കൊച്ചി: സി.എം.ആർ.എൽ.–എക്സാലോജിക് സാമ്പത്തിക ഇടപാട് കേസിൽ അന്വേഷണം പുതിയ ഘട്ടത്തിലേക്ക് കടക്കുന്നു. എൻഫോഴ്‌സ്‌മെന്റ് ഡയറക്ടറേറ്റിന്റെ (ഇ.ഡി.) റിപ്പോർട്ടിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ വിജിലൻസ് കേസെടുത്ത് അന്വേഷണം ആരംഭിക്കുന്നതോടെ പണമിടപാടുകളുടെ യഥാർഥ ഉദ്ദേശ്യവും പണം കൈമാറിയ വഴികളും അതിന്റെ വിനിയോഗവും അന്വേഷണത്തിന്റെ മുഖ്യവിഷയങ്ങളാകും. മുഖ്യമന്ത്രി പിണറായി വിജയൻ, മന്ത്രി പി.എ. മുഹമ്മദ് റിയാസ്, വീണ വിജയൻ എന്നിവരുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ആരോപണങ്ങൾ ഉൾപ്പെടുന്നതിനാൽ കേസിലെ തുടർനടപടികൾ രാഷ്ട്രീയമായും നിയമപരമായും ഏറെ പ്രാധാന്യമുള്ളതാണ്.
ഹൈക്കോടതി സിംഗിൾ ബെഞ്ചിന്റെ ഉത്തരവിനെതിരെ പിണറായി വിജയൻ ഉൾപ്പെടെയുള്ളവർ ഡിവിഷൻ ബെഞ്ചിനെ സമീപിച്ചേക്കുമെന്നാണ് സൂചന. ഉത്തരവിനെതിരെ അപ്പീൽ നൽകുന്നതും വിജിലൻസ് എഫ്.ഐ.ആർ. രജിസ്റ്റർ ചെയ്താൽ അത് റദ്ദാക്കണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ട് കോടതിയെ സമീപിക്കുന്നതും നിയമപരമായ സാധ്യതകളാണ്.
മുഖ്യമന്ത്രിയുടെ മകൾ വീണ വിജയന്റെ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള എക്സാലോജിക് സൊല്യൂഷൻസ് പ്രൈവറ്റ് ലിമിറ്റഡിനും വീണയ്ക്കും കൊച്ചിൻ മിനറൽസ് ആൻഡ് റൂട്ടൈൽ ലിമിറ്റഡ് (സി.എം.ആർ.എൽ.) നൽകിയ പണത്തിന്റെ ഉദ്ദേശ്യമാണ് അന്വേഷണത്തിലെ പ്രധാന ചോദ്യം.
2017 മുതൽ 2019 വരെയുള്ള കാലയളവിൽ സേവനകരാറിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ എക്സാലോജിക് സൊല്യൂഷൻസിന് പ്രതിമാസം മൂന്നുലക്ഷത്തിലധികം രൂപ നൽകിയെന്നും ഐ.ടി., മാർക്കറ്റിങ് കൺസൾട്ടൻസി സേവനങ്ങളുടെ പേരിൽ വീണ വിജയനും പ്രതിഫലം നൽകിയെന്നുമാണ് ഇ.ഡി. റിപ്പോർട്ടിൽ പറയുന്നത്. ഇത്തരത്തിൽ ആകെ 3.28 കോടി രൂപയുടെ സാമ്പത്തിക ഇടപാടുകൾ നടന്നതായാണ് റിപ്പോർട്ടിലെ പരാമർശം.
എന്നാൽ ഈ തുകയ്ക്ക് ആനുപാതികമായ സേവനങ്ങൾ നൽകിയിട്ടില്ലെന്ന ആരോപണമാണ് കേസിന്റെ കാതൽ. സേവനങ്ങൾ ലഭിക്കാതിരുന്നിട്ടും കമ്പനി ഇത്രയും വലിയ തുക നൽകിയത് എന്തിനാണെന്നും പണമിടപാടിന് പിന്നിൽ മറ്റ് താൽപര്യങ്ങളുണ്ടായിരുന്നോയെന്നും കണ്ടെത്തേണ്ടിവരും.
