ന്യൂഡൽഹി: ആയിരക്കണക്കിന് വർഷങ്ങൾ നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന ഇന്ത്യയുടെ സമ്പന്നമായ നാഗരിക ചരിത്രവും വൈവിധ്യമാർന്ന സാംസ്കാരിക പൈതൃകവും ലോകത്തിന് മുന്നിൽ അവതരിപ്പിക്കുന്നതിനായി രാജ്യതലസ്ഥാനത്ത് അത്യാധുനിക മ്യൂസിയം ഒരുങ്ങുന്നു. ഏകദേശം 5,000 വർഷത്തെ ഇന്ത്യയുടെ ചരിത്രയാത്ര ഒരൊറ്റ കേന്ദ്രത്തിൽ അനുഭവിച്ചറിയാൻ അവസരമൊരുക്കുന്ന ‘മ്യൂസിയം ഓഫ് ദി ഏജസ് ഓഫ് ഇന്ത്യ’ എന്ന ബൃഹത്തായ പദ്ധതിക്കാണ് കേന്ദ്രസർക്കാർ അംഗീകാരം നൽകിയിരിക്കുന്നത്.
പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദിയുടെ അധ്യക്ഷതയിൽ ചേർന്ന സാമ്പത്തിക കാര്യങ്ങൾക്കായുള്ള മന്ത്രിസഭാ സമിതിയാണ് 3,230 കോടി രൂപ ചെലവ് പ്രതീക്ഷിക്കുന്ന പദ്ധതിക്ക് അനുമതി നൽകിയത്. ഡൽഹിയിലെ ചരിത്രപ്രസിദ്ധമായ നോർത്ത് ബ്ലോക്കും സൗത്ത് ബ്ലോക്കും ഉൾക്കൊള്ളുന്ന കെട്ടിടസമുച്ചയങ്ങളിലാണ് മ്യൂസിയം സ്ഥാപിക്കുന്നത്. ഇന്ത്യയുടെ ചരിത്രവും കലയും ശാസ്ത്രവും വാസ്തുവിദ്യയും ആത്മീയ പാരമ്പര്യങ്ങളും ഉൾപ്പെടുന്ന വിശാലമായ സാംസ്കാരിക സംഭാവനകൾ ആധുനിക സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ സഹായത്തോടെ പൊതുജനങ്ങൾക്ക് പരിചയപ്പെടുത്തുകയാണ് പദ്ധതിയുടെ പ്രധാന ലക്ഷ്യം.
സാംസ്കാരിക മന്ത്രാലയത്തിന്റെ കണക്കുകൾ പ്രകാരം ഏകദേശം 1,78,509 ചതുരശ്ര മീറ്റർ വിസ്തൃതിയിലാണ് മ്യൂസിയം വികസിപ്പിക്കുന്നത്. അന്താരാഷ്ട്ര നിലവാരത്തിലുള്ള പ്രദർശന സംവിധാനങ്ങളും സന്ദർശക സൗകര്യങ്ങളും ഒരുക്കുന്ന ഈ സ്ഥാപനം ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ മ്യൂസിയം പ്രദർശന സമുച്ചയങ്ങളിലൊന്നായി മാറുമെന്നാണ് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നത്. പ്രതിവർഷം ഒരു കോടി സന്ദർശകരെ സ്വീകരിക്കാനുള്ള ശേഷിയോടെയാണ് പദ്ധതി ആസൂത്രണം ചെയ്തിരിക്കുന്നത്.
പരമ്പരാഗത പ്രദർശന രീതികൾക്കൊപ്പം ഡിജിറ്റൽ സാങ്കേതികവിദ്യ, ഇന്ററാക്ടീവ് സംവിധാനങ്ങൾ, ദൃശ്യശ്രാവ്യ അവതരണങ്ങൾ, സന്ദർശകർക്ക് ചരിത്രാനുഭവം പകരുന്ന നൂതന സംവിധാനങ്ങൾ എന്നിവയും മ്യൂസിയത്തിന്റെ പ്രത്യേകതകളായിരിക്കും.
