കേരളത്തിലെ ദേശീയ പാതകളുടെ ഉദ്ഘാടനത്തിന് മുഖ്യമന്ത്രിയെ ക്ഷണിച്ചിരുന്നു; മരുമകനേയും ബന്ധുക്കളേയും ക്ഷണിക്കെണ്ട ആവശ്യമുണ്ടോ?: രാജീവ് ചന്ദ്രശേഖർ

തിരുവനന്തപുരം: പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദി അടുത്തിടെ ഉദ്ഘാടനം നി‌ര്‍‌വ്വഹിച്ച സംസ്ഥാനത്തെ പ്രധാന ദേശീയ പാത പദ്ധതികളുടെ ഉദ്ഘാടനത്തിൽ നിന്ന് സംസ്ഥാന പൊതുമരാമത്ത് മന്ത്രി പി.എ. മുഹമ്മദ് റിയാസിനെ ഒഴിവാക്കിയതിന് കേരളത്തിൽ ഒരു രാഷ്ട്രീയ വിവാദത്തിന് തിരികൊളുത്തി.

“മുഖ്യമന്ത്രിയെ ക്ഷണിച്ചിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ മരുമകനെയും മറ്റ് ബന്ധുക്കളെയും ക്ഷണിക്കേണ്ട ആവശ്യമുണ്ടോ? അത് എവിടെയെങ്കിലും ഒരു നിയമമായി എഴുതിയിട്ടുണ്ടോ?” മന്ത്രി റിയാസിനെ ക്ഷണിക്കാത്തത് എന്തുകൊണ്ടാണെന്ന് ചോദ്യങ്ങൾ ഉയർന്നപ്പോൾ, മുൻ കേന്ദ്രമന്ത്രിയും ഇപ്പോൾ കേരള ബിജെപി പ്രസിഡന്റുമായ രാജീവ് ചന്ദ്രശേഖർ ചോദിച്ചു.

കേരള മന്ത്രി റിയാസിനെ ഉദ്ഘാടനത്തിന് ക്ഷണിക്കാത്തത് എന്തുകൊണ്ടാണെന്ന ചോദ്യത്തെ തള്ളിക്കളയുക എന്നതായിരുന്നു ചന്ദ്രശേഖറിന്റെ പരാമർശം. പകരം, പരിഹാസരൂപേണയുള്ള പ്രതികരണം കേരളത്തിൽ ഒരു രാഷ്ട്രീയ വിവാദത്തിന് തുടക്കമിട്ടു, ആഘോഷമായ അടിസ്ഥാന സൗകര്യ പരിപാടി എന്ന് ഉദ്ദേശിച്ചിരുന്നതിനെ പ്രോട്ടോക്കോൾ പ്രശ്‌നങ്ങളെയും ഫെഡറൽ ബഹുമാനത്തെയും കുറിച്ചുള്ള വിവാദമാക്കി മാറ്റി.

കേരളത്തിന്റെ ഹൈവേ ശൃംഖലയെ പുനർനിർമ്മിച്ച, ദീർഘകാലമായി വൈകിയിരുന്ന ദേശീയപാത 66 ന്റെ വികസനം ഉൾപ്പെടെയുള്ള പ്രധാന അടിസ്ഥാന സൗകര്യ പദ്ധതികളുടെ ഉദ്ഘാടനത്തോടനുബന്ധിച്ചായിരുന്നു പ്രധാനമന്ത്രിയുടെ സന്ദർശനം ആസൂത്രണം ചെയ്തിരുന്നത്. പതിറ്റാണ്ടുകളായി സംസ്ഥാനത്ത് ഏറ്റെടുക്കുന്ന ഏറ്റവും വലിയ അടിസ്ഥാന സൗകര്യ പദ്ധതികളിൽ ഒന്നാണ് എൻഎച്ച് 66 ന്റെ വീതി കൂട്ടൽ.

