‘നിങ്ങളെല്ലാവരും ഡൽഹിയിലെ കാലാവസ്ഥ നന്നായി ആസ്വദിക്കുന്നുണ്ടാകുമല്ലോ’; വായുമലിനീകരണം രൂക്ഷമായതോടെ ഉദ്യോഗസ്ഥർക്കെതിരെ സുപ്രീം കോടതിയുടെ രൂക്ഷവിമർശനം

ന്യൂഡൽഹി: രാജ്യതലസ്ഥാനമായ ഡൽഹിയിലും സമീപപ്രദേശങ്ങളിലും വായുമലിനീകരണം അപകടകരമായ നിലയിലേക്ക് ഉയരുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ ബന്ധപ്പെട്ട അധികൃതർക്കെതിരെ രൂക്ഷവിമർശനവുമായി സുപ്രീം കോടതി. ഡൽഹി-ദേശീയ തലസ്ഥാന മേഖലയിൽ (എൻസിആർ) വായു ഗുണനിലവാര സൂചിക (എക്യുഐ) 400-ന് അടുത്തെത്തിയ സാഹചര്യത്തിലാണ് മലിനീകരണ നിയന്ത്രണ നടപടികളിലെ വീഴ്ചകളെ കോടതി ചോദ്യം ചെയ്തത്. ജനങ്ങളുടെ ആരോഗ്യത്തെയും ദൈനംദിന ജീവിതത്തെയും ഗുരുതരമായി ബാധിക്കുന്ന പ്രശ്നത്തിൽ അധികൃതർ പ്രസ്താവനകൾ നടത്തുന്നതിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങരുതെന്നും ഫലപ്രദമായ നടപടികൾ സ്വീകരിക്കണമെന്നും കോടതി ആവശ്യപ്പെട്ടു.

‘നിങ്ങളെല്ലാവരും ഡൽഹിയിലെ കാലാവസ്ഥ നന്നായി ആസ്വദിക്കുന്നുണ്ടാകുമെന്ന് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു’ എന്ന ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് സൂര്യകാന്തിന്റെ പരിഹാസരൂപേണയുള്ള പരാമർശം മലിനീകരണ പ്രശ്നത്തിന്റെ ഗൗരവവും ഭരണസംവിധാനത്തിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങളോടുള്ള കോടതിയുടെ അതൃപ്തിയും വ്യക്തമാക്കുന്നതായിരുന്നു.

ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് സൂര്യകാന്ത്, ജസ്റ്റിസ് ജോയ്മല്യ ബാഗ്ചി, ജസ്റ്റിസ് വി. മോഹന എന്നിവരടങ്ങിയ മൂന്നംഗ ബെഞ്ചാണ് ഡൽഹി-എൻസിആറിലെ രൂക്ഷമായ വായുമലിനീകരണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിഷയം പരിഗണിച്ചത്.

വായുമലിനീകരണം നിയന്ത്രിക്കുന്നതിന് വിവിധ സർക്കാർ വകുപ്പുകളും ഏജൻസികളും നിരന്തരം പ്രഖ്യാപനങ്ങളും വിശദീകരണങ്ങളും നൽകുന്നുണ്ടെങ്കിലും അവയുടെ ഫലം സാധാരണ ജനങ്ങളുടെ ജീവിതത്തിൽ പ്രകടമാകുന്നില്ലെന്ന ആശങ്ക കോടതി പങ്കുവച്ചു. മലിനീകരണം നിയന്ത്രിക്കുന്നതിനുള്ള നടപടികൾ കടലാസിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങരുതെന്നും പ്രായോഗികമായി നടപ്പാക്കണമെന്നും ബെഞ്ച് വ്യക്തമാക്കി.

ഡൽഹിയിലെ വായുമലിനീകരണത്തിന്റെ ഗുരുതരാവസ്ഥ വിശദീകരിക്കുന്നതിനിടെ സുപ്രീം കോടതിയിൽ അമിക്കസ് ക്യൂറിയായി ഹാജരായ മുതിർന്ന അഭിഭാഷക അപരാജിത സിംഗ് നടത്തിയ പരാമർശവും ശ്രദ്ധേയമായി.