ഇന്ത്യയുടെ ഭരണചരിത്രത്തിൽ നിർണായക സ്ഥാനമുള്ള ഡൽഹിയിലെ നോർത്ത് ബ്ലോക്കും സൗത്ത് ബ്ലോക്കും രാജ്യത്തിന്റെ സാംസ്കാരിക ചരിത്രം അവതരിപ്പിക്കുന്ന കേന്ദ്രങ്ങളായി മാറുകയാണ്. പതിറ്റാണ്ടുകളായി കേന്ദ്രസർക്കാരിന്റെ പ്രധാന മന്ത്രാലയങ്ങളും ഭരണകാര്യാലയങ്ങളും പ്രവർത്തിച്ചിരുന്ന ഈ കെട്ടിടങ്ങൾ പുതിയ സെൻട്രൽ വിസ്റ്റ സമുച്ചയത്തിലേക്ക് സർക്കാർ വകുപ്പുകൾ മാറുന്നതോടെയാണ് മ്യൂസിയത്തിനായി ഉപയോഗിക്കുന്നത്.
ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണകാലത്ത് നിർമ്മിക്കപ്പെട്ട ഈ കെട്ടിടങ്ങൾ ഇന്ത്യയുടെ ഭരണപരവും വാസ്തുവിദ്യാപരവുമായ ചരിത്രത്തിന്റെ പ്രധാന അടയാളങ്ങളാണ്. അതിനാൽ മ്യൂസിയമാക്കി മാറ്റുമ്പോഴും കെട്ടിടങ്ങളുടെ ചരിത്രപ്രാധാന്യവും യഥാർത്ഥ വാസ്തുശൈലിയും സംരക്ഷിക്കുന്നതിനാണ് മുൻഗണന നൽകുക.
കെട്ടിടങ്ങളുടെ പൈതൃക സ്വഭാവത്തിന് മാറ്റം വരുത്താതെ ആധുനിക പ്രദർശന സൗകര്യങ്ങൾ, സുരക്ഷാ സംവിധാനങ്ങൾ, സന്ദർശകർക്കുള്ള അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങൾ എന്നിവ സജ്ജീകരിക്കും. ഇതിലൂടെ ചരിത്രസ്മാരകങ്ങളുടെ സംരക്ഷണവും അവയുടെ ഫലപ്രദമായ പുനരുപയോഗവും ഒരേസമയം സാധ്യമാക്കാനാണ് കേന്ദ്രസർക്കാർ ലക്ഷ്യമിടുന്നത്.
2023 മേയ് 18-നാണ് പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദി ഈ മ്യൂസിയം പദ്ധതി പ്രഖ്യാപിച്ചത്. തുടർന്ന് വിവിധ തലങ്ങളിൽ പദ്ധതി സംബന്ധിച്ച ആസൂത്രണങ്ങളും വിലയിരുത്തലുകളും നടന്നു. 2026 ജൂലൈ 27-ന് പദ്ധതിയുടെ പുരോഗതിയും നടപ്പാക്കൽ നടപടികളും വിലയിരുത്തിയതായും നൽകിയ വിവരങ്ങളിൽ വ്യക്തമാക്കുന്നു.
മ്യൂസിയത്തിന്റെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ആകർഷണങ്ങളിലൊന്ന് രാജ്യത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ സൂക്ഷിച്ചിരിക്കുന്ന ഏകദേശം 18 ലക്ഷം പുരാവസ്തുക്കളും കലാസൃഷ്ടികളും ചരിത്രപ്രാധാന്യമുള്ള വസ്തുക്കളും ഉൾക്കൊള്ളുന്ന വിപുലമായ ശേഖരമായിരിക്കും.
ന്യൂഡൽഹിയിലെ ദേശീയ മ്യൂസിയം, കേന്ദ്ര സാംസ്കാരിക മന്ത്രാലയത്തിന്റെ കീഴിലുള്ള വിവിധ മ്യൂസിയങ്ങൾ, ആർക്കിയോളജിക്കൽ സർവേ ഓഫ് ഇന്ത്യയുടെ കീഴിലുള്ള 52 മ്യൂസിയങ്ങൾ, സംസ്ഥാന സർക്കാരുകളുടെ ശേഖരങ്ങൾ, സ്വകാര്യ ശേഖരങ്ങൾ എന്നിവയിൽ നിന്നുള്ള ചരിത്രവസ്തുക്കളാണ് പദ്ധതിക്കായി പരിഗണിക്കുന്നത്.
