ന്യൂഡൽഹി: രാജ്യത്തെ നഗരഗതാഗത സംവിധാനത്തിൽ വിപ്ലവകരമായ മാറ്റങ്ങൾക്ക് വഴിയൊരുക്കി മെട്രോ റെയിൽ ശൃംഖല അതിവേഗം വികസിക്കുന്നു. 2014ൽ രാജ്യത്തെ അഞ്ച് നഗരങ്ങളിൽ മാത്രമായി പരിമിതപ്പെട്ടിരുന്ന മെട്രോ സർവീസ് നിലവിൽ 26 നഗരങ്ങളിലേക്ക് വ്യാപിച്ചതായി പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദി വ്യക്തമാക്കി. കഴിഞ്ഞ ഒരു പതിറ്റാണ്ടിനിടെ മെട്രോ പാതകളുടെ ആകെ ദൈർഘ്യം 248 കിലോമീറ്ററിൽനിന്ന് ഏകദേശം 1,200 കിലോമീറ്ററായി ഉയർന്നു. രാജ്യത്തുടനീളം പ്രതിദിനം ഒരു കോടിയിലധികം ആളുകൾ മെട്രോ സർവീസുകളെ ആശ്രയിക്കുന്നുണ്ടെന്നും പ്രധാനമന്ത്രി വ്യാഴാഴ്ച സമൂഹമാധ്യമമായ എക്സിലൂടെ അറിയിച്ചു.
നഗരവൽക്കരണം അതിവേഗം പുരോഗമിക്കുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ പൊതുഗതാഗത സംവിധാനങ്ങളുടെ വികസനത്തിന് കേന്ദ്രസർക്കാർ പ്രത്യേക പരിഗണന നൽകുന്നതിന്റെ ഫലമാണ് മെട്രോ ശൃംഖലയുടെ വളർച്ചയെന്ന് പ്രധാനമന്ത്രി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. ഗതാഗതക്കുരുക്ക് രൂക്ഷമായ മഹാനഗരങ്ങളിൽ മാത്രമല്ല, അതിവേഗം വളരുന്ന മറ്റ് നഗരങ്ങളിലും ആധുനികവും സുരക്ഷിതവും സമയബന്ധിതവുമായ യാത്രാസൗകര്യം ഉറപ്പാക്കുന്നതിൽ മെട്രോ പദ്ധതികൾ നിർണായക പങ്കുവഹിക്കുന്നുണ്ട്.
2014ൽ രാജ്യത്ത് പ്രവർത്തനക്ഷമമായിരുന്ന മെട്രോ പാതകളുടെ ആകെ ദൈർഘ്യം 248 കിലോമീറ്റർ മാത്രമായിരുന്നു. എന്നാൽ കഴിഞ്ഞ വർഷങ്ങളിലുണ്ടായ അടിസ്ഥാനസൗകര്യ വികസനത്തിന്റെ ഭാഗമായി ഈ ശൃംഖല ഏകദേശം അഞ്ചിരട്ടിയായി വർധിച്ചു. നിലവിൽ 26 നഗരങ്ങളിലായി 1,200 കിലോമീറ്ററോളം മെട്രോ പാതകൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ടെന്നാണ് പ്രധാനമന്ത്രി വ്യക്തമാക്കിയത്.
മുൻകാലങ്ങളിലെ മന്ദഗതിയിലുള്ള പദ്ധതിനിർവഹണം തുടർന്നിരുന്നെങ്കിൽ പൂനെ ഉൾപ്പെടെയുള്ള പ്രധാന നഗരങ്ങൾക്ക് മെട്രോ സൗകര്യം ലഭിക്കാൻ ഇനിയും പതിറ്റാണ്ടുകൾ കാത്തിരിക്കേണ്ടിവരുമായിരുന്നുവെന്നും അദ്ദേഹം അഭിപ്രായപ്പെട്ടു. നഗരങ്ങളുടെ ഭാവി ആവശ്യങ്ങൾ മുൻകൂട്ടിക്കണ്ട് ഗതാഗത അടിസ്ഥാനസൗകര്യങ്ങൾ വികസിപ്പിക്കുന്ന സമീപനമാണ് സർക്കാർ സ്വീകരിച്ചിരിക്കുന്നതെന്നും പ്രധാനമന്ത്രി വിശദീകരിച്ചു.
