ഇന്ത്യയില് വോട്ടർ പട്ടികയുടെ കൃത്യത ഉറപ്പാക്കുന്നതിനായി തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷൻ നടപ്പാക്കുന്ന പ്രത്യേക തീവ്ര വോട്ടർ പട്ടിക പരിഷ്കരണത്തെ (Special Intensive Revision – SIR) നുഴഞ്ഞുകയറ്റക്കാരെ കണ്ടെത്തി രാജ്യത്തുനിന്ന് പുറത്താക്കാനുള്ള നടപടിയായി ചിത്രീകരിക്കുന്ന ബിജെപിയുടെ രാഷ്ട്രീയ നിലപാട് പുതിയ വിവാദങ്ങൾക്ക് വഴിവെച്ചിരിക്കുകയാണ്. കേന്ദ്ര ആഭ്യന്തരമന്ത്രി അമിത് ഷാ, ബിജെപി ദേശീയ അധ്യക്ഷൻ നിതിൻ നവീൻ എന്നിവരുൾപ്പെടെയുള്ള മുതിർന്ന നേതാക്കൾ എസ്ഐആറിനെ ദേശീയ സുരക്ഷയുമായും അനധികൃത കുടിയേറ്റവുമായും ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന പ്രസ്താവനകളാണ് നടത്തുന്നത്.
എസ്ഐആറിനെതിരെ കോൺഗ്രസ് നേതാവ് രാഹുൽ ഗാന്ധിയും പ്രതിപക്ഷ പാർട്ടികളും നടത്തുന്ന പ്രതിഷേധങ്ങൾ നുഴഞ്ഞുകയറ്റക്കാരെ സംരക്ഷിക്കാനുള്ള ശ്രമമാണെന്ന ആരോപണവും ബിജെപി ഉയർത്തുന്നുണ്ട്. എന്നാൽ, വോട്ടർ പട്ടിക പരിഷ്കരണത്തിന്റെ നിയമപരമായ ലക്ഷ്യവും അനധികൃത കുടിയേറ്റക്കാരെ തിരിച്ചറിഞ്ഞ് നാടുകടത്താനുള്ള അധികാരവും തമ്മിൽ അടിസ്ഥാനപരമായ വ്യത്യാസമുണ്ടെന്ന വസ്തുതയാണ് ഈ രാഷ്ട്രീയവാദങ്ങൾക്കിടയിൽ പ്രസക്തമാകുന്നത്.
അനധികൃത കുടിയേറ്റം ബിജെപിയുടെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രചാരണങ്ങളിൽ ദീർഘകാലമായി പ്രധാന വിഷയമാണ്. ബീഹാർ, പശ്ചിമ ബംഗാൾ തുടങ്ങിയ അതിർത്തി സംസ്ഥാനങ്ങൾക്കുപുറമെ ഡൽഹി, ഹരിയാന, മഹാരാഷ്ട്ര എന്നിവിടങ്ങളിലും ഈ വിഷയം പാർട്ടി രാഷ്ട്രീയമായി ഉയർത്തിക്കാട്ടിയിട്ടുണ്ട്. പ്രത്യേകിച്ച് പശ്ചിമ ബംഗാളിലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രചാരണങ്ങളിൽ അനധികൃത കുടിയേറ്റവും അതിർത്തിസുരക്ഷയും ശക്തമായ ചർച്ചകൾക്ക് വഴിയൊരുക്കിയിരുന്നു.
എന്നാൽ, ഇപ്പോൾ എസ്ഐആറിനെ ഈ വിഷയവുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നതിനു പിന്നിൽ രാഷ്ട്രീയ ലക്ഷ്യങ്ങളുണ്ടെന്ന വിമർശനമാണ് ഉയരുന്നത്. നുഴഞ്ഞുകയറ്റക്കാരെ സംരക്ഷിക്കുന്നവരാണ് എസ്ഐആറിനെ എതിർക്കുന്നതെന്ന പ്രചാരണത്തിലൂടെ രാഹുൽ ഗാന്ധിയുടെയും പ്രതിപക്ഷത്തിന്റെയും പ്രതിഷേധങ്ങളുടെ വിശ്വാസ്യത തകർക്കാനാണ് ബിജെപി ശ്രമിക്കുന്നതെന്നതാണ് വിമർശകരുടെ ആരോപണം.
