തിരുവനന്തപുരം: സർക്കാർ ഭൂമിയിൽ പാറമടകൾ അനുവദിക്കുന്നതിനുള്ള ഇ-ടെൻഡർ സംവിധാനം ഒഴിവാക്കിയ സർക്കാർ തീരുമാനം വൻ വിവാദത്തിലേക്ക്. മത്സരാധിഷ്ഠിത ടെൻഡർ നടപടികൾ ഒഴിവാക്കുന്നതിലൂടെ പൊതുഖജനാവിന് കോടിക്കണക്കിന് രൂപയുടെ വരുമാനനഷ്ടമുണ്ടാകുമെന്ന ആശങ്ക നിലനിൽക്കെയാണ് ക്വാറി ഉടമകൾക്ക് അനുകൂലമായ പുതിയ വ്യവസ്ഥകൾ കൊണ്ടുവന്നിരിക്കുന്നത്. സർക്കാരും ക്വാറി കരാറുകാരും തമ്മിലുള്ള ഒത്തുകളിയുടെ ഭാഗമായാണ് തീരുമാനമെന്നും ഖനനമേഖലയിലെ ചില നിക്ഷിപ്ത താൽപ്പര്യക്കാരെ സഹായിക്കാനാണ് നിലവിലുണ്ടായിരുന്ന സുതാര്യമായ നടപടിക്രമങ്ങൾ അട്ടിമറിച്ചതെന്നുമാണ് ഉയരുന്ന ആരോപണം.
കോൺഗ്രസുമായി ബന്ധമുള്ള ഒരു വിഭാഗത്തിന്റെ ശക്തമായ സമ്മർദമാണ് ഇ-ടെൻഡർ ഒഴിവാക്കാനുള്ള തീരുമാനത്തിന് പിന്നിലെന്നും ആരോപണമുണ്ട്. സർക്കാർ ഭൂമിയിലെ പാറമടകൾ അനുവദിക്കുന്നതിൽ വിവിധ അപേക്ഷകർക്ക് മത്സരിക്കാൻ അവസരം നൽകിയിരുന്ന സംവിധാനമാണ് പുതിയ ഉത്തരവിലൂടെ ദുർബലമായിരിക്കുന്നത്. ഇതോടെ ഖനനാനുമതികൾ ചിലരുടെ കൈകളിൽ കേന്ദ്രീകരിക്കപ്പെടാനും സർക്കാർ ഭൂമിയിലെ വിലപിടിപ്പുള്ള ധാതുസമ്പത്ത് കുറഞ്ഞ വരുമാനത്തിന് സ്വകാര്യ വ്യക്തികൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടുത്താനും സാഹചര്യമൊരുങ്ങുമെന്നാണ് വിമർശനം.
സ്വകാര്യ വ്യക്തികളുടെ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള ഭൂമിയാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട സർക്കാർ ഭൂമിയിൽ പാറമട പ്രവർത്തിപ്പിക്കുന്നതിന് വഴിസൗകര്യം ഉറപ്പാക്കാൻ കഴിയുമെങ്കിൽ നിരാക്ഷേപപത്രം (എൻഒസി) അനുവദിക്കാമെന്നതാണ് പുതിയ തീരുമാനത്തിലെ പ്രധാന വ്യവസ്ഥ. ഇത്തരം ഭൂമികളിൽ ക്വാറി ആരംഭിക്കുന്നതിന് ഇ-ടെൻഡർ നിർബന്ധമല്ലെന്നും ഉത്തരവിൽ വ്യക്തമാക്കുന്നതായാണ് വിവരം.
മലപ്പുറം, കൊല്ലം, പത്തനംതിട്ട ജില്ലകളിൽ ഇത്തരത്തിലുള്ള സർക്കാർ ഭൂമികൾ ഉണ്ടെന്നാണ് ചൂണ്ടിക്കാട്ടപ്പെടുന്നത്. ഈ പ്രദേശങ്ങളിലെ ചില ക്വാറി സംരംഭകർക്ക് അനുകൂലമായ സാഹചര്യം സൃഷ്ടിക്കാനാണ് വ്യവസ്ഥയിൽ മാറ്റം വരുത്തിയതെന്ന ആരോപണവും ശക്തമാണ്.
