കൊച്ചി: ഒന്നിലധികം ക്രിമിനൽ കേസുകളിൽ ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ട ഒരു ജനപ്രതിനിധിക്ക്, ഓരോ കേസിലെയും തടവുശിക്ഷ രണ്ട് വർഷത്തിൽ താഴെയാണെന്ന കാരണത്താൽ മാത്രം നിയമസഭാംഗത്വത്തിൽ നിന്നുള്ള അയോഗ്യത ഒഴിവാക്കാനാകുമോ എന്ന നിർണായക നിയമപ്രശ്നം ഉന്നയിച്ച് കേരള ഹൈക്കോടതി. പാലാ എം.എൽ.എ മാണി സി. കാപ്പനെ അയോഗ്യനാക്കണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ട് വ്യവസായി ദിനേഷ് മേനോൻ സമർപ്പിച്ച ഹർജി പരിഗണിക്കവെയാണ് ജസ്റ്റിസ് ബെച്ചു കുര്യൻ തോമസ് ഈ ചോദ്യം ഉന്നയിച്ചത്.
മുംബൈയിലെ ബോറിവലി അഡീഷണൽ മെട്രോപൊളിറ്റൻ മജിസ്ട്രേറ്റ് കോടതി നാല് ചെക്ക് മടങ്ങിയ കേസുകളിൽ കാപ്പനെ കുറ്റക്കാരനായി കണ്ടെത്തിയതിനെ തുടർന്നാണ് അയോഗ്യത സംബന്ധിച്ച നിയമപ്രശ്നം ഹൈക്കോടതിയിലെത്തിയത്. നാല് കേസുകളിലായി കാപ്പന് ലഭിച്ച തടവുശിക്ഷയുടെ ആകെ കാലാവധി മൂന്നര വർഷമാണ്. മൂന്ന് കേസുകളിൽ ഓരോ വർഷം വീതവും നാലാമത്തെ കേസിൽ ആറുമാസവുമാണ് തടവുശിക്ഷ വിധിച്ചത്. കൂടാതെ കേസുകളിലായി നഷ്ടപരിഹാരം നൽകാനും കോടതി നിർദേശിച്ചിരുന്നു.
എന്നാൽ, ഓരോ കേസും പ്രത്യേകം പരിഗണിക്കുമ്പോൾ ഒരു കേസിലും രണ്ട് വർഷമോ അതിലധികമോ തടവുശിക്ഷ ലഭിച്ചിട്ടില്ലെന്നതാണ് കാപ്പന്റെ ഭാഗത്തുനിന്നുള്ള പ്രധാന വാദം. ഇതോടെയാണ് വിവിധ കേസുകളിലെ ശിക്ഷകൾ അയോഗ്യത നിർണയിക്കുമ്പോൾ പ്രത്യേകം കണക്കാക്കണമോ, അതോ അവയുടെ ആകെ കാലാവധി കൂടി പരിഗണിക്കാമോ എന്ന നിയമപ്രശ്നം ഉയർന്നിരിക്കുന്നത്.
1951-ലെ ജനപ്രാതിനിധ്യ നിയമത്തിലെ സെക്ഷൻ 8(3) പ്രകാരം, ഒരു കുറ്റത്തിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ട് രണ്ട് വർഷത്തിൽ കുറയാത്ത തടവുശിക്ഷ ലഭിക്കുന്ന വ്യക്തി ശിക്ഷ വിധിക്കപ്പെട്ട തീയതി മുതൽ അയോഗ്യനാകും. ജയിൽമോചിതനായ ശേഷവും നിശ്ചിത കാലയളവിലേക്ക് അയോഗ്യത തുടരുന്നതിനുള്ള വ്യവസ്ഥയും നിയമത്തിലുണ്ട്.
മാണി സി. കാപ്പന്റെ കാര്യത്തിൽ നാല് വ്യത്യസ്ത കേസുകളിലെ തടവുശിക്ഷകൾ കൂട്ടിയാൽ മൂന്നര വർഷമാകുന്നുവെന്നതാണ് ഹർജിക്കാരന്റെ വാദത്തിലെ നിർണായക ഘടകം. ശിക്ഷകൾ ഒരേസമയം അനുഭവിക്കണമെന്ന് മുംബൈ കോടതി വ്യക്തമാക്കിയിട്ടില്ലെന്നും അതിനാൽ ആകെ ശിക്ഷാകാലം പരിഗണിക്കണമെന്നുമാണ് ഹർജിക്കാരന്റെ നിലപാട്.
അതേസമയം, ഓരോ കേസിലും ലഭിച്ച ശിക്ഷ രണ്ട് വർഷത്തിൽ താഴെയാണെന്നും അതിനാൽ സെക്ഷൻ 8(3) പ്രകാരമുള്ള സ്വാഭാവിക അയോഗ്യത ബാധകമാകില്ലെന്നുമാണ് മറുവാദം.
