ദോഹ (ഖത്തര്): പശ്ചിമേഷ്യയിൽ വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന സൈനിക സംഘർഷങ്ങൾക്കിടയിൽ, ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട എണ്ണ വിതരണ പാതകളിലൊന്നായ ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിന്മേൽ ഇറാൻ അവകാശവാദം ഉന്നയിച്ചു. ഐആർജിസി അത് “അടച്ചുപൂട്ടി” പ്രഖ്യാപിക്കുകയും കപ്പലുകളെ ആക്രമിക്കുമെന്ന് ഭീഷണിപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തു, ഇത് ആഗോള എണ്ണ വിപണികളെ പ്രതിസന്ധിയിലാക്കി. ആഗോള എണ്ണ വിതരണത്തിന്റെ ജീവരേഖയായി ഈ ജലപാത കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.
ഇറാന്റെ സർവ്വശക്തരായ ഇസ്ലാമിക് റെവല്യൂഷണറി ഗാർഡ് കോർപ്സ് (IRGC) ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് ഷിപ്പിംഗിന് “അടച്ചതായി” പ്രഖ്യാപിച്ചു, തന്ത്രപ്രധാനമായ ഈ പാതയിലൂടെ കടക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്ന കപ്പലുകളെ ലക്ഷ്യം വയ്ക്കുമെന്ന് മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുകയും ചെയ്തു. ഇറാൻ, ഇസ്രായേൽ, അമേരിക്ക എന്നിവയ്ക്കിടയിൽ സംഘർഷം രൂക്ഷമാകുന്ന സമയത്താണ് ഈ പ്രസ്താവന വരുന്നത്.
ഐആർജിസി കമാൻഡർ-ഇൻ-ചീഫിന്റെ മുതിർന്ന ഉപദേഷ്ടാവായ ബ്രിഗേഡിയർ ജനറൽ സർദാർ ഇബ്രാഹിം ജബാരി കടലിടുക്ക് അടച്ചുപൂട്ടുന്നതായി പ്രഖ്യാപിച്ചു. “ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് അടച്ചിരിക്കുന്നു. ആരെങ്കിലും അത് കടക്കാൻ ശ്രമിച്ചാൽ, റെവല്യൂഷണറി ഗാർഡുകളും സാധാരണ നാവികസേനയും ആ കപ്പലുകൾക്ക് തീയിടും” എന്ന് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു.
നിലവിലെ സൈനിക സാഹചര്യം കണക്കിലെടുത്താണ് ഈ തീരുമാനമെടുത്തതെന്ന് ഇറാനിയൻ സ്റ്റേറ്റ് മീഡിയ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു. ഇറാനും ഇസ്രായേൽ-അമേരിക്കൻ സംഘർഷവും തുടരുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ, ഈ പ്രഖ്യാപനം ഒരു പ്രധാന ഭൂരാഷ്ട്രീയ സൂചനയായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.
ഇറാന്റെ പരമോന്നത നേതാവ് ആയത്തുള്ള അലി ഖമേനി യുഎസ്-ഇസ്രായേൽ സംയുക്ത ആക്രമണത്തിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടതിന് ദിവസങ്ങൾക്ക് ശേഷം പുറത്തു വന്ന ഈ പ്രസ്താവന മിഡിൽ ഈസ്റ്റിലുടനീളം സംഘർഷങ്ങൾ കൂടുതൽ രൂക്ഷമാക്കി. എന്നാല്, ഇറാന്റെ അവകാശവാദം യുഎസ് സെൻട്രൽ കമാൻഡ് നിഷേധിച്ചതായി റിപ്പോര്ട്ടുകളുണ്ട്. യുഎസ് ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ, ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് തുറന്നിരിക്കുന്നു, എണ്ണ ഗതാഗതം തടസ്സപ്പെട്ടിട്ടില്ല.
ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് പേർഷ്യൻ ഗൾഫിലേക്കുള്ള ഒരു ഇടുങ്ങിയ പ്രവേശന കവാടമാണ്, ലോകത്തിലെ എണ്ണയുടെ ഏകദേശം അഞ്ചിലൊന്ന് ഇതിലൂടെയാണ് കൊണ്ടുപോകുന്നത്. ഏറ്റവും ഇടുങ്ങിയ സ്ഥലത്ത് ഏകദേശം 33 കിലോമീറ്റർ (21 മൈൽ) വീതിയുള്ള ഈ ജലപാത പേർഷ്യൻ ഗൾഫിനെ ഒമാൻ ഉൾക്കടലുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു.