പുതിയ നടപടിക്രമപ്രകാരം ഒരേ ഭൂമിയിൽ ക്വാറി നടത്താൻ ഒന്നിലധികം അപേക്ഷകർ രംഗത്തെത്തിയാൽ മാത്രമേ ടെൻഡർ നടപടികളിലേക്ക് കടക്കേണ്ടതുള്ളൂ. എന്നാൽ അപേക്ഷ ക്ഷണിക്കുന്നതിനുള്ള പരസ്യമായ മത്സരസംവിധാനം ഒഴിവാക്കുമ്പോൾ മറ്റ് താൽപ്പര്യക്കാർക്ക് അവസരത്തെക്കുറിച്ച് അറിയാനുള്ള സാധ്യത തന്നെ കുറയുമെന്നാണ് വിമർശനം. ഇതോടെ ഒരാൾ മാത്രം അപേക്ഷിക്കുന്ന സാഹചര്യം സൃഷ്ടിക്കപ്പെടുകയും മത്സരമില്ലാതെ ഖനനാനുമതിയിലേക്കുള്ള നടപടികൾ മുന്നോട്ടുകൊണ്ടുപോകാൻ കഴിയുകയും ചെയ്യും.
ജില്ലാ കളക്ടറിൽനിന്ന് എൻഒസി ലഭിച്ചാൽ അപേക്ഷകന് ഖനനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട മറ്റ് നിയമാനുസൃത അനുമതികൾ നേടുന്നതിനുള്ള നടപടികളുമായി മുന്നോട്ടുപോകാം. ഈ സംവിധാനം ദുരുപയോഗം ചെയ്യപ്പെടാനുള്ള സാധ്യത കൂടുതലാണെന്നും സർക്കാർ ഭൂമി അനുവദിക്കുന്നതിൽ സുതാര്യത ഉറപ്പാക്കാനുള്ള ഫലപ്രദമായ നിയന്ത്രണങ്ങൾ ഇല്ലാതാകുകയാണെന്നും വിമർശകർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു.
സർക്കാർ ഭൂമിയിലെ പാറമടകൾ അനുവദിക്കുന്നതിന് മുൻ എൽഡിഎഫ് സർക്കാർ ഇ-ടെൻഡർ നിർബന്ധമാക്കിയിരുന്നു. സർക്കാർ ഭൂമിയുടെ ഖനനാവകാശം അനുവദിക്കുന്നതിൽ പരമാവധി മത്സരവും സുതാര്യതയും ഉറപ്പാക്കുന്നതിനായിരുന്നു ഈ നടപടി.
ഹെക്ടറിന് പ്രതിവർഷം പത്ത് ലക്ഷം രൂപ അടിസ്ഥാന പാട്ടത്തുകയായി നിശ്ചയിച്ചായിരുന്നു ടെൻഡർ സംവിധാനം നടപ്പാക്കിയിരുന്നത്. അടിസ്ഥാന തുകയേക്കാൾ കൂടുതൽ തുക വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്ന അപേക്ഷകർക്ക് മുൻഗണന ലഭിക്കുന്ന രീതിയിലായിരുന്നു നടപടികൾ. ഇതിലൂടെ സർക്കാർ ഭൂമിയിലെ ഖനനാവകാശത്തിന് വിപണിയിലെ മത്സരത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ഉയർന്ന വരുമാനം ഉറപ്പാക്കാൻ സാധിക്കുമായിരുന്നു.
എന്നാൽ പുതിയ തീരുമാനത്തോടെ മത്സരാധിഷ്ഠിത ലേലത്തിലൂടെ ലഭിക്കുമായിരുന്ന അധിക വരുമാനം ഇല്ലാതാകുമെന്നാണ് ആരോപണം. നിശ്ചിത ഫീസുകളും ബാധകമായ മറ്റ് നിയമാനുസൃത തുകകളും മാത്രമായി സർക്കാരിന്റെ വരുമാനം പരിമിതപ്പെടുന്ന സാഹചര്യമുണ്ടാകുമെന്ന ആശങ്കയും ഉയരുന്നുണ്ട്.