അനധികൃത കുടിയേറ്റത്തെ മതപരമായ ധ്രുവീകരണവുമായി ബന്ധിപ്പിച്ച് ഭൂരിപക്ഷ വോട്ടർമാരെ സ്വാധീനിക്കാനുള്ള രാഷ്ട്രീയതന്ത്രത്തിന്റെ ഭാഗമായും ഈ നീക്കത്തെ വിലയിരുത്തുന്നവരുണ്ട്. എന്നാൽ വോട്ടർ പട്ടികയിൽനിന്ന് പേര് ഒഴിവാക്കപ്പെടുന്ന ഒരാൾ അനധികൃത കുടിയേറ്റക്കാരനാണെന്ന് അതുകൊണ്ടുമാത്രം സ്ഥാപിക്കാനാവില്ല.
തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷന്റെ അധികാര പരിധിയിൽ വരുന്ന വോട്ടർ പട്ടിക പരിഷ്കരണത്തിന്റെ പ്രധാന ഉദ്ദേശ്യം അർഹരായ വോട്ടർമാരുടെ പേരുകൾ ഉൾപ്പെടുത്തുകയും അനർഹമായതോ ആവർത്തിച്ചുള്ളതോ കാലഹരണപ്പെട്ടതോ ആയ എൻട്രികൾ നീക്കം ചെയ്യുകയും ചെയ്യുന്നതാണ്.
മരിച്ചവരുടെ പേരുകൾ ഒഴിവാക്കുക, സ്ഥിരമായി താമസം മാറിയവരുടെ വിവരങ്ങൾ പുതുക്കുക, ഒരേ വ്യക്തിയുടെ പേര് ഒന്നിലധികം സ്ഥലങ്ങളിൽ രജിസ്റ്റർ ചെയ്തിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ അത് തിരുത്തുക, അർഹരായ പുതിയ വോട്ടർമാരെ ഉൾപ്പെടുത്തുക എന്നിവയാണ് ഇത്തരം നടപടികളുടെ അടിസ്ഥാന ലക്ഷ്യങ്ങൾ.
അതേസമയം, ഒരാളുടെ പൗരത്വം സംബന്ധിച്ച് അന്തിമ തീരുമാനമെടുക്കുന്നതും അനധികൃത കുടിയേറ്റക്കാരനെ നാടുകടത്തുന്നതും തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷന്റെ സാധാരണ വോട്ടർപട്ടിക പരിഷ്കരണ അധികാരങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നില്ല. പൗരത്വവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട തർക്കങ്ങൾ ബന്ധപ്പെട്ട നിയമങ്ങളുടെയും അധികാരപ്പെട്ട സ്ഥാപനങ്ങളുടെയും നടപടിക്രമങ്ങൾക്കനുസരിച്ചാണ് പരിഗണിക്കേണ്ടത്. ഇവിടെയാണ് ബിജെപിയുടെ രാഷ്ട്രീയപ്രചാരണവും എസ്ഐആറിന്റെ നിയമപരമായ ലക്ഷ്യവും തമ്മിലുള്ള വൈരുധ്യം ചർച്ചയാകുന്നത്.
എസ്ഐആറിന്റെ ലക്ഷ്യം നുഴഞ്ഞുകയറ്റക്കാരെ കണ്ടെത്തുകയാണെന്ന വാദം ഉയർത്തുന്നവർ ചില അടിസ്ഥാന ചോദ്യങ്ങൾക്കും മറുപടി നൽകേണ്ടതുണ്ട്.
വിവിധ സംസ്ഥാനങ്ങളിലും കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശങ്ങളിലും നടത്തിയ വോട്ടർ പട്ടിക പരിഷ്കരണത്തിലൂടെ എത്ര അനധികൃത കുടിയേറ്റക്കാരെ ഔദ്യോഗികമായി തിരിച്ചറിഞ്ഞു? അവരിൽ എത്രപേർക്കെതിരെ നിയമനടപടികൾ ആരംഭിച്ചു? എത്ര കേസുകൾ കേന്ദ്ര ആഭ്യന്തര മന്ത്രാലയത്തിന് കൈമാറി? എത്ര പേരെ രാജ്യത്തുനിന്ന് നാടുകടത്തി? ഈ ചോദ്യങ്ങൾക്ക് വ്യക്തമായ ഔദ്യോഗിക കണക്കുകൾ ലഭ്യമാകാത്ത സാഹചര്യത്തിൽ വോട്ടർ പട്ടികയിൽനിന്ന് ഒഴിവാക്കപ്പെട്ടവരെ ഒന്നടങ്കം നുഴഞ്ഞുകയറ്റക്കാരായി ചിത്രീകരിക്കുന്നത് വസ്തുതാപരമായി നിലനിൽക്കില്ല.