ഡൽഹി-എൻസിആറിലെ മലിനമായ വായു ശ്വസിക്കുന്നത് ഒരു ദിവസം 30 സിഗരറ്റ് വലിക്കുന്നതിന് തുല്യമായ ആരോഗ്യപ്രത്യാഘാതങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കുമെന്ന ആശങ്കയാണ് അവർ കോടതിയിൽ ഉന്നയിച്ചത്. വായുമലിനീകരണത്തിന്റെ തീവ്രത വ്യക്തമാക്കാനാണ് ഈ താരതമ്യം ഉപയോഗിച്ചത്. എന്നാൽ സിഗരറ്റ് പുകയുടെയും അന്തരീക്ഷ മലിനീകരണത്തിന്റെയും ആരോഗ്യപ്രത്യാഘാതങ്ങൾ കൃത്യമായി ഒരുപോലെയാണെന്ന് ഈ താരതമ്യം അർഥമാക്കുന്നില്ല.

വായുവിലെ സൂക്ഷ്മകണികകളായ പിഎം 2.5, പിഎം 10 എന്നിവയുടെ ഉയർന്ന സാന്ദ്രത ശ്വാസകോശ സംബന്ധമായ അസുഖങ്ങൾക്കും ഹൃദയസംബന്ധമായ ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങൾക്കും കാരണമാകാമെന്നതിനാൽ സ്ഥിതി അതീവ ഗൗരവത്തോടെയാണ് കാണേണ്ടത്.

മലിനീകരണം ജനങ്ങളുടെ ശാരീരികാരോഗ്യത്തെ മാത്രമല്ല, സാധാരണ ജീവിതത്തെയും സംസാരിക്കാനും ആശയവിനിമയം നടത്താനുമുള്ള സൗകര്യങ്ങളെയും ബാധിക്കുന്നതായി അപരാജിത സിംഗ് കോടതിയുടെ ശ്രദ്ധയിൽപ്പെടുത്തി.

നവംബർ അഞ്ചിന് ഡൽഹിയിലെ വായുമലിനീകരണത്തിൽ കാർഷികാവശിഷ്ടങ്ങൾ കത്തിക്കുന്നതിന്റെ പങ്ക് 14 ശതമാനമായിരുന്നുവെന്നും അവർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. ഇതോടെ കാർഷികാവശിഷ്ടങ്ങൾ കത്തിക്കുന്ന പ്രശ്നവും അവ നിയന്ത്രിക്കാൻ സ്വീകരിക്കേണ്ട നടപടികളും കോടതിയിൽ വിശദമായ ചർച്ചയായി.

പഞ്ചാബ്, ഹരിയാന തുടങ്ങിയ സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ വിളവെടുപ്പിനുശേഷം കൃഷിയിടങ്ങളിൽ അവശേഷിക്കുന്ന വൈക്കോലും മറ്റ് കാർഷികാവശിഷ്ടങ്ങളും കത്തിക്കുന്നത് ഡൽഹിയിലെ കാലാനുസൃത വായുമലിനീകരണം വർധിപ്പിക്കുന്ന ഘടകങ്ങളിലൊന്നാണ്.

ഇത്തരം പ്രവർത്തനങ്ങൾ തടയുന്നതിന് അധികൃതർ കൂടുതൽ കാര്യക്ഷമമായ ഇടപെടലുകൾ നടത്തണമെന്ന് സുപ്രീം കോടതി ആവശ്യപ്പെട്ടു. ഈ സമയമായപ്പോഴേക്കും വൈക്കോൽ കത്തിക്കുന്ന പ്രവർത്തനങ്ങൾ അവസാനിച്ചിരിക്കേണ്ടതായിരുന്നുവെന്നും ബെഞ്ച് അഭിപ്രായപ്പെട്ടു.

എന്നാൽ കർഷകരുടെ ഭാഗത്തുനിന്നുള്ള പ്രായോഗിക ബുദ്ധിമുട്ടുകളും കോടതി പരിഗണിച്ചു. വൈക്കോൽ നീക്കം ചെയ്യുന്നതിനും സംസ്കരിക്കുന്നതിനുമായി യന്ത്രങ്ങൾ ലഭ്യമാക്കിയിട്ടുണ്ടെങ്കിലും അവ പ്രവർത്തിപ്പിക്കുന്നതിനാവശ്യമായ ഇന്ധനച്ചെലവ് കർഷകർക്ക് അധിക സാമ്പത്തിക ബാധ്യത സൃഷ്ടിക്കുന്നതായി അപരാജിത സിംഗ് വിശദീകരിച്ചു.

