കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. ഡൽഹിയിലെ പ്രതിഷേധങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ഇന്റർനെറ്റ് സേവനങ്ങൾക്കും മറ്റ് അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങൾക്കും ഏർപ്പെടുത്തിയ നിയന്ത്രണങ്ങൾ സംബന്ധിച്ച ആശങ്കകൾ പരിഗണിച്ച കോടതി, ജനങ്ങളുടെ സാധാരണ ജീവിതം കഴിയുന്നത്ര തടസ്സമില്ലാതെ മുന്നോട്ടുപോകണമെന്ന് നിർദ്ദേശിച്ചു.
ഇന്റർനെറ്റ് സേവനങ്ങൾ വിദ്യാഭ്യാസം, തൊഴിൽ, വ്യാപാരം, ബാങ്കിങ്, ആരോഗ്യപരിചരണം, പൊതുസേവനങ്ങൾ എന്നിവയുമായി അഭേദ്യമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ ഇത്തരം സംവിധാനങ്ങളിലെ തടസ്സങ്ങൾ വ്യാപകമായ പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുമെന്നതാണ് വിഷയത്തിന്റെ പ്രാധാന്യം.
നിയമപരമായ ആവശ്യകതകളും പൊതുസുരക്ഷയും പരിഗണിക്കുമ്പോഴും ആശയവിനിമയ സംവിധാനങ്ങൾക്ക് അനാവശ്യ തടസ്സങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കാതിരിക്കാൻ അധികാരികൾ ശ്രദ്ധിക്കണമെന്ന നിലപാടാണ് കോടതിയുടെ നിർദ്ദേശങ്ങളിൽ പ്രതിഫലിക്കുന്നത്.
പ്രതിഷേധങ്ങളുടെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ ട്രെയിൻ സർവീസുകൾ, ഡൽഹി മെട്രോ, ഇന്റർനെറ്റ് ഉൾപ്പെടെയുള്ള വിവിധ പൊതുസേവനങ്ങൾ തടസ്സപ്പെടുത്തിയതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ആരോപണങ്ങളും കോടതിയുടെ പരിഗണനയിലെത്തി.
മുൻ കോടതി ഉത്തരവുകൾ അധികാരികൾ മനഃപൂർവം ലംഘിച്ചുവെന്ന് ആരോപിച്ച് സമർപ്പിച്ച കോടതിയലക്ഷ്യ ഹർജിയിലും മറുപടി തേടാൻ സുപ്രീം കോടതി സമ്മതിച്ചു. പൊതുഗതാഗത സംവിധാനങ്ങളും മറ്റ് അടിസ്ഥാന സേവനങ്ങളും തടസ്സപ്പെടുത്തിയ നടപടികൾ മുൻ നിർദ്ദേശങ്ങൾക്ക് വിരുദ്ധമാണെന്നാണ് ഹർജിക്കാരുടെ ആരോപണം.
പ്രതിഷേധങ്ങൾ നിയന്ത്രിക്കുന്നതിനുള്ള നടപടികൾ സ്വീകരിക്കുമ്പോൾ ജനങ്ങളുടെ സഞ്ചാരസ്വാതന്ത്ര്യത്തെയും അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങളിലേക്കുള്ള പ്രവേശനത്തെയും എത്രത്തോളം ബാധിക്കാമെന്ന ചോദ്യവും ഇതോടെ നിയമപരമായ പരിശോധനയ്ക്ക് വിധേയമാകുകയാണ്.
ജനാധിപത്യ സംവിധാനത്തിൽ സമാധാനപരമായ പ്രതിഷേധങ്ങൾക്കും അഭിപ്രായ പ്രകടനങ്ങൾക്കും പ്രത്യേക പ്രാധാന്യമുണ്ട്. ഇന്ത്യൻ ഭരണഘടനയുടെ ആർട്ടിക്കിൾ 19 പ്രകാരം അഭിപ്രായ സ്വാതന്ത്ര്യം, സമാധാനപരമായും ആയുധങ്ങളില്ലാതെയും ഒത്തുചേരാനുള്ള അവകാശം, രാജ്യത്തിനകത്ത് സ്വതന്ത്രമായി സഞ്ചരിക്കാനുള്ള അവകാശം എന്നിവ പൗരന്മാർക്ക് ഉറപ്പുനൽകുന്നു. എന്നാൽ ഈ അവകാശങ്ങൾ നിയമാനുസൃതമായ ന്യായമായ നിയന്ത്രണങ്ങൾക്ക് വിധേയവുമാണ്.