എന്നാൽ പരിപാടി ആരംഭിക്കുന്നതിനു മുമ്പുതന്നെ, വികസനത്തിൽ നിന്ന് ശ്രദ്ധ മാറി. ദേശീയപാത വികസനത്തിനായുള്ള ഭൂമി ഏറ്റെടുക്കലും ഭരണപരമായ അടിത്തറ പണികളും ഏകോപിപ്പിച്ച സംസ്ഥാന പൊതുമരാമത്ത് മന്ത്രിയെ പരിപാടിയിലേക്ക് ക്ഷണിച്ചിട്ടില്ലെന്ന് കേരള സർക്കാർ മനസ്സിലാക്കി. തനിക്ക് ക്ഷണം ലഭിച്ചിട്ടില്ലെന്ന് റിയാസ് പരസ്യമായി സ്ഥിരീകരിക്കുകയും ചെയ്തു.

ഈ വിരോധാഭാസം സംഘാടകരെ കൂടുതൽ ബുദ്ധിമുട്ടിലാക്കി. കാരണം, പദ്ധതിയുടെ ഔദ്യോഗിക ഫലകത്തിൽ മന്ത്രിയുടെ പേര് ഉൾപ്പെടുത്തിയിരുന്നു, അത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്ഥാനവും പ്രവൃത്തിയുടെ മേൽനോട്ടം വഹിക്കുന്ന വകുപ്പിലെ പങ്കും അംഗീകരിച്ചുകൊണ്ടാണ്. എന്നിട്ടും, ഉദ്ഘാടന ചടങ്ങിൽ പങ്കെടുക്കാനുള്ള ക്ഷണം അദ്ദേഹത്തിന് ലഭിച്ചില്ല.

മുഖ്യമന്ത്രി പിണറായി വിജയന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി സർക്കാരിനെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം, ഒഴിവാക്കൽ വെറുമൊരു പ്രോട്ടോക്കോൾ വീഴ്ചയായിരുന്നില്ല. മനഃപൂർവമായ ഒരു രാഷ്ട്രീയ അവഗണനയായി ഇതിനെ കണക്കാക്കി. സംസ്ഥാന സർക്കാരിന്റെ പ്രതികരണം വളരെ പെട്ടെന്നായിരുന്നു.

മുഖ്യമന്ത്രിയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ മന്ത്രിസഭയിലെ മറ്റ് രണ്ട് അംഗങ്ങളായ എം ബി രാജേഷും കെ കൃഷ്ണൻകുട്ടിയും പ്രധാനമന്ത്രിയുടെ പരിപാടി ബഹിഷ്കരിക്കാൻ തീരുമാനിച്ചു. തുടർന്ന് സംസ്ഥാന സർക്കാർ പുതുതായി പൂർത്തിയാക്കിയ ഹൈവേ ഭാഗങ്ങളിൽ സമാന്തര പൊതുപരിപാടികളും റോഡ് ഷോകളും സംഘടിപ്പിച്ചു, ഉദ്ഘാടനം ഒരു രാഷ്ട്രീയ മത്സരമാക്കി മാറ്റി.

ഭരണമുന്നണി ഹൈവേ ഇടനാഴിയിലെ “ജനങ്ങളുടെ ഉദ്ഘാടനങ്ങൾ” എന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ച ചടങ്ങുകളിൽ മന്ത്രിമാരും നിയമസഭാംഗങ്ങളും തദ്ദേശ പ്രതിനിധികളും പങ്കെടുത്തു. പദ്ധതി സാധ്യമാക്കുന്നതിൽ സംസ്ഥാന സർക്കാർ വഹിച്ച പങ്കിനെ, പ്രത്യേകിച്ച് കേരളത്തിൽ വർഷങ്ങളായി ഹൈവേ വികസനം വൈകിപ്പിച്ചിരുന്ന സങ്കീർണ്ണമായ ഭൂമി ഏറ്റെടുക്കൽ പ്രക്രിയയെ, ഈ പരിപാടികൾ എടുത്തുകാണിച്ചു.

വിവാദം ചന്ദ്രശേഖർ തള്ളിക്കളഞ്ഞതോടെ രാഷ്ട്രീയ ഏറ്റുമുട്ടൽ ശക്തമായി. മുഖ്യമന്ത്രിയെ ക്ഷണിച്ചിട്ടുണ്ടെന്നും മരുമകനെ ക്ഷണിക്കേണ്ട ആവശ്യമില്ലെന്നുമുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ പരാമർശം സംസ്ഥാനത്തെ രാഷ്ട്രീയ വേദികളിൽ പെട്ടെന്ന് പ്രചരിച്ചു. തൊട്ടുപിന്നാലെ, മന്ത്രിയെ ഒഴിവാക്കാനുള്ള തീരുമാനത്തെ ന്യായീകരിച്ചുകൊണ്ട് തിരുവനന്തപുരം ബിജെപി നേതാവ് എസ് സുരേഷ് ഇതേ വാദം ആവർത്തിച്ചു.

