വൈറ്റ് ഹൗസിൽ ഷി ജിൻപിംഗിന് രാജകീയ സ്വീകരണം; എഐ സുരക്ഷ, ഇറാൻ യുദ്ധം, നിർണായക ധാതുക്കൾ എന്നിവയും ചർച്ചാമേശയിൽ
വാഷിങ്ടൺ: ലോകത്തിലെ രണ്ട് വൻശക്തികളുടെ ബന്ധത്തിന്റെ ഭാവി നിർണയിക്കുന്ന നിർണായക നയതന്ത്ര കൂടിക്കാഴ്ചയ്ക്ക് വേദിയായി വൈറ്റ് ഹൗസ്. ചൈനീസ് പ്രസിഡന്റ് ഷി ജിൻപിംഗിനെ യുഎസ് പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ് ഔദ്യോഗിക ചടങ്ങുകളോടെ സ്വീകരിച്ചു. ഷിയുമായുള്ള ബന്ധത്തെ “പരസ്പര ബഹുമാനത്തിൽ അധിഷ്ഠിതമായ യഥാർത്ഥ മഹത്തായ സൗഹൃദം” എന്നാണ് ട്രംപ് വിശേഷിപ്പിച്ചത്.
ഷി ജിൻപിംഗിന്റെ ഒരു പതിറ്റാണ്ടിലേറെയായുള്ള ഇടവേളയ്ക്കുശേഷമുള്ള വൈറ്റ് ഹൗസ് സന്ദർശനമാണിത്. സെപ്റ്റംബർ 24-ന് നടന്ന ഔദ്യോഗിക സന്ദർശനത്തിനായി പ്രസിഡന്റ് ട്രംപും പ്രഥമ വനിത മെലാനിയ ട്രംപും ഷിയെയും ഭാര്യ പെങ് ലിയുവാനെയും സ്വീകരിച്ചു. ഔദ്യോഗിക സ്വീകരണച്ചടങ്ങ്, ഉന്നതതല ഉഭയകക്ഷി ചർച്ചകൾ, വിവിധ ഔദ്യോഗിക പരിപാടികൾ, സ്റ്റേറ്റ് ഡിന്നർ എന്നിവ സന്ദർശനത്തിന്റെ ഭാഗമായി ക്രമീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്.
ഔദ്യോഗിക ചർച്ചകൾക്ക് മുന്നോടിയായി സംസാരിച്ച ട്രംപ്, 2016-ലെ തന്റെ ആദ്യ തെരഞ്ഞെടുപ്പുകാലം മുതൽ ഷിയുമായി അടുത്ത ബന്ധം രൂപപ്പെട്ടതായി പറഞ്ഞു. ഇരു രാജ്യങ്ങളിലെയും ജനങ്ങളുടെ സുപ്രധാന താൽപര്യങ്ങളും പരസ്പര ബഹുമാനവുമാണ് ഈ ബന്ധത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനമെന്നായിരുന്നു ട്രംപിന്റെ നിലപാട്. എന്നാൽ സൗഹൃദത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ഊഷ്മളമായ വാക്കുകൾക്കപ്പുറം വ്യാപാരം, സാങ്കേതികവിദ്യ, സുരക്ഷ, തായ്വാൻ തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളിൽ വാഷിങ്ടണും ബെയ്ജിങ്ങും തമ്മിൽ ഗൗരവമായ അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങൾ തുടരുകയാണ്.
ട്രംപ്–ഷി ഉഭയകക്ഷി കൂടിക്കാഴ്ചയിലെ പ്രധാന വിഷയങ്ങളിലൊന്ന് ആർട്ടിഫിഷ്യൽ ഇന്റലിജൻസാണ്. എഐ രംഗത്ത് അമേരിക്കയും ചൈനയും തമ്മിലുള്ള സാങ്കേതിക മത്സരം ശക്തമായിരിക്കെ, അതിന്റെ സുരക്ഷയും നിയന്ത്രണവും ഭാവിയിലെ വികസനവും ചർച്ചയിൽ ഇടംപിടിച്ചു. എഐ മനുഷ്യരുടെ നിയന്ത്രണത്തിൽ തന്നെ തുടരേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകത ഷി മുന്നോട്ടുവച്ചതായും റിപ്പോർട്ടുകളുണ്ട്.
