ട്രംപിന്റെ കടുത്ത മുന്നറിയിപ്പിന് മണിക്കൂറുകൾക്കകം നയതന്ത്ര നീക്കം; വിറ്റ്കോഫും കുഷ്നറും ചർച്ചയിൽ, ഹോർമുസ് തുറക്കാൻ വ്യവസ്ഥകൾ മുന്നോട്ടുവച്ച് ഇറാൻ
ന്യൂയോർക്ക്: അമേരിക്കയും ഇറാനും തമ്മിലുള്ള സംഘർഷം രൂക്ഷമായി തുടരുന്നതിനിടെ നയതന്ത്രതലത്തിൽ നിർണായക നീക്കം. ഐക്യരാഷ്ട്രസഭാ പൊതുസഭയുടെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ ന്യൂയോർക്കിൽ നടന്ന യുഎസ്-ഇറാൻ ഉന്നതതല ചർച്ച ഏകദേശം മൂന്ന് മണിക്കൂർ നീണ്ടു. യുഎസ് പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപിന്റെ പ്രത്യേക ദൂതൻ സ്റ്റീവ് വിറ്റ്കോഫ്, ജാരെഡ് കുഷ്നർ എന്നിവരും ഇറാൻ വിദേശകാര്യ മന്ത്രി അബ്ബാസ് അരാഗ്ചിയും ചർച്ചകളിൽ പങ്കെടുത്തതായി റിപ്പോർട്ടുകൾ വ്യക്തമാക്കുന്നു.
ഇറാനുമായി ധാരണയിലെത്താൻ കഴിഞ്ഞില്ലെങ്കിൽ കടുത്ത സൈനിക നടപടിയിലേക്ക് നീങ്ങുമെന്ന സൂചന നൽകിക്കൊണ്ട് ട്രംപ് ഐക്യരാഷ്ട്രസഭാ പൊതുസഭയിൽ നടത്തിയ പ്രസംഗത്തിന് മണിക്കൂറുകൾക്കകമാണ് ഇരുപക്ഷവും ചർച്ചയ്ക്കിരുന്നത്. സമാധാന കരാർ ഉണ്ടായില്ലെങ്കിൽ ഇറാനെ ‘annihilate’ ചെയ്യാൻ അമേരിക്കയ്ക്ക് കഴിയുമെന്ന് ട്രംപ് പ്രസംഗത്തിൽ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകിയിരുന്നു. അതേസമയം, നയതന്ത്ര പരിഹാരത്തിനുള്ള സാധ്യതയും അദ്ദേഹം തുറന്നുവെച്ചു.
ചൊവ്വാഴ്ച നടന്ന കൂടിക്കാഴ്ചയെക്കുറിച്ച് ട്രംപ് തന്നെയാണ് പിന്നീട് മാധ്യമങ്ങളോട് വിശദീകരിച്ചത്. ഇറാനിയൻ പ്രതിനിധികളുമായി അമേരിക്കൻ ഉദ്യോഗസ്ഥർ മൂന്ന് മണിക്കൂറോളം ചർച്ച നടത്തിയെന്നും കൂടിക്കാഴ്ച ‘വളരെ നല്ലതും ഉൽപ്പാദനക്ഷമവുമായിരുന്നു’ എന്നുമാണ് ട്രംപ് പ്രതികരിച്ചത്. സ്റ്റീവ് വിറ്റ്കോഫും ജാരെഡ് കുഷ്നറും അമേരിക്കൻ സംഘത്തിന്റെ ഭാഗമായിരുന്നു.
ഇറാനുമായുള്ള ധാരണയിലേക്ക് നീങ്ങാൻ നിലവിലെ ചർച്ചകൾ സഹായിക്കുമെന്ന പ്രതീക്ഷയും ട്രംപ് പ്രകടിപ്പിച്ചു. മറ്റൊരു കൂടിക്കാഴ്ച സമീപഭാവിയിൽ നടക്കുമെന്ന സൂചനയും റിപ്പോർട്ടുകളിലുണ്ട്. എന്നാൽ അന്തിമ കരാർ സംബന്ധിച്ച് ഇരുപക്ഷവും ഇതുവരെ ഔദ്യോഗിക പ്രഖ്യാപനം നടത്തിയിട്ടില്ല.
ആഗോള ഊർജവിപണിയെ നേരിട്ട് ബാധിക്കുന്ന ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിന്റെ ഭാവിയാണ് ചർച്ചയിലെ പ്രധാന വിഷയങ്ങളിലൊന്ന്. ഇറാനിയൻ വിദേശകാര്യ മന്ത്രി അബ്ബാസ് അരാഗ്ചി അമേരിക്കൻ പ്രതിനിധികളുമായി നടത്തിയ ആശയവിനിമയത്തിൽ ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് വീണ്ടും പൂർണമായി തുറക്കുന്നതിനുള്ള ടെഹ്റാന്റെ ആവശ്യങ്ങൾ മുന്നോട്ടുവച്ചതായി റിപ്പോർട്ടുകളുണ്ട്.