മെട്രോ ശൃംഖലയുടെ വ്യാപനം കേവലം അടിസ്ഥാനസൗകര്യ വികസനത്തിന്റെ നേട്ടം മാത്രമല്ലെന്നും സാധാരണക്കാരുടെ ദൈനംദിന ജീവിതത്തിൽ പ്രകടമായ മാറ്റങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നതാണെന്നും പ്രധാനമന്ത്രി പറഞ്ഞു. നഗരങ്ങളിലെ രൂക്ഷമായ ഗതാഗതക്കുരുക്കിൽ മണിക്കൂറുകളോളം ചെലവഴിക്കേണ്ടിവരുന്ന സാഹചര്യം ഒഴിവാക്കാൻ മെട്രോ യാത്ര സഹായിക്കുന്നു.
യാത്രാസമയം കുറയുന്നതിലൂടെ ജീവനക്കാർക്കും വിദ്യാർഥികൾക്കും കൂടുതൽ സമയം ലഭിക്കുന്നു. ജോലിസ്ഥലങ്ങളിലേക്കും വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങളിലേക്കും വ്യാപാരകേന്ദ്രങ്ങളിലേക്കുമുള്ള യാത്ര എളുപ്പമാകുന്നത് നഗരജീവിതത്തിന്റെ കാര്യക്ഷമത വർധിപ്പിക്കുന്നതിനും സഹായകമാണ്. യാത്രയ്ക്കായി ചെലവഴിക്കുന്ന സമയം ലാഭിക്കുന്നതിലൂടെ കുടുംബാംഗങ്ങളോടൊപ്പം കൂടുതൽ സമയം ചെലവഴിക്കാനും വ്യക്തിപരമായ ആവശ്യങ്ങൾക്ക് സമയം കണ്ടെത്താനും സാധിക്കുന്നുവെന്നും പ്രധാനമന്ത്രി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.
മെച്ചപ്പെട്ട ഗതാഗതബന്ധം നഗരങ്ങളുടെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിലുള്ള തൊഴിൽകേന്ദ്രങ്ങളിലേക്കുള്ള പ്രവേശനം സുഗമമാക്കുന്നു. ഇതിലൂടെ തൊഴിലവസരങ്ങൾ പ്രയോജനപ്പെടുത്താനും ജീവനക്കാരുടെ ഉൽപ്പാദനക്ഷമത മെച്ചപ്പെടുത്താനും കഴിയുന്നു. സ്വകാര്യ വാഹനങ്ങളെ ആശ്രയിക്കുന്നത് കുറയ്ക്കാനും റോഡുകളിലെ ഗതാഗതത്തിരക്ക് നിയന്ത്രിക്കാനും പൊതുഗതാഗത സംവിധാനങ്ങളുടെ വികസനം സഹായിക്കുമെന്നാണ് വിലയിരുത്തൽ.
രാജ്യത്തെ മെട്രോ വികസനത്തിന്റെ പ്രധാന ഉദാഹരണങ്ങളിലൊന്നായി പൂനെ മെട്രോയുടെ പിങ്ക് ലൈൻ പദ്ധതിയും ശ്രദ്ധേയമാകുന്നു. ഏകദേശം 23 കിലോമീറ്റർ ദൈർഘ്യമുള്ള മെട്രോ ലൈൻ 3, പൂനെയിലെ പ്രധാന വിവരസാങ്കേതികവിദ്യാ കേന്ദ്രമായ ഹിഞ്ചേവാഡിയെ ശിവാജിനഗറുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന പദ്ധതിയാണ്.
നിരവധി ഐടി കമ്പനികളും സാങ്കേതികവിദ്യാ സ്ഥാപനങ്ങളും പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഹിഞ്ചേവാഡിയിലേക്കുള്ള റോഡ് യാത്രയിൽ ഗതാഗതക്കുരുക്ക് വലിയ വെല്ലുവിളിയാണ്. പുതിയ മെട്രോ പാതയിലൂടെ ഈ മേഖലയിലേക്കുള്ള യാത്ര കൂടുതൽ സുഗമമാകുമെന്നാണ് പ്രതീക്ഷ. ഐടി ജീവനക്കാർക്കും മറ്റ് യാത്രക്കാർക്കും സമയലാഭം ഉറപ്പാക്കുന്നതിനൊപ്പം നഗരത്തിലെ പ്രധാന തൊഴിൽകേന്ദ്രങ്ങളും താമസമേഖലകളും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം ശക്തിപ്പെടുത്താനും പദ്ധതി സഹായിക്കും.