തായ്വാൻ വിഷയവും കൂടിക്കാഴ്ചയിലെ അതീവ സൂക്ഷ്മമായ വിഷയങ്ങളിലൊന്നാണ്. തായ്വാനുമായുള്ള അമേരിക്കയുടെ പ്രതിരോധബന്ധത്തെ ചൈന ശക്തമായി എതിർക്കുമ്പോൾ, ദ്വീപിന് പ്രതിരോധ സഹായം നൽകുന്ന ദീർഘകാല നയം വാഷിംഗ്ടണ് തുടരുന്നു. യുഎസ് ആയുധവിൽപ്പന അവസാനിപ്പിക്കണമെന്ന ആവശ്യം ബെയ്ജിങ് മുന്നോട്ടുവയ്ക്കുന്ന പശ്ചാത്തലത്തിലാണ് ചർച്ചകൾ.
ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ രണ്ട് സമ്പദ്വ്യവസ്ഥകൾ തമ്മിലുള്ള വ്യാപാരബന്ധവും ചർച്ചകളുടെ കേന്ദ്രത്തിലാണ്. താരിഫുകളും സാങ്കേതിക നിയന്ത്രണങ്ങളും ഉൾപ്പെടെയുള്ള വിഷയങ്ങളിൽ ഇരുരാജ്യങ്ങളും കഴിഞ്ഞ വർഷങ്ങളിൽ കടുത്ത ഏറ്റുമുട്ടലിലായിരുന്നു. എന്നാൽ നിലവിലെ വ്യാപാര സംഘർഷം നിയന്ത്രിക്കുന്നതിനായി നേരത്തെ രൂപപ്പെട്ട താൽക്കാലിക ധാരണ രണ്ട് മാസത്തേക്ക് കൂടി നീട്ടാൻ ഇരുപക്ഷവും സമ്മതിച്ചതായി റിപ്പോർട്ടുകളുണ്ട്.
അമേരിക്കൻ കാർഷിക ഉൽപ്പന്നങ്ങളുടെ ചൈനീസ് ഇറക്കുമതി, നിക്ഷേപം, സാങ്കേതിക നിയന്ത്രണങ്ങൾ, വിപണി പ്രവേശനം തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളും സാമ്പത്തിക ചർച്ചകളിൽ നിർണായകമാണ്.
റെയർ എർത്ത് ഉൾപ്പെടെയുള്ള നിർണായക ധാതുക്കളുടെ വിതരണമാണ് മറ്റൊരു പ്രധാന വിഷയം. ആധുനിക ഇലക്ട്രോണിക്സ്, എഐ അടിസ്ഥാനസൗകര്യങ്ങൾ, ഇലക്ട്രിക് വാഹനങ്ങൾ, പ്രതിരോധ സംവിധാനങ്ങൾ തുടങ്ങിയ മേഖലകളിൽ ആവശ്യമായ നിരവധി ധാതുക്കളുടെ ആഗോള വിതരണ ശൃംഖലയിൽ ചൈനയ്ക്ക് വലിയ സ്വാധീനമുണ്ട്.
റെയർ എർത്ത് കയറ്റുമതിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നിയന്ത്രണങ്ങൾ ലഘൂകരിക്കണമെന്ന് അമേരിക്ക ആവശ്യപ്പെട്ടുവരുന്നു. നേരത്തെ ഇരുരാജ്യങ്ങളും തമ്മിൽ രൂപപ്പെട്ട ധാരണകളിലും റെയർ എർത്ത്, സ്കാൻഡിയം, നിയോഡിമിയം, ഇൻഡിയം തുടങ്ങിയ നിർണായക വസ്തുക്കളുടെ വിതരണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട യുഎസ് ആശങ്കകൾ പരിഹരിക്കാനുള്ള നടപടികൾ ഉൾപ്പെട്ടിരുന്നു.
ഇറാനുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സംഘർഷവും ട്രംപ്–ഷി ചർച്ചകളിലെ പ്രധാന അന്താരാഷ്ട്ര വിഷയമാണ്. ഇറാന്റെ പ്രധാന എണ്ണ വാങ്ങുന്ന രാജ്യങ്ങളിലൊന്നായ ചൈനയ്ക്ക് ടെഹ്റാനിൽ സാമ്പത്തിക സ്വാധീനമുണ്ടെന്ന വിലയിരുത്തലിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ, സംഘർഷം കുറയ്ക്കാൻ ബെയ്ജിങ് കൂടുതൽ ഇടപെടണമെന്നാണ് വാഷിങ്ടണിന്റെ താൽപര്യം. അതേസമയം, ചൈന കൂടുതൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നത് സംഘർഷം ലഘൂകരിക്കുന്ന നയതന്ത്ര സമീപനത്തിലായിരിക്കാമെന്നാണ് വിദഗ്ധരുടെ വിലയിരുത്തൽ.
