വാഷിംഗ്ടൺ/ന്യൂയോർക്ക്: അമേരിക്കയും ഇറാനും തമ്മിലുള്ള സംഘർഷം തുടരുന്നതിനിടെ നയതന്ത്രതലത്തിൽ ശ്രദ്ധേയമായ നീക്കവുമായി ഇറാന്റെ ഉന്നതതല പ്രതിനിധി സംഘം ന്യൂയോർക്കിലെത്തി. ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ 81-ാമത് പൊതുസഭയുടെ ഉന്നതതല സമ്മേളനത്തിൽ പങ്കെടുക്കുന്നതിനായി ഇറാൻ പ്രസിഡന്റ് മസൂദ് പെസെഷ്കിയൻ, വിദേശകാര്യ മന്ത്രി അബ്ബാസ് അരഗ്ചി എന്നിവരുൾപ്പെടുന്ന പ്രധാന പ്രതിനിധി സംഘത്തിനാണ് അമേരിക്ക പ്രവേശനാനുമതി നൽകിയത്.
എന്നാൽ, ഇറാൻ പ്രതിനിധികൾക്ക് വിസ അനുവദിച്ചതിനെ അമേരിക്കയുടെ ‘ഔദാര്യമായോ പ്രത്യേക ആനുകൂല്യമായോ’ ചിത്രീകരിക്കേണ്ടതില്ലെന്നാണ് ടെഹ്റാന്റെ നിലപാട്. ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയിലെ അംഗരാജ്യമെന്ന നിലയിൽ പൊതുസഭയിൽ പങ്കെടുക്കുന്നത് ഇറാന്റെ അവകാശമാണെന്നും, യുഎൻ ആസ്ഥാനത്തിന്റെ ആതിഥേയ രാജ്യമെന്ന നിലയിൽ പ്രതിനിധികൾക്ക് ആവശ്യമായ പ്രവേശനം ഉറപ്പാക്കേണ്ട ബാധ്യത അമേരിക്കയ്ക്കുണ്ടെന്നും ഇറാൻ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു.
യു എസ് സ്റ്റേറ്റ് ഡിപ്പാർട്ട്മെന്റും ഇറാന്റെ പ്രധാന പ്രതിനിധി സംഘത്തിന് പ്രവേശനം അനുവദിച്ചത് ആതിഥേയ രാജ്യമെന്ന നിലയിലുള്ള ഉത്തരവാദിത്തങ്ങൾക്ക് അനുസൃതമായാണെന്ന് വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. പ്രസിഡന്റ് പെസെഷ്കിയനും വിദേശകാര്യ മന്ത്രി അരഗ്ചിയും ആവശ്യമായ ഉദ്യോഗസ്ഥരും ഉൾപ്പെടുന്ന സംഘത്തിനാണ് അനുമതി ലഭിച്ചത്.
വിസ അനുവദിച്ചെങ്കിലും ഇറാൻ പ്രതിനിധി സംഘത്തിന്റെ അമേരിക്കയിലെ സഞ്ചാരത്തിന് കർശന നിയന്ത്രണങ്ങളുണ്ട്. യുഎൻ ആസ്ഥാനം, യുഎന്നിലെ ഇറാൻ മിഷൻ, ഇറാൻ അംബാസഡറുടെ ഔദ്യോഗിക വസതി, ജെഎഫ്കെ വിമാനത്താവളം തുടങ്ങിയ നിർദിഷ്ട സ്ഥലങ്ങളിലേക്കാണ് പ്രധാനമായും യാത്ര പരിമിതപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്. ചില വസ്തുക്കൾ, പ്രത്യേകിച്ച് ആഡംബര ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ, വാങ്ങുന്നതിനും നിയന്ത്രണങ്ങളുണ്ടെന്ന് റിപ്പോർട്ടുകൾ പറയുന്നു.
കഴിഞ്ഞ വർഷത്തെ അപേക്ഷിച്ച് ഇത്തവണ ഇറാന്റെ പ്രതിനിധി സംഘത്തിന്റെ വലിപ്പവും കുറച്ചിട്ടുണ്ട്. അതേസമയം, പ്രസിഡന്റ് പെസെഷ്കിയനൊപ്പം എത്തേണ്ടിയിരുന്ന ചില മാധ്യമ പ്രവർത്തകർക്ക് വിസ നിഷേധിച്ചതായി ഇറാൻ പ്രസിഡന്റിന്റെ ഓഫീസ് ആരോപിച്ചിട്ടുണ്ട്.
അമേരിക്കയിലേക്കുള്ള യാത്ര ഇറാന്റെ വിദേശനയത്തിലെ ലക്ഷ്യമല്ലെങ്കിലും, ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ പൊതുസഭ ലോക രാജ്യങ്ങൾക്ക് തങ്ങളുടെ നിലപാടുകൾ അവതരിപ്പിക്കാനുള്ള പ്രധാന അന്താരാഷ്ട്ര വേദിയാണെന്നാണ് ടെഹ്റാന്റെ സമീപനം.