ബീഹാറിലെ എസ്ഐആർ നടപടികളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് സുപ്രീം കോടതിയിലെത്തിയ ഹർജികളും വോട്ടർമാരുടെ അവകാശങ്ങൾ, രേഖാപരിശോധന, പൗരത്വനിർണയം, തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷന്റെ അധികാരപരിധി തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളിൽ ഗൗരവമായ നിയമചർച്ചകൾക്ക് വഴിവെച്ചിരുന്നു.
വോട്ടർ പട്ടികയിൽ പേര് ഉൾപ്പെടുത്താനുള്ള യോഗ്യത പരിശോധിക്കുന്നതും ഒരാളെ വിദേശ പൗരനായി നിയമപരമായി പ്രഖ്യാപിക്കുന്നതും വ്യത്യസ്ത നടപടിക്രമങ്ങളാണ്. ഈ വ്യത്യാസം അവഗണിച്ചുകൊണ്ടുള്ള രാഷ്ട്രീയപ്രചാരണം ജനങ്ങൾക്കിടയിൽ തെറ്റിദ്ധാരണ സൃഷ്ടിക്കുമെന്ന ആശങ്കയും ശക്തമാണ്.
എസ്ഐആർ നടപടികളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ഏകദേശം 13 കോടി പേരുകൾ വോട്ടർ പട്ടികയിൽനിന്ന് ഒഴിവാക്കിയെന്ന കണക്കുകൾ ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയാണ് ചില രാഷ്ട്രീയ, സാമൂഹിക മാധ്യമ പ്രചാരണങ്ങൾ നടക്കുന്നത്. എന്നാൽ, ഈ കണക്കുകളുടെ ഔദ്യോഗിക സ്ഥിരീകരണവും അവയുടെ വിഭാഗംതിരിച്ചുള്ള വിശദാംശങ്ങളും പരിശോധിക്കേണ്ടതുണ്ട്.
പ്രചരിക്കുന്ന കണക്കുകൾ പ്രകാരം ഏകദേശം 2.8 കോടി പേരെ മരിച്ചവരായും 6.3 കോടി പേരെ സ്ഥിരമായി താമസം മാറിയവരായും ഒരു കോടിയിലധികം പേരെ ആവർത്തിച്ചുള്ള രജിസ്ട്രേഷനുകളായും രേഖപ്പെടുത്തിയതായി അവകാശപ്പെടുന്നു. ഏകദേശം മൂന്ന് കോടി പേരെ പരിശോധനാസമയത്ത് നൽകിയ വിലാസങ്ങളിൽ കണ്ടെത്താനായില്ലെന്നും ചില പ്രചാരണങ്ങൾ പറയുന്നു. എന്നാൽ, വിലാസത്തിൽ കണ്ടെത്താനാകാത്ത എല്ലാവരും നുഴഞ്ഞു കയറ്റക്കാരാണെന്ന നിഗമനം യുക്തിസഹമല്ല.
തൊഴിൽ, വിദ്യാഭ്യാസം, വിവാഹം, കുടുംബസാഹചര്യങ്ങൾ, ആഭ്യന്തര കുടിയേറ്റം തുടങ്ങിയ നിരവധി കാരണങ്ങളാൽ ആളുകൾ താമസസ്ഥലം മാറാറുണ്ട്. പരിശോധനാസമയത്ത് വീട്ടിൽ ഇല്ലാതിരുന്നതുകൊണ്ടോ പഴയ വിലാസത്തിൽ താമസിക്കുന്നില്ലെന്ന കാരണത്താലോ ഒരാളുടെ ഇന്ത്യൻ പൗരത്വം ഇല്ലാതാകുന്നില്ല. അതുപോലെ, വോട്ടർ പട്ടികയിലെ ആവർത്തിച്ചുള്ള എൻട്രികൾ കണ്ടെത്തുന്നതും അനധികൃത കുടിയേറ്റക്കാരെ കണ്ടെത്തുന്നതും രണ്ട് വ്യത്യസ്ത കാര്യങ്ങളാണ്.