വൈറ്റ് ഹൗസിലെ സ്വീകരണച്ചടങ്ങിന് വലിയ ഔദ്യോഗിക പ്രാധാന്യമാണ് നൽകിയിരിക്കുന്നത്. സൈനിക ബാൻഡുകളും ഔദ്യോഗിക ഗാർഡ് ഓഫ് ഓണറും ഉൾപ്പെട്ട ചടങ്ങുകൾക്കുശേഷമാണ് നേതാക്കൾ ചർച്ചകളിലേക്ക് കടന്നത്. ഷിയുടെ സന്ദർശനത്തിന്റെ ഭാഗമായി വൈറ്റ് ഹൗസിൽ സ്റ്റേറ്റ് ഡിന്നറും സംഘടിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഔദ്യോഗിക പ്രതിനിധികൾക്കൊപ്പം സർക്കാർ, ബിസിനസ് മേഖലകളിലെ പ്രമുഖരും വിരുന്നിൽ പങ്കെടുക്കുമെന്ന് വൈറ്റ് ഹൗസ് അറിയിച്ചു.
സ്റ്റേറ്റ് ഡിന്നറിന്റെ മെനുവിൽ അമേരിക്കൻ വിഭവങ്ങൾക്ക് ചൈനീസ് പാചകപാരമ്പര്യത്തിന്റെ സൂക്ഷ്മമായ സ്വാധീനവും ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. 1972-ൽ പ്രസിഡന്റ് റിച്ചാർഡ് നിക്സന്റെയും ചൈനീസ് പ്രധാനമന്ത്രി ഷൗ എൻലായിയുടെയും ചരിത്രപരമായ കൂടിക്കാഴ്ചയെ അനുസ്മരിപ്പിക്കുന്ന ഘടകങ്ങളും വിരുന്നിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയതായി വൈറ്റ് ഹൗസ് വ്യക്തമാക്കി.
ട്രംപ് ഷിയുമായുള്ള വ്യക്തിപരമായ സൗഹൃദത്തിന് ഊന്നൽ നൽകുമ്പോഴും അമേരിക്ക–ചൈന ബന്ധത്തിൽ പരിഹരിക്കാനുള്ള വിഷയങ്ങളുടെ പട്ടിക നീണ്ടതാണ്. വ്യാപാരം, എഐ, സെമികണ്ടക്ടറുകൾ, റെയർ എർത്ത് ധാതുക്കൾ, തായ്വാൻ, ഇറാൻ തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളിൽ ഇരുരാജ്യങ്ങളുടെയും താൽപര്യങ്ങൾ പലപ്പോഴും വ്യത്യസ്തമാണ്. അതേസമയം, ബന്ധം കൂടുതൽ വഷളാകാതിരിക്കാനും നേരിട്ടുള്ള ആശയവിനിമയം തുടരാനും ഇരുപക്ഷവും ശ്രമിക്കുന്നതായാണ് സന്ദർശനം സൂചിപ്പിക്കുന്നത്.
വ്യാഴാഴ്ചത്തെ ഉഭയകക്ഷി ചർച്ചകൾക്കുശേഷം “മികച്ച കൂടിക്കാഴ്ച” നടന്നുവെന്ന് ട്രംപ് പ്രതികരിച്ചെങ്കിലും, എഐ, വ്യാപാരം, തായ്വാൻ, ഇറാൻ തുടങ്ങിയ സങ്കീർണ വിഷയങ്ങളിൽ വലിയ മുന്നേറ്റം ഉണ്ടായതായി ഉടൻ വ്യക്തമായിട്ടില്ലെന്ന് റിപ്പോർട്ടുകൾ പറയുന്നു.
ലോകത്തിലെ രണ്ട് വൻ സാമ്പത്തിക-സൈനിക ശക്തികളുടെ ബന്ധത്തിൽ മത്സരം തുടരുന്നതിനൊപ്പം സംഘർഷം നിയന്ത്രിക്കുകയും സഹകരണത്തിനുള്ള മേഖലകൾ കണ്ടെത്തുകയും ചെയ്യുക എന്ന വലിയ വെല്ലുവിളിയാണ് ട്രംപ്–ഷി നയതന്ത്രത്തിന്റെ മുന്നിലുള്ളത്. അതിനാൽ വൈറ്റ് ഹൗസിലെ ഈ കൂടിക്കാഴ്ചയിൽ നിന്ന് പുറത്തുവരുന്ന ധാരണകൾ അമേരിക്കയെയും ചൈനയെയും മാത്രമല്ല, ആഗോള വ്യാപാരം, സാങ്കേതികവിദ്യ, സുരക്ഷ, ജിയോപൊളിറ്റിക്സ് എന്നിവയെയും സ്വാധീനിച്ചേക്കും.