പ്രാചീനകാലത്തെ മനുഷ്യജീവിതം, സിന്ധുനദീതട നാഗരികത, വിവിധ രാജവംശങ്ങളുടെ ഭരണകാലം, കലാസാംസ്കാരിക വളർച്ച, ശാസ്ത്രസാങ്കേതിക രംഗത്തെ നേട്ടങ്ങൾ, ഇന്ത്യയുടെ വ്യാപാരബന്ധങ്ങൾ, സാമൂഹിക പരിണാമങ്ങൾ തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങൾ ഈ ശേഖരങ്ങളിലൂടെ അവതരിപ്പിക്കാനാണ് ലക്ഷ്യമിടുന്നത്.
പുരാതന ശില്പങ്ങൾ, നാണയങ്ങൾ, ലിഖിതങ്ങൾ, ചിത്രങ്ങൾ, കരകൗശല വസ്തുക്കൾ, ചരിത്രരേഖകൾ, വാസ്തുവിദ്യയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട മാതൃകകൾ തുടങ്ങി ഇന്ത്യയുടെ വിവിധ കാലഘട്ടങ്ങളെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന വസ്തുക്കൾ സന്ദർശകർക്ക് രാജ്യത്തിന്റെ നാഗരിക വളർച്ചയെക്കുറിച്ച് ആഴത്തിൽ മനസ്സിലാക്കാൻ സഹായിക്കും.
ചരിത്രവസ്തുക്കൾ പ്രദർശിപ്പിക്കുന്നതിനു പുറമേ അവയുടെ ശാസ്ത്രീയ സംരക്ഷണത്തിനും പുനരുദ്ധാരണത്തിനും പ്രത്യേക സംവിധാനങ്ങൾ ഒരുക്കും. വിലമതിക്കാനാവാത്ത പുരാവസ്തുക്കൾ ഭാവിതലമുറകൾക്കായി സുരക്ഷിതമായി നിലനിർത്തുന്നതിനും പദ്ധതി പ്രാധാന്യം നൽകുന്നു.
ഇന്ത്യയുടെ സാംസ്കാരികവും ശാസ്ത്രീയവും സാമൂഹികവുമായ വളർച്ചയെ ആറ് പ്രധാന പ്രമേയങ്ങളിലൂടെ അവതരിപ്പിക്കുന്ന രീതിയിലാണ് മ്യൂസിയത്തിന്റെ പ്രദർശനങ്ങൾ ആസൂത്രണം ചെയ്തിരിക്കുന്നത്. അലങ്കാരകലകളും സൗന്ദര്യബോധവും, വാസ്തുവിദ്യയും നഗരവികസനവും, ഗണിതശാസ്ത്രവും ജ്യോതിശാസ്ത്രവും, ഭാഷകളും ലിപികളും, വിശ്വാസങ്ങളും ആത്മീയ പാരമ്പര്യങ്ങളും, വ്യാപാരത്തിലൂടെയും ആശയവിനിമയത്തിലൂടെയും ലോകവുമായി ഇന്ത്യ സ്ഥാപിച്ച ബന്ധങ്ങളും ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.
പ്രാചീന ഇന്ത്യയിലെ ഗണിതശാസ്ത്ര സംഭാവനകൾ, ജ്യോതിശാസ്ത്ര പഠനങ്ങൾ, വൈവിധ്യമാർന്ന ഭാഷാപാരമ്പര്യങ്ങൾ, വിവിധ മതവിശ്വാസങ്ങളുടെ വളർച്ച, ലോകത്തിന്റെ വിവിധ പ്രദേശങ്ങളുമായി ഇന്ത്യ പുലർത്തിയിരുന്ന വ്യാപാര-സാംസ്കാരിക ബന്ധങ്ങൾ എന്നിവയെല്ലാം സന്ദർശകർക്ക് മനസ്സിലാക്കാൻ കഴിയുന്ന രീതിയിലായിരിക്കും അവതരണം.
ചരിത്രത്തെ കാലക്രമത്തിൽ മാത്രം അവതരിപ്പിക്കുന്നതിനുപകരം ഇന്ത്യയുടെ ആശയങ്ങളും കണ്ടുപിടിത്തങ്ങളും കലാപാരമ്പര്യങ്ങളും ലോകനാഗരികതയ്ക്ക് നൽകിയ സംഭാവനകൾ വ്യക്തമാക്കുന്ന രീതിയും സ്വീകരിക്കും.