ഒരു പ്രദേശത്തെ ഖനനാവകാശത്തിനായി നിരവധി പേർ മത്സരിക്കുമ്പോൾ സർക്കാർ നിശ്ചയിച്ച അടിസ്ഥാന തുകയേക്കാൾ ഉയർന്ന തുക ലഭിക്കാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. ഈ അവസരം ഇല്ലാതാക്കുന്നതിലൂടെ ദീർഘകാലാടിസ്ഥാനത്തിൽ പൊതുഖജനാവിന് വലിയ സാമ്പത്തിക നഷ്ടമുണ്ടാകുമെന്നാണ് വിമർശനം. എന്നാൽ യഥാർഥ വരുമാനനഷ്ടം എത്രയാണെന്ന് വ്യക്തമാകാൻ പുതിയ ഉത്തരവിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ അനുവദിക്കുന്ന ഭൂമികളുടെ വിസ്തീർണവും ഖനനാവകാശങ്ങളുടെ മൂല്യവും പരിശോധിക്കേണ്ടതുണ്ട്.
സർക്കാർ ഭൂമിയിലെ ഖനനാവകാശം അനുവദിക്കുന്നതിൽ ക്രമക്കേടുകളും സ്വജനപക്ഷപാതവും തടയുന്നതിനുള്ള പ്രധാന സംവിധാനമായിരുന്നു ഇ-ടെൻഡർ. അപേക്ഷകരുടെ വിവരങ്ങളും അവർ വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്ന തുകയും മത്സരത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ പരിശോധിക്കാൻ ഈ സംവിധാനത്തിലൂടെ അവസരമുണ്ടായിരുന്നു.
എന്നാൽ ഇ-ടെൻഡർ ഒഴിവാക്കിയതോടെ അനുമതി നൽകുന്ന നടപടികളിൽ ഉദ്യോഗസ്ഥതല ഇടപെടലുകൾക്കും രാഷ്ട്രീയ സ്വാധീനത്തിനും കൂടുതൽ സാധ്യതയുണ്ടാകുമെന്നാണ് വിമർശകർ ആരോപിക്കുന്നത്. ചില കരാറുകാർക്ക് അനുകൂലമായി തീരുമാനങ്ങളെടുക്കാനും മറ്റുള്ളവരെ മത്സരത്തിൽനിന്ന് അകറ്റിനിർത്താനും പുതിയ വ്യവസ്ഥകൾ വഴിയൊരുക്കുമെന്ന ആശങ്കയും ഉയരുന്നു.
പ്രത്യേകിച്ച് സ്വകാര്യ ഭൂമിയാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട സർക്കാർ ഭൂമികളിൽ ഖനനാനുമതി നൽകുന്നതിനുള്ള ഇളവ് ചില വ്യക്തികളെയോ സ്ഥാപനങ്ങളെയോ ലക്ഷ്യമിട്ടുള്ളതാണെന്ന ആരോപണമാണ് വിവാദത്തിന്റെ കേന്ദ്രബിന്ദു. എന്നാൽ ഈ ആരോപണങ്ങൾ സ്ഥിരീകരിക്കുന്ന സ്വതന്ത്ര അന്വേഷണ വിവരങ്ങൾ പുറത്തുവന്നിട്ടില്ല.
കേരളത്തിലെ പാറമടകളുടെ പ്രവർത്തനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് വിവിധ പ്രദേശങ്ങളിൽ നേരത്തേ തന്നെ ശക്തമായ ജനകീയ പ്രതിഷേധങ്ങൾ നിലനിൽക്കുന്നുണ്ട്. പാറപൊട്ടിക്കൽ മൂലമുള്ള പ്രകമ്പനങ്ങൾ, വീടുകൾക്ക് സംഭവിക്കുന്ന കേടുപാടുകൾ, പൊടിശല്യം, കുടിവെള്ളസ്രോതസ്സുകളിലെ പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ, കുന്നുകളുടെയും മലനിരകളുടെയും നാശം തുടങ്ങിയ പ്രശ്നങ്ങളാണ് പ്രദേശവാസികൾ പ്രധാനമായും ഉന്നയിക്കുന്നത്.