എന്നാൽ, വിഷയത്തെ നിസ്സാരവൽക്കരിക്കാനുള്ള ശ്രമം തിരിച്ചടിയായി. ബിജെപിക്കെതിരായ വിമർശനത്തെ ദുർബലപ്പെടുത്തുന്നതിനുപകരം, രാഷ്ട്രീയ ബഹുമാനത്തിന്റെയും ഫെഡറൽ അന്തസ്സിന്റെയും പ്രശ്നമായി വിവാദത്തെ അവതരിപ്പിക്കാൻ ഭരണമുന്നണിക്ക് കഴിഞ്ഞു. കേരളം നിർണായക പങ്ക് വഹിച്ച ഒരു പദ്ധതിയിൽ സംസ്ഥാന സർക്കാരിന് അർഹമായ അംഗീകാരം നിഷേധിക്കാൻ കേന്ദ്രം ശ്രമിക്കുകയാണെന്ന് എൽഡിഎഫ് വാദിച്ചു.

പാർട്ടിയുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ, ദേശീയപാത വികസനം സുഗമമാക്കുന്നതിന് പൊതുമരാമത്ത് വകുപ്പും മന്ത്രിയും രാവും പകലും പ്രവർത്തിച്ചു. സംസ്ഥാനത്ത് ഏറ്റെടുത്തിട്ടുള്ള ഏറ്റവും സങ്കീർണ്ണമായ ഭരണപരമായ നടപടികളിൽ ഒന്നായിരുന്നു ദേശീയപാത ഇടനാഴി വീതി കൂട്ടുന്നതിന് ആവശ്യമായ ഭൂമി ഏറ്റെടുക്കൽ പ്രക്രിയ.

ഉദ്ഘാടനത്തിൽ നിന്ന് മന്ത്രിയെ മാറ്റി നിർത്തിയത് പദ്ധതിയുടെ ഏറ്റവും പ്രയാസകരമായ ഭാഗം നിർവഹിച്ച വകുപ്പിനെ അവഗണിക്കുന്നതിന് തുല്യമാണെന്ന് പാർട്ടി പ്രസ്താവനയിൽ പറഞ്ഞു.

സിപിഐ (എം) മറ്റൊരു വിരോധാഭാസവും ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. പദ്ധതിയുടെ നേരിട്ടുള്ള ഉത്തരവാദിത്തമുള്ള മന്ത്രിയെ ഒഴിവാക്കിയെങ്കിലും, ദേശീയപാത വികസനത്തിൽ ഭരണപരമായ പങ്കൊന്നുമില്ലെങ്കിലും ബിജെപി സംസ്ഥാന നേതൃത്വത്തെ പരിപാടിയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തി.

സംസ്ഥാന സർക്കാരിന്റെ സാമ്പത്തിക സംഭാവന എടുത്തുകാണിക്കാനും ഭരണമുന്നണി ഈ വിവാദത്തെ ഉപയോഗിച്ചു.

സിപിഐ (എം) പ്രകാരം, കേരള ഇൻഫ്രാസ്ട്രക്ചർ ഇൻവെസ്റ്റ്മെന്റ് ഫണ്ട് ബോർഡ് വഴി ഹൈവേ വികസനത്തിനായി ഭൂമി ഏറ്റെടുക്കലിനും അനുബന്ധ ജോലികൾക്കുമായി കേരളം ₹5,580 കോടി ചെലവഴിച്ചു. കേരളത്തിന്റെ കടമെടുക്കൽ പരിധിക്കെതിരെ കേന്ദ്രം തുക ക്രമീകരിച്ചതിനാൽ സംസ്ഥാനത്തിന്റെ സാമ്പത്തിക ഭാരം ഇരട്ടിയായി. ഫലത്തിൽ, പദ്ധതി സുഗമമാക്കുന്നതിന് സംസ്ഥാനത്തിന് ₹11,000 കോടിയിലധികം ബാധ്യതയുണ്ടായി.