പൊതുസുരക്ഷയും ക്രമസമാധാനവും സംരക്ഷിക്കേണ്ടത് സർക്കാരിന്റെയും നിയമപാലന ഏജൻസികളുടെയും ഉത്തരവാദിത്തമാണ്. അതേസമയം, ഈ ഉത്തരവാദിത്തം നിർവഹിക്കുന്നതിനിടെ ഭരണഘടന ഉറപ്പുനൽകുന്ന അവകാശങ്ങൾ അനാവശ്യമായി പരിമിതപ്പെടുത്താതിരിക്കേണ്ടതും പ്രധാനമാണ്.
ഡൽഹിയിലെ നിയന്ത്രണങ്ങൾ സംബന്ധിച്ച സുപ്രീം കോടതിയുടെ ഇടക്കാല ഇടപെടൽ ഈ രണ്ട് ഉത്തരവാദിത്തങ്ങൾക്കിടയിലെ സന്തുലിതാവസ്ഥ ഉറപ്പാക്കേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകതയിലേക്കാണ് ശ്രദ്ധ ക്ഷണിക്കുന്നത്.
സുപ്രീം കോടതിയുടെ ഇടക്കാല നിർദ്ദേശങ്ങൾ നടപ്പാക്കുന്നതിൽ ഡൽഹി പോലീസും ബന്ധപ്പെട്ട ഭരണകൂട സംവിധാനങ്ങളും സ്വീകരിക്കുന്ന നടപടികൾ ഇനി നിർണായകമാകും. സുരക്ഷാ നിയന്ത്രണങ്ങളുടെ പുനഃപരിശോധന, പൊതുഗതാഗത സംവിധാനങ്ങളുടെ സാധാരണ പ്രവർത്തനം, കോടതികളിലേക്കുള്ള പ്രവേശനം, നിയമവിരുദ്ധ തടങ്കൽ സംബന്ധിച്ച ആരോപണങ്ങൾ എന്നിവ തുടർനടപടികളിൽ പ്രധാന വിഷയങ്ങളായിരിക്കും.
കോടതിയലക്ഷ്യ ഹർജിയിൽ ബന്ധപ്പെട്ട അധികാരികൾ സമർപ്പിക്കുന്ന മറുപടിയും തുടർവാദങ്ങളും കേസിന്റെ ഗതി നിർണയിക്കുന്നതിൽ നിർണായകമാകുമെന്നാണ് വിലയിരുത്തൽ.
കപിൽ സിബലിന്റെ പ്രതികരണം ഡൽഹിയിലെ പ്രതിഷേധങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നിയമനടപടികൾക്ക് കൂടുതൽ പൊതുശ്രദ്ധ നേടിക്കൊടുത്തിരിക്കുകയാണ്. ഭരണഘടനാപരമായ അവകാശങ്ങളുടെ സംരക്ഷണത്തിൽ നീതിന്യായ വ്യവസ്ഥയുടെ ഇടപെടൽ എത്രത്തോളം പ്രധാനമാണെന്ന ചർച്ചയും ഇതോടെ ശക്തിപ്പെട്ടു.
പൗരന്മാരുടെ അവകാശങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കുന്നതിനൊപ്പം പൊതുസുരക്ഷയും ക്രമസമാധാനവും ഉറപ്പാക്കേണ്ടതുണ്ടെന്ന സന്ദേശമാണ് സുപ്രീം കോടതിയുടെ ഇടക്കാല നിർദ്ദേശങ്ങൾ മുന്നോട്ടുവയ്ക്കുന്നത്. ഡൽഹിയിലെ നിയന്ത്രണങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള നിയമപോരാട്ടത്തിൽ തുടർന്നുണ്ടാകുന്ന കോടതി നടപടികൾക്കും ഭരണകൂട തീരുമാനങ്ങൾക്കും അതിനാൽ തന്നെ വലിയ പ്രാധാന്യമുണ്ട്.