യന്ത്രങ്ങൾ വിതരണം ചെയ്യുന്നതുകൊണ്ടുമാത്രം പ്രശ്നത്തിന് പരിഹാരമാകില്ലെന്നും അവ ഉപയോഗിക്കുന്നതിന് ആവശ്യമായ സാമ്പത്തികവും സാങ്കേതികവുമായ പിന്തുണയും ഉറപ്പാക്കേണ്ടതുണ്ടെന്നുമുള്ള വിഷയമാണ് ചർച്ചയിൽ ഉയർന്നത്.

കർഷകരിൽനിന്ന് നിശ്ചിത വിലയ്ക്ക് വൈക്കോൽ വാങ്ങുന്നതിനുള്ള മുൻ നിർദേശവും ജസ്റ്റിസ് ജോയ്മല്യ ബാഗ്ചി ഓർമിപ്പിച്ചു. കാർഷികാവശിഷ്ടങ്ങളെ പാഴ്‌വസ്തുവായി കാണുന്നതിനുപകരം സാമ്പത്തിക മൂല്യമുള്ള വിഭവമായി ഉപയോഗിക്കുന്നതിനുള്ള സാധ്യതകൾ പരിശോധിക്കണമെന്ന ആശയവും ഇതിലൂടെ ഉയർന്നു.

വൈക്കോൽ നീക്കം ചെയ്യുന്നതിനുള്ള യന്ത്രങ്ങൾ എല്ലാ കർഷകർക്കും സ്വന്തമായി വാങ്ങാൻ കഴിയില്ലെന്ന യാഥാർഥ്യം ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് സൂര്യകാന്ത് ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.

ചെറുകിട, നാമമാത്ര കർഷകർക്ക് വിലകൂടിയ കാർഷിക യന്ത്രങ്ങൾ വാങ്ങുന്നത് സാമ്പത്തികമായി പ്രയാസകരമാണ്. അതിനാൽ ഇത്തരം യന്ത്രങ്ങൾ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകൾക്ക് ലഭ്യമാക്കി കർഷകർക്ക് പൊതുവായി ഉപയോഗിക്കാൻ സൗകര്യമൊരുക്കണമെന്ന നിർദേശമാണ് കോടതി മുന്നോട്ടുവച്ചത്.

ഇതിലൂടെ കർഷകർക്ക് വ്യക്തിഗതമായി വലിയ തുക ചെലവഴിക്കാതെ കാർഷികാവശിഷ്ടങ്ങൾ നീക്കം ചെയ്യാനും സംസ്കരിക്കാനും സാധിക്കും.

വൈക്കോൽ കത്തിക്കുന്നത് ഒഴിവാക്കുന്നതിലൂടെ ഉണ്ടാകുന്ന പാരിസ്ഥിതികവും ആരോഗ്യപരവുമായ ഗുണങ്ങളെക്കുറിച്ച് കർഷകരെ ബോധവൽക്കരിക്കണമെന്നും കോടതി നിർദേശിച്ചു. ശിക്ഷാനടപടികൾ മാത്രം സ്വീകരിക്കുന്നതിനുപകരം ബോധവൽക്കരണവും പ്രായോഗിക സഹായവും ഒരുമിച്ച് നടപ്പാക്കേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകതയാണ് ബെഞ്ച് ഊന്നിപ്പറഞ്ഞത്.

ഡൽഹിയിലെ വായുമലിനീകരണത്തിന് കാർഷികാവശിഷ്ടങ്ങൾ കത്തിക്കുന്നത് മാത്രമല്ല കാരണമെന്നും വാഹനങ്ങളിൽനിന്നുള്ള പുകയും പ്രധാന ഘടകമാണെന്നും കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.

പ്രത്യേകിച്ച് സമ്പന്ന വിഭാഗങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുന്ന വാഹനങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്ന മലിനീകരണത്തെക്കുറിച്ച് ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് ചോദ്യങ്ങൾ ഉന്നയിച്ചു. മലിനീകരണത്തിന്റെ ഉത്തരവാദിത്തം കർഷകരുടെയും സാമ്പത്തികമായി പിന്നാക്കം നിൽക്കുന്നവരുടെയും മേൽ മാത്രം ചുമത്തുന്നത് ശരിയായ സമീപനമല്ലെന്ന നിലപാടാണ് കോടതി സ്വീകരിച്ചത്.