വോട്ടർപട്ടികയിൽനിന്ന് പേര് നീക്കം ചെയ്തതിനെ പൗരത്വം നഷ്ടപ്പെട്ടതായി വ്യാഖ്യാനിക്കുന്നതും തെറ്റാണ്. വോട്ടർ രജിസ്ട്രേഷനും പൗരത്വവും തമ്മിൽ നിയമപരമായി നിർണായകമായ വ്യത്യാസമുണ്ട്.
വിലാസങ്ങളിൽ കണ്ടെത്താനാകാത്ത ഏകദേശം മൂന്ന് കോടി ആളുകളും അനധികൃത കുടിയേറ്റക്കാരാണെന്ന ചിലരുടെ വാദം അംഗീകരിച്ചാൽ ഇന്ത്യയുടെ മൊത്തം ജനസംഖ്യയുടെ രണ്ട് ശതമാനത്തോളം പേർ നുഴഞ്ഞു കയറ്റക്കാരാണെന്ന അതീവ ഗുരുതരമായ നിഗമനത്തിലേക്കാണ് എത്തേണ്ടിവരിക. അത്രയും വലിയൊരു സംഖ്യയെക്കുറിച്ച് ഔദ്യോഗിക തെളിവുകളില്ലാതെ ആരോപണം ഉന്നയിക്കുന്നത് എത്രത്തോളം ഉത്തരവാദിത്വപരമാണെന്ന ചോദ്യം പ്രസക്തമാണ്. മാത്രമല്ല, ഇത്തരമൊരു വാദം ശരിയാണെങ്കിൽ കേന്ദ്ര സർക്കാരിനുതന്നെ വിശദീകരിക്കേണ്ട നിരവധി കാര്യങ്ങളുണ്ടാകും.
നരേന്ദ്ര മോദിയുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള കേന്ദ്ര സർക്കാർ വർഷങ്ങളായി അധികാരത്തിലിരിക്കെ ഇത്രയധികം അനധികൃത കുടിയേറ്റക്കാർ എങ്ങനെയാണ് രാജ്യത്ത് തുടരുന്നത്? അതിർത്തി സുരക്ഷയ്ക്കും അനധികൃത കുടിയേറ്റം തടയുന്നതിനുമായി സ്വീകരിച്ച നടപടികളുടെ ഫലമെന്താണ്? ഇതുവരെ എത്ര പേരെ തിരിച്ചറിഞ്ഞു, എത്ര പേരെ നാടുകടത്തി?
ആഭ്യന്തരസുരക്ഷയുടെ ചുമതലയുള്ള കേന്ദ്ര ആഭ്യന്തര മന്ത്രാലയത്തിനാണ് ഈ ചോദ്യങ്ങൾക്ക് കൃത്യമായ മറുപടി നൽകേണ്ടത്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ, തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രചാരണത്തിന്റെ ഭാഗമായി വലിയ സംഖ്യകൾ ഉയർത്തിക്കാട്ടുന്നതിനു പകരം നിയമപരമായി സ്ഥിരീകരിച്ച കണക്കുകൾ പുറത്തുവിടുകയാണ് വേണ്ടതെന്ന ആവശ്യത്തിന് പ്രാധാന്യമേറുന്നു.
എസ്ഐആറിനെ ആദ്യം ന്യായീകരിച്ചിരുന്നത് വോട്ടർപട്ടികയിലെ പിഴവുകൾ തിരുത്തേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകത ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയായിരുന്നു. മരിച്ചവരുടെ പേരുകൾ വോട്ടർപട്ടികയിൽ തുടരണമോ? ഒരാൾക്ക് ഒന്നിലധികം സ്ഥലങ്ങളിൽ വോട്ടർ രജിസ്ട്രേഷൻ അനുവദിക്കണമോ? അർഹതയില്ലാത്ത എൻട്രികൾ നീക്കം ചെയ്യേണ്ടതല്ലേ? ഇത്തരം ചോദ്യങ്ങളാണ് ബിജെപി നേതാക്കളും വക്താക്കളും പ്രധാനമായും ഉന്നയിച്ചിരുന്നത്.