യുഎസിന്റെ നാവിക ഉപരോധം അവസാനിപ്പിക്കുക, മരവിപ്പിച്ച ഇറാനിയൻ ആസ്തികൾ വിട്ടുനൽകുക, വിവിധ മുന്നണികളിൽ തുടരുന്ന സംഘർഷങ്ങൾ അവസാനിപ്പിക്കുക തുടങ്ങിയ ആവശ്യങ്ങളാണ് ഇറാൻ മുന്നോട്ടുവച്ചതെന്ന് ഇറാനിയൻ വൃത്തങ്ങളെ ഉദ്ധരിച്ചുള്ള റിപ്പോർട്ടുകൾ പറയുന്നു. ഈ വ്യവസ്ഥകൾ അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടാൽ ഹോർമുസ് വിഷയത്തിൽ ഇളവുകൾക്ക് ഇറാൻ തയ്യാറാകുമെന്ന സൂചനയും പുറത്തുവരുന്നുണ്ട്.
അതേസമയം, നേരിട്ടുള്ള യുഎസ്-ഇറാൻ ചർച്ചകൾക്ക് പുറമേ ഖത്തർ ഉൾപ്പെടെയുള്ള പ്രാദേശിക രാജ്യങ്ങളുടെ മധ്യസ്ഥശ്രമങ്ങളും തുടരുകയാണ്. ഖത്തർ വഴിയാണ് ചില സന്ദേശങ്ങളും വ്യവസ്ഥകളും അമേരിക്കയ്ക്ക് കൈമാറിയതെന്ന് ഇറാൻ വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയം വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്.
ന്യൂയോർക്കിലെ നയതന്ത്ര നീക്കത്തിന് പ്രത്യേക പ്രാധാന്യം നൽകുന്നത് അതിന് തൊട്ടുമുമ്പുണ്ടായ ട്രംപിന്റെ കടുത്ത പ്രസംഗമാണ്. ഇറാൻ ഒരു കരാറിലേക്ക് എത്തണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ട ട്രംപ്, ധാരണ പരാജയപ്പെട്ടാൽ ഗുരുതരമായ പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ ഉണ്ടാകുമെന്ന് മുന്നറിയിപ്പ് നൽകി. എന്നാൽ അതേ ദിവസം തന്നെ അമേരിക്കൻ പ്രതിനിധികൾ ഇറാനുമായി മണിക്കൂറുകൾ നീണ്ട ചർച്ച നടത്തിയതോടെ സൈനിക സമ്മർദ്ദത്തിനൊപ്പം നയതന്ത്രവാതിലും തുറന്നുവയ്ക്കുകയാണ് വാഷിങ്ടൺ എന്ന സൂചനയാണ് ലഭിക്കുന്നത്.
എന്നിരുന്നാലും, ചർച്ച നടന്നുവെന്നത് ഉടൻ കരാർ ഉണ്ടാകുമെന്നതിന് ഉറപ്പല്ല. യുഎസും ഇറാനും തമ്മിലുള്ള അടിസ്ഥാനപരമായ അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങൾ തുടരുകയാണെന്നും ന്യൂയോർക്കിലെ നയതന്ത്ര നീക്കങ്ങൾ ഒരു സാധ്യത തുറന്നിട്ടുണ്ടെങ്കിലും അന്തിമ ധാരണയിലേക്കുള്ള വഴി ഇപ്പോഴും സങ്കീർണമാണെന്നും നിരീക്ഷകർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു.
ലോകത്തിലെ പ്രധാന എണ്ണ-വാതക ഗതാഗതപാതകളിലൊന്നായ ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലെ സ്ഥിതിഗതികൾ ആഗോള വിപണികൾ സൂക്ഷ്മമായി നിരീക്ഷിക്കുകയാണ്. കടലിടുക്കിലെ നിയന്ത്രണങ്ങളിൽ മാറ്റമുണ്ടാകുകയോ യുഎസ്-ഇറാൻ സംഘർഷത്തിൽ അയവുവരികയോ ചെയ്താൽ അന്താരാഷ്ട്ര എണ്ണവിലയിലും ചരക്കുനീക്കത്തിലും അതിന്റെ പ്രതിഫലനം ഉണ്ടാകാം.
ഇതിനാൽ ന്യൂയോർക്കിൽ നടന്ന മൂന്ന് മണിക്കൂർ നീണ്ട കൂടിക്കാഴ്ച യുഎസ്-ഇറാൻ ബന്ധത്തിലെ ഒരു നിർണായക നയതന്ത്ര നീക്കമായാണ് വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നത്. കടുത്ത പരസ്യ മുന്നറിയിപ്പുകൾക്കിടയിലും ഇരുപക്ഷവും ചർച്ച തുടരാൻ തയ്യാറാകുന്നത് സംഘർഷത്തിന് നയതന്ത്രപരമായ പരിഹാരം കണ്ടെത്താനുള്ള ശ്രമങ്ങൾ പൂർണമായും അവസാനിച്ചിട്ടില്ലെന്ന സൂചന നൽകുന്നു.