ആ അസന്തുലിതാവസ്ഥ ഉണ്ടായിരുന്നിട്ടും, കേരളത്തിന്റെ ദീർഘകാല വികസനത്തിന് അത് അത്യാവശ്യമാണെന്ന് കണക്കാക്കിയതിനാൽ സംസ്ഥാന സർക്കാർ പദ്ധതിയെ പിന്തുണച്ചു. വിവാദം ഉടൻ തന്നെ ദേശീയ വേദിയിലേക്കും നീങ്ങി.
“ദേശീയ പാത വികസനത്തിന് കേരളം ഏറ്റവും കൂടുതൽ തുക സംഭാവന ചെയ്തിട്ടുണ്ടെന്ന് ഈ പാർലമെന്റ് സമ്മേളനത്തിൽ തന്നെ കേന്ദ്ര സർക്കാർ സമ്മതിച്ചു. രണ്ടും മൂന്നും സ്ഥാനങ്ങൾ നേടിയ സംസ്ഥാനങ്ങളിലെ ദേശീയ പാത ശൃംഖലയെ കേരളത്തിന്റെ ശൃംഖലയുമായി താരതമ്യം ചെയ്യുമ്പോൾ മാത്രമേ ഞങ്ങളുടെ സംഭാവനയുടെ വ്യാപ്തി മനസ്സിലാകൂ. ഈ വസ്തുതകളെല്ലാം നിലനിൽക്കുമ്പോൾ തന്നെ, ദേശീയ പാത വികസന പദ്ധതികളുടെ ഉദ്ഘാടന വേളയിൽ കേന്ദ്രവും ബിജെപിയും സംസ്ഥാനത്തെ അപമാനിക്കാൻ ശ്രമിക്കുകയാണ്,” എന്ന് സിപിഐ എം എംപി ജോൺ ബ്രിട്ടാസ് പറഞ്ഞു.

എന്നാല്‍, മുഹമ്മദ് റിയാസ് തന്നെ തന്റെ പ്രതികരണത്തിൽ ഒരു നിശ്ചിത സ്വരമാണ് സ്വീകരിച്ചത്. പ്രശ്നം വ്യക്തിപരമായ അംഗീകാരത്തെക്കുറിച്ചല്ല, മറിച്ച് പദ്ധതി പൂർത്തിയാക്കുന്നതിൽ സംസ്ഥാന സർക്കാരും അതിന്റെ സ്ഥാപനങ്ങളും വഹിച്ച പങ്കിനെ അംഗീകരിക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ചാണെന്ന് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു.

കേരളത്തിലെ ഭൂമി ഏറ്റെടുക്കൽ പ്രക്രിയ ഒരുകാലത്ത് ദേശീയപാത വികസനത്തിന് ഏറ്റവും വലിയ തടസ്സമായി കണക്കാക്കപ്പെട്ടിരുന്നുവെന്ന് മന്ത്രി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. എന്നാൽ, വിവിധ കോണുകളിൽ നിന്നുള്ള ശക്തമായ രാഷ്ട്രീയ പ്രതിഷേധങ്ങളും ചെറുത്തുനിൽപ്പുകളും ഉണ്ടായിരുന്നിട്ടും, താരതമ്യേന കുറഞ്ഞ കാലയളവിനുള്ളിൽ അത് പൂർത്തിയാക്കാൻ സംസ്ഥാന സർക്കാരിന് കഴിഞ്ഞു.

പദ്ധതിക്കെതിരെ നേരത്തെ നടന്ന പ്രതിഷേധങ്ങളെക്കുറിച്ച് സിപിഐ (എം) പൊതുജനങ്ങളെ ഓർമ്മിപ്പിച്ചു. ഹൈവേ വികസനത്തിന്റെ പ്രാരംഭ ഘട്ടത്തിൽ ഭൂമി ഏറ്റെടുക്കലിനെതിരായ പ്രക്ഷോഭങ്ങളെ ബിജെപിയും കോൺഗ്രസും പിന്തുണച്ചിരുന്നുവെന്ന് പാർട്ടി പറയുന്നു. സംസ്ഥാനത്തിന്റെ പല ഭാഗങ്ങളിലും പദ്ധതിയെ എതിർക്കുന്ന പ്രകടനങ്ങളിൽ ഇരു പാർട്ടികളിലെയും നേതാക്കൾ പങ്കെടുത്തിരുന്നു.