ചില സ്ഥലങ്ങളിൽ നാട്ടുകാരുടെ എതിർപ്പുകൾ അവഗണിച്ചും രാഷ്ട്രീയ-സാമ്പത്തിക സ്വാധീനം ഉപയോഗിച്ചും ക്വാറികൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നുവെന്ന പരാതികളും നേരത്തേ ഉയർന്നിട്ടുണ്ട്. പ്രതിഷേധങ്ങളെ ഭീഷണിയിലൂടെയും മറ്റ് സമ്മർദങ്ങളിലൂടെയും അടിച്ചമർത്താൻ ശ്രമിക്കുന്നുവെന്ന ആരോപണങ്ങളും ഖനനമേഖലയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് നിലനിൽക്കുന്നു.
ഇത്തരമൊരു സാഹചര്യത്തിലാണ് സർക്കാർ ഭൂമിയിലും ഖനനപ്രവർത്തനങ്ങൾ വ്യാപിപ്പിക്കുന്നതിന് അനുകൂലമായ പുതിയ വ്യവസ്ഥകൾ കൊണ്ടുവന്നിരിക്കുന്നത്. സ്വകാര്യ ഭൂമിയിലെ പാറമടകൾക്കുപുറമേ സർക്കാർ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള ഭൂമികളിലേക്കും ഖനനസംരംഭകരുടെ ശ്രദ്ധ തിരിയാൻ തീരുമാനം കാരണമാകുമെന്നാണ് വിലയിരുത്തൽ.
കേരളത്തിലേക്കുള്ള കരിങ്കൽ വിതരണത്തിൽ തമിഴ്നാട് ഏർപ്പെടുത്തിയ നിയന്ത്രണങ്ങൾ മൂലമുണ്ടായ പ്രതിസന്ധി പരിഹരിക്കുന്നതിനാണ് പുതിയ നടപടികളെന്നാണ് സർക്കാർ മുന്നോട്ടുവയ്ക്കുന്ന വിശദീകരണം. നിർമാണമേഖലയിലെ അസംസ്കൃത വസ്തുക്കളുടെ ലഭ്യത ഉറപ്പാക്കാനും സംസ്ഥാനത്തിനുള്ളിലെ കരിങ്കൽ ഉൽപ്പാദനം വർധിപ്പിക്കാനും സർക്കാർ ഭൂമിയിലെ ഖനനസാധ്യതകൾ പ്രയോജനപ്പെടുത്തേണ്ടതുണ്ടെന്നാണ് ഈ നിലപാട്.
നിർമാണപ്രവർത്തനങ്ങൾക്കും അടിസ്ഥാനസൗകര്യ വികസന പദ്ധതികൾക്കും ആവശ്യമായ കരിങ്കല്ലിന്റെ ലഭ്യത കുറയുന്നത് വിലവർധനയ്ക്കും പദ്ധതികളുടെ നടത്തിപ്പിലെ പ്രതിസന്ധികൾക്കും കാരണമാകുമെന്ന വാദവും ഉയരുന്നുണ്ട്.
എന്നാൽ കരിങ്കൽ ഉൽപ്പാദനം വർധിപ്പിക്കേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകത ചൂണ്ടിക്കാട്ടി സർക്കാർ ഭൂമിയിലെ ഖനനാവകാശം അനുവദിക്കുന്നതിനുള്ള മത്സരാധിഷ്ഠിത നടപടികൾ ഒഴിവാക്കുന്നത് ന്യായീകരിക്കാനാകില്ലെന്നാണ് വിമർശകരുടെ നിലപാട്. ഉൽപ്പാദനം വർധിപ്പിക്കണമെങ്കിൽ പോലും സുതാര്യമായ ടെൻഡർ നടപടികളും കർശനമായ പാരിസ്ഥിതിക പരിശോധനകളും ഉറപ്പാക്കണമെന്നാണ് ആവശ്യം.
കേരളത്തിന്റെ ഭൂപ്രകൃതിയും പരിസ്ഥിതിയുടെ ദുർബലാവസ്ഥയും പരിഗണിക്കാതെ പാറഖനനം വ്യാപിപ്പിക്കുന്നത് ഗുരുതര പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുമെന്ന് പരിസ്ഥിതി പ്രവർത്തകർ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുന്നു.