ഈ ഘട്ടത്തിലാണ് ഹൈക്കോടതി വിഷയത്തിന്റെ വിശാലമായ നിയമപരമായ പ്രത്യാഘാതങ്ങളിലേക്ക് ശ്രദ്ധ തിരിച്ചത്. ഒരാൾ ഒന്നിലധികം തവണ കുറ്റക്കാരനായി കണ്ടെത്തപ്പെടുകയും ഓരോ കേസിലും രണ്ട് വർഷത്തിൽ താഴെ മാത്രം തടവുശിക്ഷ ലഭിക്കുകയും ചെയ്താൽ, ഓരോ ശിക്ഷയും പ്രത്യേകം കണക്കാക്കി അയോഗ്യതയിൽ നിന്ന് ഒഴിവാകാൻ കഴിയുമോ എന്ന ചോദ്യമാണ് കോടതി വാക്കാൽ ഉന്നയിച്ചത്.
രാഷ്ട്രീയത്തിലെ ക്രിമിനൽവൽക്കരണം തടയുകയെന്ന അയോഗ്യതാ വ്യവസ്ഥകളുടെ ലക്ഷ്യവും കോടതി പരാമർശിച്ചു. ഒരാൾ ആവർത്തിച്ച് കുറ്റകൃത്യങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ടതായി കോടതികൾ കണ്ടെത്തിയാലും ഓരോ കേസിലെയും ശിക്ഷ രണ്ട് വർഷത്തിൽ താഴെയാണെന്ന സാങ്കേതിക കാരണത്താൽ അയോഗ്യത ഒഴിവാക്കാൻ കഴിയുന്ന സാഹചര്യം നിയമത്തിന്റെ ഉദ്ദേശ്യത്തെ ബാധിക്കുമോ എന്നതാണ് കോടതിയുടെ മുന്നിലുള്ള പ്രധാന ചോദ്യം.
ഹർജിക്കാരന്റെ അഭിഭാഷകൻ സുപ്രീംകോടതിയുടെ 2013-ലെ ലില്ലി തോമസ് വേഴ്സസ് യൂണിയൻ ഓഫ് ഇന്ത്യ വിധിയും കോടതിയുടെ ശ്രദ്ധയിൽപ്പെടുത്തി. രണ്ട് വർഷമോ അതിലധികമോ തടവുശിക്ഷ ലഭിക്കുന്ന ജനപ്രതിനിധികളുടെ അയോഗ്യത സംബന്ധിച്ച നിയമവ്യവസ്ഥയിൽ ഈ വിധിക്ക് നിർണായക പ്രാധാന്യമുണ്ട്.
മുംബൈ കോടതിയുടെ വിധിക്ക് പിന്നാലെ മണി സി. കാപ്പനെ അയോഗ്യനാക്കണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ട് ദിനേഷ് മേനോൻ കേരള നിയമസഭാ സ്പീക്കറെയും സമീപിച്ചിരുന്നു. തുടർനടപടി ഉണ്ടായില്ലെന്ന് ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയാണ് അദ്ദേഹം ഹൈക്കോടതിയെ സമീപിച്ചത്. പാലാ നിയമസഭാ മണ്ഡലത്തിലെ സീറ്റ് ഒഴിവായതായി പ്രഖ്യാപിക്കണമെന്നും തുടർന്ന് ഉപതിരഞ്ഞെടുപ്പ് നടപടികൾ ആരംഭിക്കാൻ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മിഷന് നിർദേശം നൽകണമെന്നുമാണ് ഹർജിയിലെ ആവശ്യങ്ങൾ.
മാണി സി. കാപ്പന്റെ നിയമസഭാംഗത്വവുമായി മാത്രം ബന്ധപ്പെട്ട വിഷയമായി കേസ് ഒതുങ്ങുന്നില്ല. വിവിധ കേസുകളിലായി ലഭിക്കുന്ന തടവുശിക്ഷകൾ ജനപ്രാതിനിധ്യ നിയമപ്രകാരമുള്ള അയോഗ്യത കണക്കാക്കുമ്പോൾ എങ്ങനെ പരിഗണിക്കണം എന്നതിൽ ഹൈക്കോടതിയുടെ അന്തിമ നിലപാട് നിർണായകമായേക്കും.
ഓരോ കേസിലെയും ശിക്ഷ പ്രത്യേകം കണക്കാക്കണമെന്ന നിലപാടാണോ, അതോ പ്രത്യേക സാഹചര്യങ്ങളിൽ ഒന്നിലധികം ശിക്ഷകളുടെ ആകെ കാലാവധിയും പരിഗണിക്കാമെന്ന വ്യാഖ്യാനമാണോ കോടതി സ്വീകരിക്കുക എന്നതാണ് ഇനി ശ്രദ്ധേയമാകുന്നത്.
ഹർജിയിൽ ഇതുവരെ അന്തിമവിധി ഉണ്ടായിട്ടില്ല. അതിനാൽ മാണി സി. കാപ്പൻ അയോഗ്യനാണെന്നോ അയോഗ്യത ബാധകമല്ലെന്നോ നിലവിൽ തീർപ്പുകൽപ്പിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല. ഹൈക്കോടതിയുടെ തുടർനടപടികളും ഈ നിയമപ്രശ്നത്തിൽ ഉണ്ടാകുന്ന അന്തിമവിധിയും ജനപ്രതിനിധികളുടെ അയോഗ്യത സംബന്ധിച്ച നിയമവ്യാഖ്യാനത്തിൽ പ്രധാനപ്പെട്ട സ്വാധീനം ചെലുത്താനിടയുണ്ട്.