ഡൽഹി പോലുള്ള മഹാനഗരങ്ങളിൽ വാഹനങ്ങളുടെ എണ്ണം വർധിക്കുന്നതും ഗതാഗതക്കുരുക്കും ഇന്ധനത്തിന്റെ ഉപയോഗവും അന്തരീക്ഷ മലിനീകരണത്തിന് കാരണമാകുന്നുണ്ട്. അതിനാൽ വാഹന മലിനീകരണം കുറയ്ക്കുന്നതിനുള്ള നടപടികളും നിയന്ത്രണ സംവിധാനങ്ങളും ഫലപ്രദമായി നടപ്പാക്കേണ്ടതുണ്ട്.

മലിനീകരണം സൃഷ്ടിക്കുന്ന എല്ലാ മേഖലകളെയും ഒരുപോലെ പരിശോധിക്കുകയും കൂടുതൽ മലിനീകരണം സൃഷ്ടിക്കുന്നവർ കൂടുതൽ ഉത്തരവാദിത്തം ഏറ്റെടുക്കുന്ന സാഹചര്യം ഉറപ്പാക്കുകയും വേണമെന്ന ആശയമാണ് കോടതിയുടെ നിരീക്ഷണങ്ങളിൽ പ്രതിഫലിച്ചത്.

വായുമലിനീകരണം നിയന്ത്രിക്കുന്നതിന്റെ ഭാഗമായി നിരന്തരം പുതിയ നിയന്ത്രണങ്ങളും നിരോധനങ്ങളും ഏർപ്പെടുത്തുന്ന സമീപനത്തെയും സുപ്രീം കോടതി വിമർശിച്ചു.

നിയന്ത്രണങ്ങൾ പ്രഖ്യാപിക്കുന്നതും ഉത്തരവുകൾ പുറപ്പെടുവിക്കുന്നതും മാത്രം പ്രശ്നത്തിന് ശാശ്വത പരിഹാരമാകില്ലെന്ന് ബെഞ്ച് വ്യക്തമാക്കി. ഉത്തരവുകൾ വർധിക്കുന്നതിനനുസരിച്ച് അവ ലംഘിക്കപ്പെടാനുള്ള സാധ്യതയും വർധിക്കാമെന്ന് കോടതി നിരീക്ഷിച്ചു.

നിയമങ്ങൾ കർശനമാക്കുന്നതിനൊപ്പം അവ നടപ്പാക്കാൻ ആവശ്യമായ അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങളും പൊതുജനങ്ങളുടെ സഹകരണവും ഉറപ്പാക്കേണ്ടതുണ്ടെന്നതാണ് കോടതിയുടെ നിലപാട്.

ഉത്സവകാലങ്ങളിൽ പരമ്പരാഗത ആചാരങ്ങളെയും സാമൂഹിക ജീവിതരീതികളെയും ബഹുമാനിക്കേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകതയും കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണവും ജനങ്ങളുടെ സാംസ്കാരിക ജീവിതവും തമ്മിൽ സന്തുലിതാവസ്ഥ നിലനിർത്തുന്ന സമീപനമാണ് വേണ്ടതെന്ന് ബെഞ്ച് അഭിപ്രായപ്പെട്ടു.

വാദത്തിനിടെ സുപ്രീം കോടതി നടത്തിയ ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയമായ നിരീക്ഷണങ്ങളിലൊന്ന് വായുമലിനീകരണത്തിന്റെ ഉത്തരവാദിത്തം സാമ്പത്തികമായി പിന്നാക്കം നിൽക്കുന്ന വിഭാഗങ്ങളുടെ മേൽ മാത്രം ചുമത്തരുതെന്നതായിരുന്നു.

മലിനീകരണം ഏറ്റവും കൂടുതൽ സൃഷ്ടിക്കുന്നവർ ദരിദ്രരല്ലെന്നും എന്നാൽ അതിന്റെ ദുരിതം ഏറ്റവും രൂക്ഷമായി അനുഭവിക്കുന്നത് അവരാണെന്നും കോടതി നിരീക്ഷിച്ചു.

ദിവസവേതന തൊഴിലാളികൾ, വഴിയോരക്കച്ചവടക്കാർ, ചെറുകിട വ്യാപാരികൾ, നിർമാണ തൊഴിലാളികൾ തുടങ്ങിയവർക്ക് മലിനീകരണ നിയന്ത്രണത്തിന്റെ ഭാഗമായി ഏർപ്പെടുത്തുന്ന നിയന്ത്രണങ്ങൾ പലപ്പോഴും ഉപജീവനപ്രശ്നങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കാറുണ്ട്.