മലനിരകളും കുന്നുകളും വ്യാപകമായി ഖനനം ചെയ്യുന്നത് സ്വാഭാവിക ജലസംഭരണ സംവിധാനങ്ങളെയും ജൈവ വൈവിധ്യത്തെയും ബാധിക്കാനുള്ള സാധ്യതയുണ്ട്. ഖനനത്തിന്റെ വ്യാപ്തി, ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ പ്രത്യേകതകൾ, മഴയുടെ സ്വഭാവം, പാറയുടെ ഘടന എന്നിവ പരിഗണിക്കാതെ അനുമതി നൽകുന്നത് അപകടസാധ്യത വർധിപ്പിക്കുമെന്ന ആശങ്കയും ഉയരുന്നു.
പ്രത്യേകിച്ച് പരിസ്ഥിതിലോല പ്രദേശങ്ങളിലും ജനവാസകേന്ദ്രങ്ങൾക്ക് സമീപമുള്ള മേഖലകളിലും പുതിയ പാറമടകൾ അനുവദിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് വിശദമായ ശാസ്ത്രീയ പഠനം നടത്തണമെന്നാണ് ആവശ്യം. ഖനനാനുമതിക്കൊപ്പം പരിസ്ഥിതി അനുമതി, മലിനീകരണ നിയന്ത്രണ വ്യവസ്ഥകൾ, സുരക്ഷാമാനദണ്ഡങ്ങൾ എന്നിവ കർശനമായി പാലിക്കുന്നുണ്ടെന്ന് ഉറപ്പാക്കണമെന്നും പരിസ്ഥിതി പ്രവർത്തകർ ആവശ്യപ്പെടുന്നു.
സർക്കാർ ഭൂമിയിലെ പാറമടകൾക്ക് ഇ-ടെൻഡർ ഒഴിവാക്കിയ തീരുമാനം പൊതുസമ്പത്തിന്റെ വിനിയോഗത്തിലും ഖനനാനുമതികളുടെ സുതാര്യതയിലും ഗുരുതരമായ ചോദ്യങ്ങളാണ് ഉയർത്തുന്നത്. മത്സരാധിഷ്ഠിത ടെൻഡർ ഒഴിവാക്കേണ്ട സാഹചര്യം എന്താണെന്നും ഇതിലൂടെ സർക്കാരിന് ഉണ്ടാകാവുന്ന സാമ്പത്തിക നഷ്ടം വിലയിരുത്തിയിട്ടുണ്ടോയെന്നും വ്യക്തമാക്കണമെന്ന ആവശ്യം ശക്തമാണ്.
ഇളവുകൾ അനുവദിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് ബന്ധപ്പെട്ട ഭൂമികളുടെ വിവരങ്ങളും അപേക്ഷകരുടെ വിശദാംശങ്ങളും സർക്കാർ പരസ്യപ്പെടുത്തണമെന്നും ആവശ്യപ്പെടുന്നു. ഉത്തരവിന് പിന്നിൽ രാഷ്ട്രീയമോ സാമ്പത്തികമോ ആയ സ്വാധീനമുണ്ടെന്ന ആരോപണങ്ങളിൽ നിഷ്പക്ഷ പരിശോധന വേണമെന്ന ആവശ്യവും ഉയരുന്നുണ്ട്.
പൊതുഖജനാവിന്റെ വരുമാനം സംരക്ഷിക്കുന്നതിനൊപ്പം പരിസ്ഥിതിസുരക്ഷയും ജനങ്ങളുടെ ജീവിതസുരക്ഷയും ഉറപ്പാക്കേണ്ട ഉത്തരവാദിത്വം സർക്കാരിനുണ്ടെന്നാണ് വിമർശകർ ഓർമിപ്പിക്കുന്നത്. ഖനനമേഖലയിലെ നിക്ഷിപ്ത താൽപ്പര്യങ്ങൾക്ക് വഴങ്ങിയാണ് നയമാറ്റമെന്ന ആരോപണങ്ങൾ ശക്തമാകുന്നതിനിടെ, ഇ-ടെൻഡർ ഒഴിവാക്കിയ തീരുമാനം പുനഃപരിശോധിക്കണമെന്ന ആവശ്യവും കൂടുതൽ ശക്തമാകുകയാണ്.
