ഇസ്ലാമാബാദ്: പാക്കിസ്താനിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ജലവൈദ്യുത പദ്ധതികളിലൊന്നായ തർബേല അണക്കെട്ടിന്റെ അഞ്ചാം വിപുലീകരണ പദ്ധതിയിൽ ഗുരുതരമായ അപകടം. ഖൈബർ പഖ്തൂൺഖ്വ പ്രവിശ്യയിൽ സിന്ധു നദിക്കു കുറുകെ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന തർബേല അണക്കെട്ടിലെ നിർമ്മാണ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കിടെ പാറ ഇടിഞ്ഞുവീണതിനെ തുടർന്ന് തുരങ്കത്തിലേക്കും പവർഹൗസ് മേഖലയിലേക്കും വെള്ളം ഇരച്ചുകയറി. അപ്രതീക്ഷിതമായി ഉണ്ടായ വെള്ളപ്പൊക്കം തൊഴിലാളികൾക്കും എൻജിനീയർമാർക്കും ഇടയിൽ വലിയ പരിഭ്രാന്തി സൃഷ്ടിച്ചു. അപകടത്തെ തുടർന്ന് നിർമ്മാണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ പൂർണമായും നിർത്തിവയ്ക്കേണ്ടിവന്നു.
ഇന്നാണ്‌ (നവംബർ 9) അപകടമുണ്ടായതെന്ന് പാക്കിസ്താനിലെ ജല-വൈദ്യുത വികസന അതോറിറ്റിയായ വാപ്ഡ (WAPDA) വ്യക്തമാക്കിയത്. തർബേല അഞ്ചാം വിപുലീകരണ പദ്ധതിയുടെ ഭാഗമായി തുരങ്കവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഖനന പ്രവർത്തനങ്ങൾ പുരോഗമിക്കുന്നതിനിടെ ഉറപ്പില്ലാത്ത വലിയ പാറക്കഷണം ഇടിഞ്ഞുവീഴുകയായിരുന്നു. ഇതോടെ ജലപ്രവാഹം നിയന്ത്രിക്കുന്ന ഭാഗത്ത് തടസ്സമുണ്ടാകുകയും അണക്കെട്ടിലെ വെള്ളം ഇൻടേക്ക് പിറ്റ് വഴി ടണൽ നമ്പർ അഞ്ചിലേക്കും പവർഹൗസ് മേഖലയിലേക്കും അതിവേഗം പ്രവേശിക്കുകയും ചെയ്തു.
അപകടസമയത്ത് നിരവധി പാക്കിസ്താൻ തൊഴിലാളികളും വിദേശ എൻജിനീയർമാരും സാങ്കേതിക വിദഗ്ധരും നിർമ്മാണ മേഖലയിൽ ജോലി ചെയ്തിരുന്നു. മുന്നറിയിപ്പില്ലാതെ വെള്ളം കുതിച്ചെത്തിയതോടെ തൊഴിലാളികൾ സുരക്ഷിത സ്ഥാനങ്ങളിലേക്ക് മാറാൻ ശ്രമിച്ചു. തുരങ്കത്തിനുള്ളിൽ വെള്ളം അതിവേഗം ഉയർന്നത് രക്ഷാപ്രവർത്തനത്തെ കൂടുതൽ സങ്കീർണമാക്കി. എന്നാൽ അടിയന്തര നടപടികളിലൂടെ മുഴുവൻ ജീവനക്കാരെയും സുരക്ഷിതമായി പുറത്തേക്ക് മാറ്റാൻ അധികൃതർക്ക് സാധിച്ചു.
വെള്ളത്തിൽ മുങ്ങിപ്പോയ ഒരു പാക്കിസ്താൻ തൊഴിലാളിയെ രക്ഷാപ്രവർത്തകർ സമയോചിതമായി രക്ഷപ്പെടുത്തിയതായും വാപ്ഡ അറിയിച്ചു. വലിയ അപകടസാധ്യത നിലനിന്നിരുന്നെങ്കിലും സംഭവത്തിൽ ആളപായമൊന്നും റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തിട്ടില്ലെന്നത് ആശ്വാസകരമായി.