2027 അവസാനത്തോടെ നോർത്ത് ബ്ലോക്കിൽ ആദ്യത്തെ ‘അലങ്കാര’ ഗാലറി പൊതുജനങ്ങൾക്കായി തുറന്നുകൊടുക്കാനാണ് പദ്ധതിയിട്ടിരിക്കുന്നത്. ഇന്ത്യയുടെ വിവിധ കാലഘട്ടങ്ങളിലെ അലങ്കാരകലകൾ, രൂപകല്പനകൾ, കരകൗശല പാരമ്പര്യങ്ങൾ എന്നിവ പരിചയപ്പെടുത്തുന്ന വിഭാഗമായിരിക്കും ഇത്.
2026-27 സാമ്പത്തിക വർഷം മുതൽ 2030-31 സാമ്പത്തിക വർഷം വരെയുള്ള കാലയളവിൽ വിവിധ ഘട്ടങ്ങളിലായി മ്യൂസിയത്തിന്റെ വികസനപ്രവർത്തനങ്ങൾ പൂർത്തിയാക്കാനാണ് കേന്ദ്രസർക്കാർ ലക്ഷ്യമിടുന്നത്.
ചരിത്രകെട്ടിടങ്ങളുടെ പുനരുദ്ധാരണം, പ്രദർശന ഗാലറികളുടെ നിർമ്മാണം, പുരാവസ്തുക്കളുടെ ശേഖരണവും സംരക്ഷണവും, ആധുനിക സാങ്കേതിക സംവിധാനങ്ങളുടെ സ്ഥാപനം, സുരക്ഷാ ക്രമീകരണങ്ങൾ, സന്ദർശക സൗകര്യങ്ങളുടെ വികസനം എന്നിവ പദ്ധതിയുടെ ഭാഗമായി നടപ്പാക്കും.
വിപുലമായ ശേഖരങ്ങൾ പ്രദർശിപ്പിക്കുമ്പോൾ അവയുടെ ചരിത്രപരമായ പ്രാധാന്യം വിശദീകരിക്കുന്ന വിവരസംവിധാനങ്ങളും ഒരുക്കും. ഇന്ത്യയിൽ നിന്നുള്ളവർക്കൊപ്പം വിദേശ സന്ദർശകർക്കും രാജ്യത്തിന്റെ സാംസ്കാരിക വൈവിധ്യം എളുപ്പത്തിൽ മനസ്സിലാക്കാൻ സഹായിക്കുന്ന തരത്തിലുള്ള അവതരണങ്ങൾക്കാണ് പ്രാധാന്യം നൽകുന്നത്.
മ്യൂസിയത്തിന്റെ വിവിധ വിഭാഗങ്ങൾ ഘട്ടംഘട്ടമായി തുറന്നുകൊടുക്കുന്നതിലൂടെ മുഴുവൻ പദ്ധതി പൂർത്തിയാകുന്നതിന് മുമ്പുതന്നെ സന്ദർശകർക്ക് ചില പ്രദർശനങ്ങൾ കാണാനുള്ള അവസരം ലഭിക്കുമെന്നാണ് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നത്. മ്യൂസിയം പദ്ധതി രാജ്യത്തിന്റെ സാംസ്കാരിക മേഖലയ്ക്ക് മാത്രമല്ല, വിനോദസഞ്ചാരത്തിനും പ്രാദേശിക സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയ്ക്കും ഗുണകരമാകുമെന്നാണ് കേന്ദ്രസർക്കാരിന്റെ വിലയിരുത്തൽ.
നിർമ്മാണഘട്ടത്തിൽ വാസ്തുശില്പികൾ, എൻജിനീയർമാർ, പൈതൃകസംരക്ഷണ വിദഗ്ധർ, കരകൗശല തൊഴിലാളികൾ, ഡിസൈനർമാർ, സാങ്കേതിക വിദഗ്ധർ എന്നിവർക്ക് തൊഴിലവസരങ്ങൾ ലഭിക്കുമെന്ന് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. മ്യൂസിയം പ്രവർത്തനമാരംഭിക്കുന്നതോടെ ചരിത്രഗവേഷകർ, പുരാവസ്തു വിദഗ്ധർ, ക്യൂറേറ്റർമാർ, ഗൈഡുകൾ, സുരക്ഷാ ജീവനക്കാർ, പരിപാലന തൊഴിലാളികൾ, ടൂറിസം മേഖലയിലെ ജീവനക്കാർ എന്നിവർക്കും പുതിയ അവസരങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കപ്പെടും.