സാധാരണ വാണിജ്യ ഇടപാടിന്റെ ഭാഗമായാണോ പണം നൽകിയതെന്നും അതോ അനധികൃത ആനുകൂല്യങ്ങൾ നേടുന്നതിനുള്ള പ്രതിഫലമായിരുന്നോയെന്നുമുള്ള കാര്യങ്ങളിൽ വ്യക്തത വരുത്തുകയാണ് അന്വേഷണ ഏജൻസികളുടെ പ്രധാന വെല്ലുവിളി.
കോടതി നടപടികളുടെ ഭാഗമായി പരിഗണിച്ച ഇ.ഡി. റിപ്പോർട്ടിൽ മുഖ്യമന്ത്രി പിണറായി വിജയൻ, മന്ത്രി പി.എ. മുഹമ്മദ് റിയാസ്, വീണ വിജയൻ, എക്സാലോജിക് സൊല്യൂഷൻസ് പ്രൈവറ്റ് ലിമിറ്റഡ്, സി.എം.ആർ.എൽ. മാനേജിങ് ഡയറക്ടർ ശശിധരൻ കർത്ത, കമ്പനി ഫിനാൻസ് ഓഫീസർ പി. സുരേഷ് കുമാർ, എംപവർ ഇന്ത്യ ക്യാപിറ്റൽ ഇൻവെസ്റ്റ്മെന്റ്സ് പ്രൈവറ്റ് ലിമിറ്റഡ്, ഷൈജൽ, പി. നിഖിൽ, ഹസൻ വാരിസ്, വി.പി. ഫൈജാസ്, എം. നന്ദുലാൽ എന്നിവരുടെ പേരുകൾ പരാമർശിക്കുന്നുണ്ട്.
സി.എം.ആർ.എൽ. ഫിനാൻസ് ഓഫീസർ പി. സുരേഷ് കുമാറിന്റെ മൊഴിയെ അടിസ്ഥാനമാക്കി വീണ വിജയൻ മുഖേന 3.28 കോടി രൂപ കൈക്കൂലിയായി കൈമാറിയെന്ന ആരോപണവും റിപ്പോർട്ടിലുണ്ട്.
പണം ശേഖരിക്കുന്നതിനും കൈമാറുന്നതിനും ചിലർ സഹായിച്ചെന്നും വ്യാജ സാമ്പത്തിക ഇടപാടുകൾ നടത്തിയെന്നും ദുബായിലേക്ക് അനധികൃതമായി പണം കടത്തിയെന്നുമുള്ള ആരോപണങ്ങളും റിപ്പോർട്ടിൽ ഉന്നയിക്കുന്നുണ്ട്.
അതേസമയം, ഇവ അന്വേഷണ ഏജൻസി ഉന്നയിച്ച ആരോപണങ്ങൾ മാത്രമാണ്. ആരോപണവിധേയരുടെ കുറ്റം കോടതിയിൽ തെളിയിക്കപ്പെട്ടതായി ഇതിനെ കണക്കാക്കാനാവില്ല. ഓരോ ആരോപണവും സ്വതന്ത്രമായ തെളിവുകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ സ്ഥിരീകരിക്കേണ്ടതുണ്ട്.
ഇ.ഡി. റിപ്പോർട്ടിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ വിജിലൻസ് എഫ്.ഐ.ആർ. രജിസ്റ്റർ ചെയ്താൽ കേസിലെ സാമ്പത്തിക ഇടപാടുകൾക്കൊപ്പം അഴിമതി നടന്നിട്ടുണ്ടോയെന്ന കാര്യവും വിശദമായി പരിശോധിക്കേണ്ടിവരും.
അന്വേഷണത്തിനായി പ്രത്യേക സംഘത്തെ നിയോഗിക്കാനുള്ള സാധ്യതയും നിലനിൽക്കുന്നു. പണം കൈമാറിയ സാഹചര്യങ്ങൾ, ബാങ്ക് ഇടപാടുകൾ, കരാറുകൾ, കമ്പനികളുടെ അക്കൗണ്ട് രേഖകൾ, ബന്ധപ്പെട്ട വ്യക്തികളുടെ മൊഴികൾ എന്നിവയെല്ലാം പരിശോധനയ്ക്ക് വിധേയമാകാം.