തർബേല അഞ്ചാം വിപുലീകരണ പദ്ധതിയിൽ ഉണ്ടായ അപകടത്തെക്കുറിച്ച് പാക്കിസ്താൻ ജല-വൈദ്യുത വികസന അതോറിറ്റി ഔദ്യോഗിക വിശദീകരണം നൽകി. ഖനന പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കിടെ പാറ ഇടിഞ്ഞുവീണതിനെ തുടർന്ന് വെള്ളം നിയന്ത്രണാതീതമായി നിർമ്മാണ മേഖലയിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചതായാണ് വിശദീകരണം.
പ്രധാനമായും ടണൽ നമ്പർ അഞ്ച്, ഇൻടേക്ക് പിറ്റ്, പവർഹൗസ് നിർമ്മാണ മേഖല എന്നിവിടങ്ങളെയാണ് വെള്ളപ്പൊക്കം ബാധിച്ചത്. വെള്ളത്തിനൊപ്പം ചെളിയും പാറക്കഷണങ്ങളും മറ്റ് അവശിഷ്ടങ്ങളും അടിഞ്ഞുകൂടിയതോടെ നിർമ്മാണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ തുടരാൻ കഴിയാത്ത സാഹചര്യമുണ്ടായി.
അപകടത്തെ തുടർന്ന് പദ്ധതിയുടെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിലുള്ള യന്ത്രസാമഗ്രികളും നിർമാണ ഉപകരണങ്ങളും സുരക്ഷിതമാണോയെന്ന് പരിശോധിക്കുന്ന നടപടികളും ആരംഭിച്ചു. തുരങ്കത്തിനുള്ളിലെ വെള്ളം പൂർണമായി നീക്കം ചെയ്യുകയും നിർമ്മാണ മേഖല സുരക്ഷിതമാണെന്ന് ഉറപ്പുവരുത്തുകയും ചെയ്തശേഷമേ ജോലികൾ പുനരാരംഭിക്കാൻ കഴിയൂ.
അതേസമയം, അപകടം തർബേല അണക്കെട്ടിന്റെ പ്രധാന ഘടനയെയോ നിലവിലുള്ള പവർഹൗസിനെയോ ബാധിച്ചിട്ടില്ലെന്നാണ് വാപ്ഡയുടെ വിശദീകരണം. അണക്കെട്ടിന്റെ സുരക്ഷയെക്കുറിച്ച് ആശങ്കപ്പെടേണ്ട സാഹചര്യമില്ലെന്നും അധികൃതർ അറിയിച്ചു.
പാക്കിസ്താന്റെ ജലസേചന, വൈദ്യുതി ഉൽപാദന സംവിധാനങ്ങളിൽ അതീവ പ്രാധാന്യമുള്ള പദ്ധതിയാണ് തർബേല അണക്കെട്ട്. ഖൈബർ പഖ്തൂൺഖ്വ പ്രവിശ്യയിലെ സിന്ധു നദിക്കു കുറുകെ നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്ന ഈ അണക്കെട്ട് ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ മണ്ണും പാറയും ഉപയോഗിച്ച് നിർമ്മിച്ച അണക്കെട്ടുകളിലൊന്നാണ്.
തലസ്ഥാനമായ ഇസ്ലാമാബാദിന് വടക്കുപടിഞ്ഞാറായി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന തർബേല അണക്കെട്ടിന്റെ നിർമ്മാണം 1968-ൽ ആരംഭിക്കുകയും 1976-ൽ പ്രധാന പ്രവർത്തനങ്ങൾ പൂർത്തിയാകുകയും ചെയ്തു. രാജ്യത്തെ കാർഷിക മേഖലകൾക്ക് ആവശ്യമായ ജലസേചന സൗകര്യം ഉറപ്പാക്കുക, സിന്ധു നദിയിലെ ജലപ്രവാഹം നിയന്ത്രിക്കുക, വെള്ളപ്പൊക്ക ഭീഷണി കുറയ്ക്കുക, വലിയ തോതിൽ ജലവൈദ്യുതി ഉൽപാദിപ്പിക്കുക എന്നിവയാണ് പദ്ധതിയുടെ പ്രധാന ലക്ഷ്യങ്ങൾ.
തർബേല ജലവൈദ്യുത നിലയത്തിന്റെ സ്ഥാപിത ഉൽപാദനശേഷി ഏകദേശം 4,888 മെഗാവാട്ടാണ്. പാകിസ്ഥാന്റെ ദേശീയ വൈദ്യുതി വിതരണ സംവിധാനത്തിലേക്ക് ഗണ്യമായ വൈദ്യുതി എത്തിക്കുന്ന ഈ പദ്ധതി രാജ്യത്തിന്റെ ഊർജസുരക്ഷയിൽ നിർണായക പങ്കുവഹിക്കുന്നു.
