ദോഹ: ഒരു യുദ്ധത്തിൽ സാധാരണയായി രണ്ട് തരം രാജ്യങ്ങളുണ്ട്: ആയുധങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുന്ന രാജ്യങ്ങളും, ചർച്ചയ്ക്കുള്ള വേദിയൊരുക്കുന്ന രാജ്യങ്ങളും. പശ്ചിമേഷ്യയിലെ നിലവിലെ സംഘർഷത്തിൽ, ഖത്തർ, ഒമാൻ, പാക്കിസ്താന് എന്നീ രാജ്യങ്ങൾ ഇതുവരെ അമേരിക്കയ്ക്കും ഇറാനും ഇടയിൽ മധ്യസ്ഥരായി പ്രവർത്തിച്ചുവരുന്നു. എന്നാൽ, ഈ സാഹചര്യം അതിവേഗം മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു. ഇറാൻ സ്വന്തം മധ്യസ്ഥരെ അകറ്റി നിർത്തുകയാണിപ്പോള്.
ഗൾഫിൽ ഖത്തറിന്റെ പങ്ക് എപ്പോഴും വ്യത്യസ്തമാണ്. ഒരു വശത്ത്, അമേരിക്കയുടെ ഏറ്റവും വലിയ താവളമായ അൽ-ഉദൈദ് ഇവിടെയാണ്, മറുവശത്ത്, വർഷങ്ങളായി ഇറാനുമായി നല്ല ബന്ധം നിലനിർത്തിയിട്ടുമുണ്ട്. സംഘർഷങ്ങൾ രൂക്ഷമാകുമ്പോഴെല്ലാം, ദോഹ സംഭാഷണത്തിനുള്ള കവാടമായി മാറുകയും ചെയ്യും.
എന്നാൽ, ഇത്തവണ ഖത്തർ തന്നെ ഇറാനിയൻ മിസൈൽ, ഡ്രോൺ ആക്രമണങ്ങളുടെ ലക്ഷ്യമായി മാറിയിരിക്കുകയാണ്. ഖത്തറല്ല, അമേരിക്കൻ കേന്ദ്രങ്ങളാണ് ലക്ഷ്യങ്ങളെന്ന് ടെഹ്റാൻ അവകാശപ്പെടുന്നു. എന്നാല്, ഇത് തങ്ങളുടെ പരമാധികാരത്തിനു നേരെയുള്ള ആക്രമണമാണെന്ന് ഖത്തർ കരുതുന്നു. ആക്രമണങ്ങളെത്തുടർന്ന്, അമേരിക്കയുമായി കൂടുതൽ സുരക്ഷാ സഹകരണം പ്രഖ്യാപിച്ചിരിക്കുകയാണിപ്പോള്. ഇതിനർത്ഥം, ഒരിക്കൽ സംഘർഷത്തിന് മധ്യസ്ഥത വഹിച്ച രാജ്യം ഇപ്പോൾ സംഘർഷത്തിലേക്ക് ആകർഷിക്കപ്പെടുന്നു എന്നാണ്.
ഖത്തർ കഴിഞ്ഞാൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ സമ്മർദ്ദം നേരിടുന്നത് പാക്കിസ്താനാണ്. ഷഹബാസ്-മുനീർ ജോഡി സമീപ മാസങ്ങളിൽ യുഎസും ഇറാനും തമ്മിലുള്ള ചർച്ചകൾക്ക് മധ്യസ്ഥത വഹിക്കാൻ ശ്രമിച്ചിരുന്നു. എന്നാല്, യെമനിലെ ഹൂത്തി വിമതർ സൗദി അറേബ്യയ്ക്കെതിരായ ആക്രമണം പുനരാരംഭിച്ചു. പാക്കിസ്താനും സൗദി അറേബ്യയും തമ്മിൽ അടുത്ത പ്രതിരോധ ബന്ധമുണ്ട്. കരാർ പ്രകാരം, സൗദി അറേബ്യ ആക്രമിക്കപ്പെട്ടാൽ ഇസ്ലാമാബാദ് അതിനെ പ്രതിരോധിക്കേണ്ടതുണ്ട്.
പാക്കിസ്താന്-സൗദി കരാർ ഇറാൻ ഓർമ്മിക്കണമെന്ന് വിദേശകാര്യ മന്ത്രി ഇഷാഖ് ദാർ പാർലമെന്റിൽ വ്യക്തമായി പ്രസ്താവിച്ചു. സൗദി അറേബ്യയുടെ സുരക്ഷ സ്വന്തം സുരക്ഷയാണെന്ന് അദ്ദേഹം വിശേഷിപ്പിക്കുകയും എല്ലാ കക്ഷികളിൽ നിന്നും സംയമനം പാലിക്കണമെന്ന് അഭ്യർത്ഥിക്കുകയും ചെയ്തു. ഇപ്പോൾ, പാക്കിസ്താന് സൗദി അറേബ്യയുടെ മധ്യസ്ഥനും തന്ത്രപരമായ പങ്കാളിയുമായി തുടരാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. ഈ സന്തുലിതാവസ്ഥ അവര്ക്ക് കൂടുതൽ ബുദ്ധിമുട്ടായിക്കൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്.
ഇറാൻ തങ്ങൾക്കെതിരായ ഏതൊരു നടപടിയും യുഎസിനോ ഇസ്രായേലിനോ മാത്രമായി പരിമിതപ്പെടുത്തില്ലെന്ന് മുഴുവൻ ഗൾഫിനും ഒരു സന്ദേശം അയയ്ക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെന്ന് വിദഗ്ദ്ധർ വിശ്വസിക്കുന്നു. ഈ തന്ത്രത്തിന്റെ ഭാഗമായി, ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിൽ അവർ സമ്മർദ്ദം വർദ്ധിപ്പിക്കുകയും അതിലൂടെ കടന്നുപോകുന്ന കപ്പലുകളെ അതിന്റെ നിബന്ധനകൾ പാലിക്കാൻ നിർബന്ധിക്കാൻ ശ്രമിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇത് വിപരീത ഫലമുണ്ടാക്കാം.
ഖത്തർ, ഒമാൻ തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങൾക്ക് അരക്ഷിതാവസ്ഥ തോന്നിയാൽ അവർ യുഎസുമായി കൂടുതൽ അടുക്കും. ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുമായി സഹകരിച്ചാണ് ഒമാൻ ഹോർമുസിൽ ഷിപ്പിംഗ് ഇടനാഴി സ്ഥാപിച്ചത്. ആ ഇടനാഴിയിലൂടെ കടന്നുപോകുന്ന കപ്പലുകളെയും ഇറാൻ ആക്രമിക്കുകയാണെന്നാണ് ആരോപിക്കപ്പെടുന്നത്. ഒമാൻ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുകയും ആക്രമണങ്ങൾ നിർത്താൻ അവരോട് ആവശ്യപ്പെടുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. ശത്രുക്കളെ തടയാൻ ഇറാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന അതേ സമ്മർദ്ദം അവർക്കെതിരെ ഒരു പുതിയ പ്രാദേശിക സഖ്യം സൃഷ്ടിച്ചേക്കാം എന്നാണ് ഇതിനർത്ഥം.