പൂനെ മെട്രോ പിങ്ക് ലൈൻ പദ്ധതിയുടെ ശ്രദ്ധേയമായ സവിശേഷതകളിലൊന്ന് വനിതാ ട്രെയിൻ ഓപ്പറേറ്റർമാർക്ക് നൽകുന്ന പ്രാധാന്യമാണ്. സർവീസുകൾ പൂർണമായും വനിതാ ഓപ്പറേറ്റർമാരുടെ നേതൃത്വത്തിൽ നടത്താനാണ് പദ്ധതിയിടുന്നതെന്ന് ബന്ധപ്പെട്ട വിവരങ്ങളിൽ വ്യക്തമാക്കുന്നു. പൊതുഗതാഗത മേഖലയിലെ സാങ്കേതികവും പ്രവർത്തനപരവുമായ ജോലികളിൽ സ്ത്രീകളുടെ പങ്കാളിത്തം വർധിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള സുപ്രധാന ചുവടുവയ്പ്പായാണ് ഈ നീക്കം വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നത്.
പരിസ്ഥിതിസൗഹൃദ ഗതാഗത സംവിധാനമെന്ന നിലയിലും പദ്ധതിക്ക് പ്രത്യേക പ്രാധാന്യമുണ്ട്. പിങ്ക് ലൈനിന്റെ വൈദ്യുതി ആവശ്യത്തിന്റെ ഏകദേശം 30 ശതമാനം സൗരോർജത്തിലൂടെ നിറവേറ്റാനാണ് ലക്ഷ്യമിടുന്നത്. പരമ്പരാഗത ഊർജസ്രോതസ്സുകളെ ആശ്രയിക്കുന്നത് കുറയ്ക്കുന്നതിനൊപ്പം മെട്രോ പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ കാർബൺ പുറന്തള്ളൽ നിയന്ത്രിക്കാനും ഈ നടപടി സഹായിക്കും.
രാജ്യത്തെ നഗരജനസംഖ്യ വർധിക്കുകയും വാഹനങ്ങളുടെ എണ്ണം ഉയരുകയും ചെയ്യുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ കാര്യക്ഷമമായ പൊതുഗതാഗത സംവിധാനങ്ങൾ വികസിപ്പിക്കേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകത കൂടുതൽ ശക്തമാകുകയാണ്. റോഡുകളിലെ വാഹനത്തിരക്ക് കുറയ്ക്കുക, യാത്രാസമയം ലാഭിക്കുക, വായുമലിനീകരണം നിയന്ത്രിക്കുക, നഗരങ്ങളുടെ സാമ്പത്തിക പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് വേഗം നൽകുക തുടങ്ങിയ മേഖലകളിൽ മെട്രോ പദ്ധതികൾക്ക് നിർണായക പങ്കുവഹിക്കാനാകും.
മെട്രോ സ്റ്റേഷനുകളെ ബസ് സർവീസുകൾ, റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനുകൾ, മറ്റ് പൊതുഗതാഗത സംവിധാനങ്ങൾ എന്നിവയുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നതിലൂടെ യാത്രക്കാർക്ക് കൂടുതൽ സൗകര്യപ്രദമായ ഗതാഗതശൃംഖല ഒരുക്കാനും കഴിയും.
രാജ്യത്തെ മെട്രോ ശൃംഖലയുടെ തുടർച്ചയായ വികസനം നഗരഗതാഗതത്തെ കൂടുതൽ ആധുനികവും വിശ്വസനീയവും പരിസ്ഥിതിസൗഹൃദവുമാക്കുന്നതിനുള്ള സുപ്രധാന മുന്നേറ്റമായാണ് വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നത്. പ്രതിദിനം ഒരു കോടിയിലധികം യാത്രക്കാർ ഈ സംവിധാനത്തെ ആശ്രയിക്കുന്നുവെന്ന കണക്ക് രാജ്യത്തെ പൊതുഗതാഗത രംഗത്ത് മെട്രോയ്ക്കുള്ള വർധിച്ചുവരുന്ന പ്രാധാന്യമാണ് വ്യക്തമാക്കുന്നത്.