വൈദ്യുതി ആവശ്യകത വർധിക്കുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ തർബേല അണക്കെട്ടിന്റെ ഉൽപാദനശേഷി കൂടുതൽ ഉയർത്തുന്നതിനാണ് അഞ്ചാം വിപുലീകരണ പദ്ധതി നടപ്പാക്കുന്നത്. പുതിയ വൈദ്യുതി ഉൽപാദന സംവിധാനങ്ങളും അനുബന്ധ അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങളും ഒരുക്കുന്നതിലൂടെ നിലവിലുള്ള ജലസ്രോതസ്സുകൾ കൂടുതൽ കാര്യക്ഷമമായി ഉപയോഗിക്കാനാണ് ലക്ഷ്യമിടുന്നത്.
എന്നാൽ, നിർമ്മാണ മേഖലയിലുണ്ടായ വെള്ളപ്പൊക്കം പദ്ധതിയുടെ പുരോഗതിക്ക് തിരിച്ചടിയായിരിക്കുകയാണ്. അപകടത്തിന്റെ ആഘാതവും അറ്റകുറ്റപ്പണികൾക്ക് ആവശ്യമായ സമയവും വിലയിരുത്തിയശേഷമേ പദ്ധതിയുടെ തുടർനടപടികളെക്കുറിച്ച് വ്യക്തത ലഭിക്കൂ.
അപകടത്തിന് പിന്നാലെ വെള്ളം നീക്കം ചെയ്യുന്നതിനും നിർമ്മാണ മേഖല സുരക്ഷിതമാക്കുന്നതിനുമായി വാപ്ഡ അടിയന്തര നടപടികൾ ആരംഭിച്ചു. ഇൻടേക്ക് പിറ്റിൽ അടിഞ്ഞുകൂടിയ വെള്ളം പുറത്തേക്ക് ഒഴുക്കിയതായി അധികൃതർ അറിയിച്ചു. പവർഹൗസിലും തുരങ്കത്തിന്റെ മറ്റ് ഭാഗങ്ങളിലും കെട്ടിക്കിടക്കുന്ന വെള്ളവും ചെളിയും പാറക്കഷണങ്ങളും നീക്കം ചെയ്യുന്ന പ്രവർത്തനങ്ങളും പുരോഗമിക്കുകയാണ്.
വെള്ളപ്പൊക്കത്തെ തുടർന്ന് തുരങ്കത്തിന്റെ ഉൾഭാഗങ്ങളിലോ നിർമാണ ഉപകരണങ്ങളിലോ കേടുപാടുകൾ സംഭവിച്ചിട്ടുണ്ടോയെന്നതും പരിശോധിക്കേണ്ടതുണ്ട്. വെള്ളം പൂർണമായി നീക്കം ചെയ്തതിനുശേഷം സാങ്കേതിക വിദഗ്ധർ വിശദമായ സുരക്ഷാ പരിശോധന നടത്തുമെന്നാണ് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നത്.
പ്രധാന അണക്കെട്ടിനോ നിലവിലുള്ള വൈദ്യുതി ഉൽപാദന സംവിധാനങ്ങൾക്കോ കേടുപാടുകളില്ലെന്നാണ് വാപ്ഡ വ്യക്തമാക്കുന്നത്. എന്നിരുന്നാലും, നിർമ്മാണ മേഖലയിലെ സുരക്ഷ ഉറപ്പുവരുത്താതെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ പുനരാരംഭിക്കില്ലെന്ന നിലപാടിലാണ് അധികൃതർ.
തർബേല പദ്ധതിയിലുണ്ടായ അപകടത്തിന്റെ യഥാർഥ കാരണം കണ്ടെത്തുന്നതിനായി വിശദമായ അന്വേഷണം ആരംഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഹരിപൂർ ഡെപ്യൂട്ടി കമ്മീഷണറുടെ നേതൃത്വത്തിലാണ് അന്വേഷണ നടപടികൾ നടക്കുന്നത്.