അമേരിക്കയുമായുള്ള സംഘർഷം, ഇറാനെതിരായ സാമ്പത്തിക-സൈനിക സമ്മർദങ്ങൾ, ഹോർമുസ് കടലിടുക്കുമായി ബന്ധപ്പെട്ട തർക്കം, മേഖലയിൽ തുടരുന്ന സുരക്ഷാ പ്രതിസന്ധികൾ തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളിൽ ഇറാന്റെ നിലപാട് ലോകത്തിനു മുന്നിൽ അവതരിപ്പിക്കാൻ പൊതുസഭയെ ഉപയോഗിക്കാനാണ് പ്രതിനിധി സംഘത്തിന്റെ നീക്കം.
ഇതിനിടെ, യുഎസ് പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപും ഇറാൻ പ്രസിഡന്റ് മസൂദ് പെസെഷ്കിയനും ന്യൂയോർക്കിൽ നേരിട്ട് കൂടിക്കാഴ്ച നടത്തുമോ എന്നതിനെച്ചൊല്ലി ചർച്ചകൾ ശക്തമായിരുന്നു. പെസെഷ്കിയനുമായി കൂടിക്കാഴ്ച നടത്താനുള്ള സാധ്യത തള്ളിക്കളയുന്നില്ലെന്ന് ട്രംപ് നേരത്തെ സൂചിപ്പിച്ചിരുന്നു.
എന്നാൽ സെപ്റ്റംബർ 22-ലെ പുതിയ റിപ്പോർട്ടുകൾ പ്രകാരം പെസെഷ്കിയൻ ട്രംപുമായി കൂടിക്കാഴ്ച നടത്താൻ പദ്ധതിയിടുന്നില്ല. അതേസമയം, ഇറാന്റെ ന്യൂയോർക്ക് പ്രതിനിധി സംഘത്തിന് നയതന്ത്ര ചർച്ചകൾ മുന്നോട്ടു കൊണ്ടുപോകാനുള്ള അധികാരമുണ്ടെന്നാണ് റിപ്പോർട്ടുകൾ. അതിനാൽ നേരിട്ടുള്ള പ്രസിഡന്റ് തല കൂടിക്കാഴ്ച നടക്കാത്ത സാഹചര്യത്തിലും മറ്റ് തലങ്ങളിൽ ആശയവിനിമയത്തിനുള്ള സാധ്യത തുടരുന്നു.
യുഎസുമായുള്ള സംഘർഷം തുടരുന്നുണ്ടെങ്കിലും നയതന്ത്ര പരിഹാരത്തിനുള്ള വാതിൽ പൂർണമായി അടച്ചിട്ടില്ലെന്ന സൂചനകളാണ് ടെഹ്റാൻ നൽകുന്നത്. സംഘർഷം അവസാനിപ്പിക്കുന്നതിനായി ഇറാൻ ചില വ്യവസ്ഥകൾ ഇടനിലക്കാരിലൂടെ അമേരിക്കയ്ക്ക് കൈമാറിയിട്ടുണ്ടെന്നാണ് വിവിധ റിപ്പോർട്ടുകൾ.
സൈനിക സമ്മർദം കുറയ്ക്കുക, ഇറാനെതിരായ ഉപരോധ-തടസ്സങ്ങളിൽ ഇളവ് വരുത്തുക, വിദേശത്ത് മരവിപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന ഇറാനിയൻ ആസ്തികളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പ്രശ്നങ്ങൾ പരിഹരിക്കുക തുടങ്ങിയ ആവശ്യങ്ങൾ ചർച്ചകളുടെ ഭാഗമായി ഉയർന്നിട്ടുണ്ട്. ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലെ ഗതാഗതം സാധാരണ നിലയിലാക്കുന്നതും നിലവിലെ ചർച്ചകളിലെ പ്രധാന വിഷയമാണ്.
സെപ്റ്റംബർ 16-ന് ഇടനിലക്കാർ വഴി സംഘർഷം അവസാനിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള നിർദേശം അമേരിക്കയ്ക്ക് കൈമാറിയതായി ഇറാനിയൻ വൃത്തങ്ങളെ ഉദ്ധരിച്ച് റിപ്പോർട്ടുകൾ പറയുന്നു. അമേരിക്ക സൈനിക സമ്മർദം കുറയ്ക്കുകയും ഇറാനിയൻ തുറമുഖങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഉപരോധ നടപടികൾ പിൻവലിക്കുകയും ചെയ്താൽ ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് വീണ്ടും തുറക്കാൻ തയ്യാറാണെന്നും ഇറാൻ സൂചന നൽകിയിട്ടുണ്ട്.
ഏകദേശം ഏഴ് മാസമായി തുടരുന്ന യുഎസ്–ഇറാൻ സംഘർഷത്തിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തിലാണ് ഇത്തവണത്തെ യുഎൻ പൊതുസഭ നടക്കുന്നത്. അതിനാൽ പ്രസിഡന്റ് പെസെഷ്കിയന്റെയും വിദേശകാര്യ മന്ത്രി അരഗ്ചിയുടെയും ന്യൂയോർക്ക് സന്ദർശനത്തിന് പതിവിലേറെ നയതന്ത്ര പ്രാധാന്യമുണ്ട്.