ഇ.ഡി. ശേഖരിച്ച രേഖകളും വിവരങ്ങളും നിയമാനുസൃതമായി വിജിലൻസിന് ലഭ്യമാക്കാനാകുമെങ്കിലും അവ മാത്രം ആശ്രയിച്ച് കുറ്റം സ്ഥാപിക്കാനാകില്ല. കൈമാറിയ പണം കൈക്കൂലിയായിരുന്നുവെന്നും അതിന് പിന്നിൽ നിയമവിരുദ്ധമായ ഇടപാടുകളുണ്ടായിരുന്നുവെന്നും തെളിയിക്കുന്നതിന് ആവശ്യമായ സ്വതന്ത്ര തെളിവുകൾ വിജിലൻസ് കണ്ടെത്തേണ്ടിവരും.
പണമിടപാടിൽ പൊതുപ്രവർത്തകരുടെ പങ്കുണ്ടോയെന്നും ഔദ്യോഗിക പദവികൾ ദുരുപയോഗം ചെയ്തിട്ടുണ്ടോയെന്നും ഏതെങ്കിലും തരത്തിലുള്ള അനധികൃത ആനുകൂല്യങ്ങൾ നൽകിയിട്ടുണ്ടോയെന്നും അന്വേഷണത്തിൽ പരിശോധിക്കപ്പെടാം.
വിജിലൻസ് അഴിമതി തടയൽ നിയമപ്രകാരം കേസ് രജിസ്റ്റർ ചെയ്യുന്ന സാഹചര്യം ഇ.ഡിയുടെ അന്വേഷണത്തിലും നിർണായകമായേക്കും.
നിലവിൽ സീരിയസ് ഫ്രോഡ് ഇൻവെസ്റ്റിഗേഷൻ ഓഫീസിന്റെ (എസ്.എഫ്.ഐ.ഒ.) അന്വേഷണത്തിൽ കണ്ടെത്തിയ വിവരങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് ഇ.ഡി. സാമ്പത്തിക ഇടപാടുകൾ പരിശോധിക്കുന്നത്.
വിജിലൻസ് രജിസ്റ്റർ ചെയ്യുന്ന കേസിൽ കള്ളപ്പണം വെളുപ്പിക്കൽ നിരോധന നിയമത്തിന്റെ പരിധിയിൽ വരുന്ന കുറ്റകൃത്യങ്ങൾ ഉൾപ്പെട്ടാൽ, അതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ഇ.ഡിക്ക് എൻഫോഴ്‌സ്‌മെന്റ് കേസ് ഇൻഫർമേഷൻ റിപ്പോർട്ട് (ഇ.സി.ഐ.ആർ.) രജിസ്റ്റർ ചെയ്യുന്നതിനുള്ള സാഹചര്യം ഉണ്ടാകാം.
എന്നാൽ വിജിലൻസ് എഫ്.ഐ.ആർ. രജിസ്റ്റർ ചെയ്യുന്നതുകൊണ്ടുമാത്രം ഇ.ഡി. സ്വമേധയാ പുതിയ കേസ് രജിസ്റ്റർ ചെയ്യണമെന്നില്ല. കള്ളപ്പണം വെളുപ്പിക്കൽ നിരോധന നിയമപ്രകാരം തുടർനടപടികൾ സ്വീകരിക്കുന്നതിന് ആവശ്യമായ നിയമപരമായ ഘടകങ്ങൾ ഉണ്ടായിരിക്കണം.
മുഖ്യമന്ത്രി പിണറായി വിജയൻ, മന്ത്രി പി.എ. മുഹമ്മദ് റിയാസ്, വീണ വിജയൻ എന്നിവർക്കെതിരായ ആരോപണങ്ങളിൽ അന്വേഷണം എത്രത്തോളം മുന്നോട്ടുപോകുമെന്നതാണ് രാഷ്ട്രീയ കേന്ദ്രങ്ങളും നിയമവൃത്തങ്ങളും ഉറ്റുനോക്കുന്നത്.