ദീപാവലി പോലുള്ള ഉത്സവകാലങ്ങൾ സീസണൽ വ്യാപാരത്തെയും താൽക്കാലിക ജോലികളെയും ആശ്രയിച്ച് ജീവിക്കുന്ന നിരവധി കുടുംബങ്ങൾക്ക് പ്രധാന വരുമാനമാർഗമാണ്. ഇത്തരം സാഹചര്യങ്ങളിൽ നിയന്ത്രണങ്ങൾ ഏർപ്പെടുത്തുമ്പോൾ അവരുടെ ജീവിതസാഹചര്യങ്ങളും പരിഗണിക്കണമെന്ന് കോടതി ഓർമിപ്പിച്ചു.

മലിനീകരണത്തിന്റെ പേരിൽ ദുർബല വിഭാഗങ്ങളുടെ തൊഴിലും വരുമാനവും മാത്രം നിയന്ത്രിക്കുന്നതിനു പകരം മലിനീകരണത്തിന് വലിയ തോതിൽ കാരണമാകുന്ന മേഖലകളിലും വ്യക്തികളിലും ഉത്തരവാദിത്തം ഉറപ്പാക്കണമെന്ന് ബെഞ്ച് വ്യക്തമാക്കി.

ഡൽഹി-എൻസിആറിലെ വായുമലിനീകരണം വർഷംതോറും ആവർത്തിക്കുന്ന ഗുരുതരമായ പൊതുജനാരോഗ്യ പ്രശ്നമായി തുടരുകയാണ്. ശൈത്യകാലത്തിന്റെ ആരംഭത്തോടെ അന്തരീക്ഷത്തിലെ വായുസഞ്ചാരം കുറയുന്നതും വാഹനങ്ങളിൽനിന്നുള്ള പുക, നിർമാണപ്രവർത്തനങ്ങളിലെ പൊടി, വ്യവസായ മലിനീകരണം, കാർഷികാവശിഷ്ടങ്ങൾ കത്തിക്കൽ തുടങ്ങിയ ഘടകങ്ങളും സ്ഥിതി കൂടുതൽ വഷളാക്കുന്നു.

വായു ഗുണനിലവാര സൂചിക 400-ന് അടുത്തെത്തുന്നത് ജനങ്ങളുടെ ആരോഗ്യത്തിന് വലിയ ഭീഷണിയാണ്. പ്രത്യേകിച്ച് കുട്ടികൾ, വയോധികർ, ഗർഭിണികൾ, ശ്വാസകോശ-ഹൃദ്രോഗമുള്ളവർ എന്നിവർക്ക് മലിനീകരണം കൂടുതൽ അപകടസാധ്യത സൃഷ്ടിക്കുന്നു.

ഇത്തരം സാഹചര്യത്തിൽ വിവിധ വകുപ്പുകൾ തമ്മിലുള്ള ഏകോപനവും മലിനീകരണത്തിന്റെ ഉറവിടങ്ങൾ കണ്ടെത്തിയുള്ള നിയന്ത്രണ നടപടികളും അനിവാര്യമാണ്.

കർഷകരെ സഹായിക്കുന്നതിനുള്ള സംവിധാനങ്ങൾ, വാഹന മലിനീകരണ നിയന്ത്രണം, പൊതുഗതാഗത സൗകര്യങ്ങളുടെ മെച്ചപ്പെടുത്തൽ, വ്യവസായ-നിർമാണ മേഖലകളിലെ മലിനീകരണ നിയന്ത്രണം എന്നിവയെല്ലാം ഉൾക്കൊള്ളുന്ന സമഗ്രമായ സമീപനമാണ് ആവശ്യമായി വരുന്നത്.

ഡൽഹിയിലെ മലിനീകരണ പ്രതിസന്ധിയെക്കുറിച്ച് അധികൃതർ നടത്തുന്ന പ്രഖ്യാപനങ്ങൾക്കും വിശദീകരണങ്ങൾക്കും അപ്പുറം ജനങ്ങൾക്ക് ശുദ്ധവായു ലഭിക്കുന്ന സാഹചര്യം സൃഷ്ടിക്കണമെന്ന ശക്തമായ സന്ദേശമാണ് സുപ്രീം കോടതിയുടെ വിമർശനങ്ങളിലൂടെ ഉയർന്നിരിക്കുന്നത്.