എന്നാൽ, രാഹുൽ ഗാന്ധിയും പ്രതിപക്ഷ പാർട്ടികളും എസ്ഐആറിനെതിരെ പ്രതിഷേധം ശക്തമാക്കിയതോടെ രാഷ്ട്രീയ ചർച്ചയുടെ കേന്ദ്രം മാറിയെന്നാണ് വിമർശനം. വോട്ടർ പട്ടികയുടെ കൃത്യതയെക്കുറിച്ചുള്ള വാദങ്ങളിൽനിന്ന് നുഴഞ്ഞു കയറ്റക്കാരെ സംരക്ഷിക്കുന്നവരും എതിർക്കുന്നവരും എന്ന രാഷ്ട്രീയ വിഭജനത്തിലേക്കാണ് വിഷയം നീങ്ങിയത്.
വോട്ടർ പട്ടികയിലെ ക്രമക്കേടുകൾ, വോട്ടവകാശം നഷ്ടപ്പെടുമെന്ന ആശങ്ക, രേഖകളുടെ അഭാവം മൂലം സാധാരണക്കാർ നേരിടുന്ന ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങൾ പ്രതിപക്ഷം ഉയർത്തുന്നുണ്ട്. യുവാക്കൾക്കിടയിൽ തൊഴിലില്ലായ്മ, പരീക്ഷാ ചോദ്യപേപ്പർ ചോർച്ച, ഭരണസംവിധാനങ്ങളോടുള്ള അവിശ്വാസം തുടങ്ങിയ പ്രശ്നങ്ങളും രാഷ്ട്രീയ അസംതൃപ്തിക്ക് കാരണമാകുന്ന സാഹചര്യത്തിലാണ് ഈ പ്രചാരണങ്ങൾ നടക്കുന്നത്.
ഈ വിഷയങ്ങളിൽനിന്ന് ശ്രദ്ധ തിരിക്കാനും പ്രതിപക്ഷ പ്രതിഷേധങ്ങൾക്ക് സാമുദായികമായ അർത്ഥം നൽകാനുമാണ് നുഴഞ്ഞുകയറ്റ വിഷയം ഉപയോഗിക്കുന്നതെന്നാണ് വിമർശകരുടെ വിലയിരുത്തൽ. എസ്ഐആറുമായി ബന്ധപ്പെട്ട രാഷ്ട്രീയപ്രചാരണത്തിലെ മാറ്റത്തെ 2016-ലെ നോട്ട് നിരോധനവുമായി താരതമ്യം ചെയ്യുന്നവരുമുണ്ട്.
നോട്ട് നിരോധനം പ്രഖ്യാപിച്ചപ്പോൾ കള്ളപ്പണം തടയുക, വ്യാജ നോട്ടുകൾ ഇല്ലാതാക്കുക, തീവ്രവാദ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് ലഭിക്കുന്ന സാമ്പത്തിക സഹായം തടയുക തുടങ്ങിയ ലക്ഷ്യങ്ങളാണ് പ്രധാനമായും ഉയർത്തിക്കാട്ടപ്പെട്ടത്. പിന്നീട് ഡിജിറ്റൽ ഇടപാടുകളുടെ വ്യാപനവും ഔപചാരിക സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയുടെ വളർച്ചയും നടപടിയുടെ നേട്ടങ്ങളായി സർക്കാർ വിശദീകരിച്ചു.
ഇതുപോലെ വോട്ടർ പട്ടികയുടെ കൃത്യത ഉറപ്പാക്കാനുള്ള നടപടിയായി അവതരിപ്പിച്ച എസ്ഐആറിനെ ഇപ്പോൾ നുഴഞ്ഞു കയറ്റക്കാരെ കണ്ടെത്താനുള്ള നീക്കമായി രാഷ്ട്രീയമായി പുനർവ്യാഖ്യാനിക്കുകയാണെന്നാണ് വിമർശനം. എന്നാൽ, രണ്ട് സാഹചര്യങ്ങളുടെയും നിയമപരവും ഭരണപരവുമായ സ്വഭാവം വ്യത്യസ്തമാണെന്നതും ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടതാണ്.