അന്വേഷണത്തിന്റെ ഭാഗമായി ആവശ്യമായ നിയമനടപടികൾ പാലിച്ച് ബന്ധപ്പെട്ടവരുടെ മൊഴിയെടുക്കാനും ചോദ്യം ചെയ്യാനും വിജിലൻസിന് സാധിക്കും. എന്നാൽ പൊതുപ്രവർത്തകരുമായി ബന്ധപ്പെട്ട അന്വേഷണങ്ങളിൽ അഴിമതി തടയൽ നിയമത്തിലെ മുൻകൂർ അനുമതി സംബന്ധിച്ച വ്യവസ്ഥകളും മറ്റ് നിയമപരമായ നിയന്ത്രണങ്ങളും ബാധകമായേക്കാം.
എം.എൽ.എമാരെ അറസ്റ്റ് ചെയ്യുന്ന സാഹചര്യമുണ്ടായാൽ നിയമസഭാ സെക്രട്ടേറിയറ്റിനെ അറിയിക്കുന്നതുൾപ്പെടെയുള്ള നടപടിക്രമങ്ങളും പാലിക്കേണ്ടിവരും. അതേസമയം, ജനപ്രതിനിധി എന്ന പദവി മാത്രം ക്രിമിനൽ അന്വേഷണത്തിൽനിന്നോ നിയമാനുസൃതമായ അറസ്റ്റിൽനിന്നോ ഒഴിവാക്കുന്നില്ല.
വിജിലൻസ് അന്വേഷണത്തിന്റെ ആദ്യഘട്ടത്തിൽ രേഖകൾ ശേഖരിക്കൽ, മൊഴിയെടുക്കൽ, സാമ്പത്തിക ഇടപാടുകളുടെ പരിശോധന തുടങ്ങിയ നടപടികൾക്കായിരിക്കും പ്രാധാന്യം ലഭിക്കുകയെന്നാണ് വിലയിരുത്തൽ. അറസ്റ്റ് ഉൾപ്പെടെയുള്ള നടപടികൾ അന്വേഷണത്തിൽ ലഭിക്കുന്ന തെളിവുകളെയും നിയമപരമായ സാഹചര്യങ്ങളെയും ആശ്രയിച്ചിരിക്കും.
വിജിലൻസ് അന്വേഷണത്തിന് വഴിയൊരുക്കിയ ഹൈക്കോടതി സിംഗിൾ ബെഞ്ചിന്റെ ഉത്തരവിനെതിരെ അപ്പീൽ നൽകാനുള്ള സാധ്യതയാണ് കേസിലെ മറ്റൊരു നിർണായക ഘടകം.
ആരോപണവിധേയരുടെ ഭാഗം കേൾക്കാതെയാണ് അന്വേഷണത്തിന് ഉത്തരവിട്ടതെന്ന വാദം അപ്പീലിൽ ഉയർന്നേക്കാം. പ്രാഥമിക അന്വേഷണത്തിന്റെ ആവശ്യകത, അഴിമതി തടയൽ നിയമത്തിലെ മുൻകൂർ അനുമതി വ്യവസ്ഥകൾ, കോടതിയുടെ നിർദേശങ്ങളുടെ നിയമസാധുത എന്നിവയും ചോദ്യം ചെയ്യപ്പെടാൻ സാധ്യതയുണ്ട്.
പ്രത്യേകിച്ച്, അഴിമതി തടയൽ നിയമത്തിലെ സെക്ഷൻ 17എ പ്രകാരം പൊതുപ്രവർത്തകർ ഔദ്യോഗിക ചുമതലകളുടെ ഭാഗമായി സ്വീകരിച്ച തീരുമാനങ്ങളോ നൽകിയ ശുപാർശകളോ സംബന്ധിച്ച അന്വേഷണങ്ങൾക്ക് ചില സാഹചര്യങ്ങളിൽ മുൻകൂർ അനുമതി ആവശ്യമാണ്. ഈ വ്യവസ്ഥ കേസിൽ ബാധകമാണോയെന്നത് ആരോപണങ്ങളുടെ സ്വഭാവവും അന്വേഷണത്തിന്റെ പരിധിയും അടിസ്ഥാനമാക്കിയാകും തീരുമാനിക്കപ്പെടുക.