വടക്ക് ഇറാനുമായി അതിർത്തി പങ്കിടുന്ന ഈ പ്രദേശം ഒരു അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്ര പാതയായി അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു, വാണിജ്യ കപ്പലുകൾക്ക് കടന്നുപോകാൻ ഇത് അനുവദിക്കുന്നു. സൗദി അറേബ്യ, കുവൈറ്റ്, ഇറാഖ്, ഖത്തർ, ബഹ്റൈൻ, യുണൈറ്റഡ് അറബ് എമിറേറ്റ്സ്, ഇറാൻ എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്ന് എണ്ണയും വാതകവും വഹിക്കുന്ന ടാങ്കറുകൾ ഈ പാതയിലൂടെയാണ് കടന്നുപോകുന്നത്. ഈ ഊർജ്ജ വിതരണത്തിന്റെ ഒരു പ്രധാന ഭാഗം ഏഷ്യൻ രാജ്യങ്ങൾ, പ്രത്യേകിച്ച് ചൈനയിലേക്കാണ്.
ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലൂടെയുള്ള ഗതാഗതത്തിന് ഉണ്ടാകുന്ന ഏതൊരു തടസ്സവും ആഗോള എണ്ണ വ്യാപാരത്തിന് ഗുരുതരമായ ഭീഷണിയായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. സൗദി അറേബ്യയ്ക്കും യുഎഇയ്ക്കും ജലപാതയെ മറികടക്കുന്ന പരിമിതമായ പൈപ്പ്ലൈൻ റൂട്ടുകളുണ്ടെങ്കിലും, അതിലൂടെ കടന്നുപോകുന്ന ഭൂരിഭാഗം ഊർജ്ജത്തിനും പ്രായോഗികമായ ഒരു ബദൽ മാർഗമില്ലെന്ന് യുഎസ് എനർജി ഇൻഫർമേഷൻ അഡ്മിനിസ്ട്രേഷൻ പറയുന്നു.
ഫെബ്രുവരിയിൽ സൈനികാഭ്യാസത്തിനിടെ ഇറാൻ ജലപാതയുടെ ചില ഭാഗങ്ങളിൽ താൽക്കാലിക ഉപരോധം ഏർപ്പെടുത്തിയിരുന്നു. അത് എണ്ണവില ഏകദേശം 6 ശതമാനം ഉയരാന് കാരണമായി.
മുമ്പ് പലതവണ ഈ പാത അടച്ചിടുമെന്ന് ഇറാൻ ഭീഷണിപ്പെടുത്തിയിരുന്നു. എന്നാൽ, 1980-കളിലെ ടാങ്കർ യുദ്ധത്തിനുശേഷം ഇത് പൂർണ്ണമായും അടച്ചിട്ടില്ല. ഇറാനും ഇറാഖും പരസ്പരം വാണിജ്യ കപ്പലുകളെ ലക്ഷ്യമാക്കി കടൽ പാതകളിൽ നാവിക മൈനുകൾ സ്ഥാപിച്ചു.
അതിവേഗം വളർന്നുവരുന്ന ഈ പ്രതിസന്ധിയിൽ ഇതുവരെ കുറഞ്ഞത് 500 പേരെങ്കിലും മരിച്ചതായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു, ഇതിൽ ആറ് യുഎസ് സൈനികരും ഉൾപ്പെടുന്നു. യുഎസും ഇസ്രായേലും സംയുക്തമായി നടത്തിയ ആക്രമണങ്ങൾക്ക് മറുപടിയായി, യുഎസ് സൈനിക താവളങ്ങൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഖത്തർ, കുവൈറ്റ്, ബഹ്റൈൻ തുടങ്ങിയ ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങൾക്ക് നേരെ ഇറാൻ മിസൈൽ ആക്രമണം നടത്തി.
ഇതിനുപുറമെ, ടെഹ്റാൻ യുണൈറ്റഡ് അറബ് എമിറേറ്റ്സ്, സൗദി അറേബ്യ, ഒമാൻ എന്നീ രാജ്യങ്ങൾക്ക് നേരെയും മിസൈലുകൾ തൊടുത്തുവിട്ടിട്ടുണ്ട്, ഇത് മുഴുവൻ മേഖലയിലും അസ്ഥിരത വർദ്ധിപ്പിച്ചു.