ഇന്ത്യൻ ജനാധിപത്യത്തിൽ വോട്ടർ പട്ടികയുടെ വിശ്വാസ്യത അതീവ പ്രധാനമാണ്. അർഹതയില്ലാത്ത എൻട്രികൾ നീക്കം ചെയ്യുന്നതുപോലെ തന്നെ അർഹരായ പൗരന്മാരുടെ പേരുകൾ അന്യായമായി ഒഴിവാക്കപ്പെടാതിരിക്കാനുള്ള സംരക്ഷണവും അനിവാര്യമാണ്.
വോട്ടർപട്ടിക പരിഷ്കരണത്തെ എതിർക്കുന്ന എല്ലാവരും ക്രമക്കേടുകളെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നവരാണെന്നോ, നടപടിയെ പിന്തുണയ്ക്കുന്ന എല്ലാവരും വോട്ടവകാശം നിഷേധിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നവരാണെന്നോ വിലയിരുത്തുന്നത് ശരിയായ സമീപനമല്ല.
ഇവിടെ പരിശോധിക്കപ്പെടേണ്ടത് എസ്ഐആർ നടപടികളുടെ സുതാര്യതയും നിയമസാധുതയും പൗരന്മാരുടെ അവകാശങ്ങൾ ഉറപ്പാക്കുന്നുണ്ടോ എന്നതുമാണ്.
അതോടൊപ്പം, അനധികൃത കുടിയേറ്റത്തെക്കുറിച്ച് സർക്കാർ ഉന്നയിക്കുന്ന ആരോപണങ്ങൾക്ക് തെളിവുകളും കണക്കുകളും ആവശ്യമാണ്. വോട്ടർ പട്ടികയിൽനിന്ന് നീക്കം ചെയ്തവരുടെ എണ്ണം അനധികൃത കുടിയേറ്റക്കാരുടെ എണ്ണമായി അവതരിപ്പിക്കുന്നത് ജനാധിപത്യപരമായ ചർച്ചയെ വഴിതെറ്റിക്കും.
എസ്ഐആർ നുഴഞ്ഞു കയറ്റക്കാരെ കണ്ടെത്താനുള്ള നടപടിയാണെന്ന് ബിജെപി നേതൃത്വം വാദിക്കുന്നുവെങ്കിൽ, അതിന്റെ അടിസ്ഥാനവും നിയമപരമായ അധികാര പരിധിയും ഔദ്യോഗിക കണക്കുകളും വ്യക്തമാക്കേണ്ടതുണ്ട്. തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷനും കേന്ദ്ര സർക്കാരും ഇക്കാര്യത്തിൽ വ്യക്തത വരുത്തേണ്ടത് ജനാധിപത്യ സംവിധാനങ്ങളിലുള്ള പൊതുജനവിശ്വാസം നിലനിർത്തുന്നതിനും അത്യാവശ്യമാണ്.
ആത്യന്തികമായി, എസ്ഐആറിനെക്കുറിച്ചുള്ള തർക്കം നുഴഞ്ഞു കയറ്റക്കാരെക്കുറിച്ചുള്ള രാഷ്ട്രീയ ആരോപണങ്ങളിൽ ഒതുങ്ങേണ്ടതല്ല. അത് ഇന്ത്യയിലെ ഓരോ അർഹനായ പൗരന്റെയും വോട്ടവകാശം സംരക്ഷിക്കപ്പെടുന്നുണ്ടോ എന്ന അടിസ്ഥാന ജനാധിപത്യ ചോദ്യത്തിലേക്കാണ് എത്തേണ്ടത്.
വോട്ടർപട്ടിക ശുദ്ധീകരിക്കപ്പെടണം. എന്നാൽ, അതിന്റെ പേരിൽ അർഹരായ ഒരാളുടെയും വോട്ടവകാശം നഷ്ടപ്പെടരുത്. അതുപോലെ, തിരഞ്ഞെടുപ്പ് നടപടികളെ രാഷ്ട്രീയ ധ്രുവീകരണത്തിനുള്ള ഉപാധിയാക്കുകയും അരുത്.