ഖനന പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കിടെ ആവശ്യമായ സുരക്ഷാ മുൻകരുതലുകൾ സ്വീകരിച്ചിരുന്നോ, പാറ ഇടിഞ്ഞുവീഴാനുള്ള സാധ്യത നേരത്തെ തിരിച്ചറിയാൻ കഴിയുമായിരുന്നോ, തുരങ്കത്തിലേക്കുള്ള ജലപ്രവാഹം നിയന്ത്രിക്കുന്ന സംവിധാനങ്ങളിൽ വീഴ്ചയുണ്ടായോ തുടങ്ങിയ കാര്യങ്ങൾ അന്വേഷണത്തിൽ പരിശോധിക്കേണ്ടിവരും. അന്വേഷണം പൂർത്തിയാകുന്നതുവരെ തർബേല അഞ്ചാം വിപുലീകരണ പദ്ധതിയുടെ നിർമ്മാണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ നിർത്തിവയ്ക്കാനാണ് തീരുമാനം.
ഈ സാഹചര്യം പദ്ധതിയുടെ പൂർത്തീകരണ സമയക്രമത്തെ ബാധിക്കുമോയെന്ന ആശങ്കയും ഉയരുന്നുണ്ട്. നിർമ്മാണം ദീർഘകാലത്തേക്ക് തടസ്സപ്പെട്ടാൽ അധിക സാമ്പത്തിക ചെലവുകളും സാങ്കേതിക വെല്ലുവിളികളും നേരിടേണ്ടിവന്നേക്കാം.
വൈദ്യുതി ആവശ്യകതയും ഊർജമേഖലയിലെ സാമ്പത്തിക സമ്മർദങ്ങളും നേരിടുന്ന പാകിസ്ഥാനെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം തർബേല അഞ്ചാം വിപുലീകരണ പദ്ധതിയുടെ കാലതാമസം ഗൗരവമുള്ള വിഷയമാണ്.
ജലവൈദ്യുതി ഉൽപാദനം വർധിപ്പിക്കുന്നതിലൂടെ ഇറക്കുമതി ചെയ്യുന്ന ഇന്ധനങ്ങളോടുള്ള ആശ്രിതത്വം കുറയ്ക്കാനും താരതമ്യേന കുറഞ്ഞ ചെലവിൽ വൈദ്യുതി ലഭ്യമാക്കാനും പാക്കിസ്താൻ ലക്ഷ്യമിടുന്നു. അതുകൊണ്ടുതന്നെ തർബേല പോലുള്ള വൻകിട ജലവൈദ്യുത പദ്ധതികളുടെ സമയബന്ധിതമായ പൂർത്തീകരണം രാജ്യത്തിന് പ്രധാനമാണ്.
അതേസമയം, ഇപ്പോഴുണ്ടായ അപകടം പാക്കിസ്താനിലാകെ ജലവിതരണ പ്രതിസന്ധി സൃഷ്ടിച്ചതായോ നിലവിലുള്ള തർബേല വൈദ്യുതി നിലയത്തിന്റെ ഉൽപാദനം പൂർണമായി നിലച്ചതായോ വിവരങ്ങളില്ല. പ്രധാനമായും അഞ്ചാം വിപുലീകരണ പദ്ധതിയുടെ നിർമ്മാണ പ്രവർത്തനങ്ങളെയാണ് സംഭവം ബാധിച്ചിരിക്കുന്നത്.
തുരങ്കത്തിൽ നിന്ന് വെള്ളവും അവശിഷ്ടങ്ങളും നീക്കം ചെയ്യുന്നതും അപകടത്തിന്റെ കാരണം കണ്ടെത്തുന്നതും സുരക്ഷാ പരിശോധനകൾ പൂർത്തിയാക്കുന്നതുമാണ് ഇപ്പോൾ അധികൃതരുടെ പ്രധാന പരിഗണന.
വൻ ദുരന്തമായി മാറാമായിരുന്ന അപകടത്തിൽ മുഴുവൻ തൊഴിലാളികളെയും സുരക്ഷിതമായി രക്ഷപ്പെടുത്താൻ കഴിഞ്ഞെങ്കിലും, പാക്കിസ്താന്റെ ഭാവി വൈദ്യുതി ഉൽപാദന പദ്ധതികളിൽ പ്രധാന സ്ഥാനമുള്ള തർബേല അഞ്ചാം വിപുലീകരണത്തിന്റെ നിർമ്മാണം നിലച്ചത് അധികൃതർക്ക് പുതിയ വെല്ലുവിളിയായിരിക്കുകയാണ്.