വരാനിരിക്കുന്ന നിയമസഭാ തെരഞ്ഞെടുപ്പ് ലക്ഷ്യമിട്ടുള്ള ഒരു രാഷ്ട്രീയ തന്ത്രമാണെന്ന് “പണി പൂര്‍ത്തിയാകാത്ത” റോഡിന്റെ ഉദ്ഘാടനത്തെ വിശേഷിപ്പിച്ച പ്രതിപക്ഷ നേതാവ് വി.ഡി. സതീശൻ, റിയാസിനെ ഒഴിവാക്കിയതിനെ വിമർശിച്ചു. ഉദ്ഘാടനം ഒരു കുടുംബ ചടങ്ങല്ല, മറിച്ച് നികുതിദായകരുടെ പണം ഉപയോഗിച്ച് സംഘടിപ്പിച്ച ഒരു പൊതു ചടങ്ങായിരുന്നു. അതിനാൽ, മന്ത്രിയെ ക്ഷണിക്കാത്തത് അനുചിതവും ജനാധിപത്യ തത്വങ്ങളുടെ ലംഘനവുമാണെന്ന് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു.

കേരളത്തോടുള്ള കേന്ദ്ര സർക്കാരിന്റെ വഞ്ചനാപരമായ സമീപനം മോദിയുടെ കൊച്ചി സന്ദർശനം ആവർത്തിച്ച് തുറന്നുകാട്ടുന്നുവെന്ന് സിപിഐ സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറി ബിനോയ് വിശ്വം പറഞ്ഞു. സംസ്ഥാനത്തിന്റെ വികസനം തടസ്സപ്പെടുത്താനും അർഹത നിഷേധിച്ചുകൊണ്ട് അതിനെ ശ്വാസം മുട്ടിക്കാനുമാണ് കേന്ദ്രസർക്കാർ ശ്രമിച്ചതെന്ന് അദ്ദേഹം വിമർശിച്ചു.

അതേസമയം, താൻ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന മാവേലിക്കര പാർലമെന്റ് മണ്ഡലത്തിൽ ഉൾപ്പെടുന്ന വെസ്റ്റ് കല്ലടയിൽ 50 മെഗാവാട്ട് ഫ്ലോട്ടിംഗ് സോളാർ പവർ പദ്ധതിയുടെ തറക്കല്ലിടൽ ചടങ്ങുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് പ്രോട്ടോക്കോൾ ലംഘനം നടന്നതായി റിപ്പോർട്ട് ലഭിച്ചതിനെത്തുടർന്ന് കൊടിക്കുന്നിൽ സുരേഷ് എംപി ലോക്‌സഭാ സ്പീക്കർക്ക് പരാതി നൽകി.

പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര നിർവഹിച്ച ശിലാസ്ഥാപന ചടങ്ങിലേക്ക് തന്നെ അറിയിക്കുകയോ ക്ഷണിക്കുകയോ ചെയ്തില്ലെന്ന് അദ്ദേഹം പരാതിപ്പെട്ടു.

രാഷ്ട്രീയ വ്യത്യാസങ്ങൾ കണക്കിലെടുക്കാതെ, സംസ്ഥാനത്തെ ഒരു പ്രധാന പദ്ധതിയുടെ ഉദ്ഘാടനത്തിൽ നിന്ന് പൊതുമരാമത്ത് മന്ത്രിയെ ഒഴിവാക്കിയത് അനാവശ്യവും രാഷ്ട്രീയമായി സംവേദനക്ഷമതയില്ലാത്തതുമാണെന്ന് നിരവധി യുഡിഎഫ് നേതാക്കൾ പറഞ്ഞു. വികസനത്തിന്റെ കഥ ഫെഡറൽ ബഹുമാനത്തിന്റെ ചോദ്യങ്ങളിലേക്ക് മാറ്റാൻ ബിജെപി അബദ്ധവശാൽ ഭരണമുന്നണിക്ക് അവസരം നൽകിയെന്നും ചില കോൺഗ്രസ് നേതാക്കൾ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.