പ്രതിവർഷം ഒരു കോടി സന്ദർശകരെ ആകർഷിക്കാൻ ലക്ഷ്യമിടുന്ന പദ്ധതി ഡൽഹിയിലെ വിനോദസഞ്ചാര മേഖലയ്ക്ക് വലിയ ഉത്തേജനം നൽകുമെന്നാണ് പ്രതീക്ഷ. ഹോട്ടലുകൾ, റെസ്റ്റോറന്റുകൾ, ഗതാഗത സേവനങ്ങൾ, കരകൗശല ഉൽപ്പന്നങ്ങളുടെ വിപണനം തുടങ്ങിയ അനുബന്ധ മേഖലകൾക്കും ഇതിന്റെ പ്രയോജനം ലഭിച്ചേക്കും.
ടിക്കറ്റ് വിൽപ്പന, ഭക്ഷണശാലകൾ, പ്രത്യേക സാംസ്കാരിക പരിപാടികൾ, വിദ്യാഭ്യാസ പ്രവർത്തനങ്ങൾ, ഡിജിറ്റൽ അനുഭവങ്ങൾ തുടങ്ങിയവ മ്യൂസിയത്തിന്റെ വരുമാന മാർഗങ്ങളായി വികസിപ്പിക്കാനും സാധ്യതയുണ്ട്.
ഇന്ത്യയുടെ ചരിത്രം വിവിധ കാലഘട്ടങ്ങളിലായി രൂപപ്പെട്ട നാഗരികതകളുടെയും ഭാഷകളുടെയും വിശ്വാസങ്ങളുടെയും കലാരൂപങ്ങളുടെയും ശാസ്ത്രീയ നേട്ടങ്ങളുടെയും സമന്വയമാണ്. ഈ വൈവിധ്യത്തെ ഒരൊറ്റ കേന്ദ്രത്തിൽ അവതരിപ്പിക്കുന്നതിലൂടെ രാജ്യത്തിന്റെ സാംസ്കാരിക പൈതൃകത്തെക്കുറിച്ച് കൂടുതൽ സമഗ്രമായ ധാരണ നൽകുകയാണ് പുതിയ മ്യൂസിയത്തിന്റെ ലക്ഷ്യം.
വിദ്യാർഥികൾക്കും ഗവേഷകർക്കും ചരിത്രപഠിതാക്കൾക്കും വിനോദസഞ്ചാരികൾക്കും ഒരുപോലെ പ്രയോജനപ്പെടുന്ന വിജ്ഞാനകേന്ദ്രമായി മ്യൂസിയം മാറുമെന്നാണ് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നത്. ഇന്ത്യയുടെ പുരാതന പാരമ്പര്യവും ആധുനിക സാങ്കേതികവിദ്യയും സമന്വയിപ്പിക്കുന്ന ഈ പദ്ധതി സാംസ്കാരിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിനും പൈതൃകസംരക്ഷണത്തിനും പുതിയ സാധ്യതകൾ തുറക്കും.
3,230 കോടി രൂപയുടെ നിക്ഷേപത്തിൽ യാഥാർഥ്യമാകുന്ന ‘മ്യൂസിയം ഓഫ് ദി ഏജസ് ഓഫ് ഇന്ത്യ’ ചരിത്രവസ്തുക്കളുടെ പ്രദർശനകേന്ദ്രം എന്നതിലുപരി, ഇന്ത്യയുടെ ആയിരക്കണക്കിന് വർഷത്തെ നാഗരിക യാത്രയെ ലോകത്തിന് പരിചയപ്പെടുത്തുന്ന അന്താരാഷ്ട്ര സാംസ്കാരിക കേന്ദ്രമായി മാറുമെന്നാണ് കേന്ദ്രസർക്കാരിന്റെ പ്രതീക്ഷ. 2031 ഓടെ പദ്ധതി പൂർത്തിയാകുമ്പോൾ ഡൽഹിയിലെ ചരിത്രപ്രസിദ്ധമായ നോർത്ത്, സൗത്ത് ബ്ലോക്കുകൾ ഇന്ത്യയുടെ ഭൂതകാലത്തെയും വർത്തമാനകാലത്തെയും ഭാവിതലമുറകളെയും ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന പുതിയ പൈതൃക കേന്ദ്രങ്ങളായി മാറും.