അതേസമയം, എല്ലാ അഴിമതി ആരോപണങ്ങളിലും ഗവർണറുടെ മുൻകൂർ അനുമതി നിർബന്ധമാണെന്ന് പൊതുവായി പറയാനാവില്ല. ബന്ധപ്പെട്ട നിയമവ്യവസ്ഥകൾ അനുസരിച്ച് അനുമതി നൽകേണ്ട അധികാരിയും അനുമതിയുടെ ആവശ്യകതയും വ്യത്യാസപ്പെടും.
ഹൈക്കോടതി ഉത്തരവിനെ ചോദ്യം ചെയ്യുന്നതിനൊപ്പം വിജിലൻസ് എഫ്.ഐ.ആർ. രജിസ്റ്റർ ചെയ്താൽ അതിന്റെ നിയമസാധുതയും കോടതിയിൽ ചോദ്യം ചെയ്യപ്പെട്ടേക്കാം. അപ്പീൽ നൽകുന്നതുകൊണ്ടുമാത്രം അന്വേഷണ നടപടികൾ സ്വമേധയാ നിലയ്ക്കില്ല. അതിന് കോടതിയുടെ പ്രത്യേക ഇടക്കാല ഉത്തരവ് ആവശ്യമായിവരും.
മുഖ്യമന്ത്രിയുടെയും കുടുംബാംഗങ്ങളുടെയും പേരുകൾ ഉൾപ്പെട്ട സാമ്പത്തിക ഇടപാട് വിവാദമായതിനാൽ അന്വേഷണത്തിലെ ഓരോ നടപടിക്കും വലിയ രാഷ്ട്രീയ പ്രാധാന്യമുണ്ടാകും.
വിജിലൻസ് അന്വേഷണം ആരംഭിച്ചാൽ പണമിടപാടുകളുടെ യഥാർഥ സ്വഭാവം കണ്ടെത്തുന്നതായിരിക്കും പ്രധാന ലക്ഷ്യം. കരാറുകൾ പ്രകാരമുള്ള സേവനങ്ങൾ നൽകിയിരുന്നോ, നൽകിയ പണത്തിന് കൃത്യമായ കണക്കുകളുണ്ടോ, പണം മറ്റാരുടെയെങ്കിലും കൈകളിലേക്ക് എത്തിയിട്ടുണ്ടോ, ഇടപാടുകൾക്ക് പിന്നിൽ അനധികൃത താൽപര്യങ്ങളുണ്ടായിരുന്നോ തുടങ്ങിയ ചോദ്യങ്ങൾക്കാണ് ഉത്തരം കണ്ടെത്തേണ്ടത്.
ഇതിനൊപ്പം ഇ.ഡി.യുടെ തുടർനടപടികളും ഹൈക്കോടതിയിൽ ഉണ്ടാകാനിടയുള്ള അപ്പീലും കേസിന്റെ ഭാവി നിർണയിക്കും.
പണം നൽകിയത് എന്തിന്, ആർക്കുവേണ്ടി, അത് എവിടേക്ക് ഒഴുകി എന്ന മൂന്ന് ചോദ്യങ്ങൾക്കുള്ള ഉത്തരങ്ങളായിരിക്കും സി.എം.ആർ.എൽ.–എക്സാലോജിക് കേസിന്റെ തുടർഗതി നിർണയിക്കുക. ആരോപണങ്ങളെ പിന്തുണയ്ക്കുന്ന തെളിവുകൾ കണ്ടെത്താനാകുമോയെന്നതും കോടതിയുടെ നിയമപരമായ പരിശോധനയിൽ അവ നിലനിൽക്കുമോയെന്നതുമാണ് ഇനി നിർണായകം.
