ഇറാന്റെ വ്യോമാതിർത്തിയിൽ പ്രവേശിച്ച ഒരു അമേരിക്കൻ ഡ്രോൺ ഞായറാഴ്ച തങ്ങളുടെ വ്യോമ പ്രതിരോധ സംവിധാനം വെടിവച്ചിട്ടതായി ഇറാന്റെ ഇസ്ലാമിക് റെവല്യൂഷണറി ഗാർഡ് കോർപ്സ് (ഐആർജിസി) അവകാശപ്പെട്ടു.
ഇറാനും അമേരിക്കയും തമ്മിലുള്ള സംഘർഷം വീണ്ടും രൂക്ഷമാകുകയാണ്. ഇറാന്റെ ഇസ്ലാമിക് റെവല്യൂഷണറി ഗാർഡ് കോർപ്സ് (ഐആർജിസി) ഞായറാഴ്ച ഇറാനിയൻ വ്യോമാതിർത്തിയിൽ പ്രവേശിച്ച ഒരു അമേരിക്കൻ ഡ്രോൺ തങ്ങളുടെ വ്യോമ പ്രതിരോധ സംവിധാനം വെടിവച്ചിട്ടതായി അവകാശപ്പെട്ടു. ഡ്രോൺ തങ്ങളുടെ പ്രദേശത്ത് ഒരു “ശത്രു ദൗത്യം” നടത്താൻ ശ്രമിച്ചുവെന്ന് ഇറാൻ പറയുന്നു.
ഇറാനിയൻ മാധ്യമ റിപ്പോർട്ടുകൾ പ്രകാരം, തങ്ങളുടെ നിരീക്ഷണ സംവിധാനങ്ങൾ ഡ്രോണിന്റെ നീക്കങ്ങൾ യഥാസമയം കണ്ടെത്തിയെന്നും, വ്യോമ പ്രതിരോധ യൂണിറ്റുകൾ മിസൈലുകൾ ഉപയോഗിച്ച് അതിനെ ആക്രമിച്ച് നശിപ്പിച്ചെന്നും ഐആർജിസി പറഞ്ഞു. യുഎസിന്റെ എംക്യു-1 എന്ന ഡ്രോൺ ആണതെന്ന് ഇറാൻ തിരിച്ചറിഞ്ഞു.
അനുമതിയില്ലാതെയാണ് ഡ്രോൺ ഇറാനിയൻ വ്യോമാതിർത്തിയിൽ പ്രവേശിച്ചതെന്നും സെൻസിറ്റീവ് പ്രവർത്തനങ്ങൾ നടത്താൻ ശ്രമിച്ചതാണെന്നും ഐആർജിസി ആരോപിക്കുന്നു. എന്നാല്, ഈ അവകാശവാദത്തോട് യുഎസിൽ നിന്ന് ഔദ്യോഗിക പ്രതികരണമൊന്നും ലഭിച്ചിട്ടില്ല.
ഏകദേശം 30 മില്യൺ ഡോളർ വിലമതിക്കുന്ന എംക്യു-9 റീപ്പർ ഡ്രോൺ, അമേരിക്കൻ സൈന്യത്തിന്റെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട നിരീക്ഷണ-ആക്രമണ പ്ലാറ്റ്ഫോമുകളിലൊന്നായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. എന്നാൽ, അതിനേക്കാൾ ശ്രദ്ധ നേടുന്നത് ഡ്രോൺ തകർക്കാൻ ഉപയോഗിച്ചെന്ന് ഇറാൻ പറയുന്ന “അരാഷ്-ഇ-കമാൻഗിർ” എന്ന പുതിയ വ്യോമ പ്രതിരോധ സംവിധാനമാണ്.
റിപ്പോർട്ടുകൾ പ്രകാരം, ഖേഷ്ം ദ്വീപിന് സമീപം പ്രവർത്തിച്ചിരുന്ന അമേരിക്കൻ ഡ്രോണിനെയാണ് ഈ പുതിയ സംവിധാനം ലക്ഷ്യമിട്ടത്. സ്വതന്ത്ര അന്താരാഷ്ട്ര നിരീക്ഷകർക്കും ഈ അവകാശവാദം പൂർണമായി പരിശോധിക്കാൻ കഴിഞ്ഞിട്ടില്ലെങ്കിലും, ഈ വാർത്ത പുറത്തുവന്നതോടെ ഇറാന്റെ വ്യോമ പ്രതിരോധ ശേഷിയെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചകൾ വീണ്ടും സജീവമായിരിക്കുകയാണ്.
അരാഷ്-ഇ-കമാൻഗിർ എന്ന പേര് തന്നെ ഇറാന്റെ ചരിത്രത്തോടും ദേശീയ അഭിമാനത്തോടും ബന്ധപ്പെട്ടതാണ്. പേർഷ്യൻ പുരാണങ്ങളിലെ പ്രശസ്തനായ വീരനായ “അരാഷ് ദി ആർച്ചർ” അഥവാ “അരാഷ് വില്ലാളി”യുടെ പേരാണ് ഈ സംവിധാനത്തിന് നൽകിയിരിക്കുന്നത്. നാടോടിക്കഥകൾ പ്രകാരം, സ്വന്തം ജീവൻ ബലിയർപ്പിച്ചുകൊണ്ട് അരാഷ് എയ്ത അമ്പാണ് ഇറാനും മധ്യേഷ്യയും തമ്മിലുള്ള അതിർത്തി നിർണയിച്ചതെന്നാണ് വിശ്വാസം. അതിനാൽ തന്നെ ഈ പേരിന് സൈനിക അർത്ഥത്തോടൊപ്പം ശക്തമായ പ്രതീകാത്മക മൂല്യവുമുണ്ട്. രാജ്യത്തിന്റെ പരമാധികാരം സംരക്ഷിക്കുന്ന ആയുധമെന്ന സന്ദേശമാണ് ഇതിലൂടെ ഇറാൻ നൽകാൻ ശ്രമിക്കുന്നത്.
അരാഷ്-ഇ-കമാൻഗിർ ഒരു സാധാരണ മിസൈൽ പ്രതിരോധ സംവിധാനം മാത്രമല്ല. സ്റ്റെൽത്ത് സാങ്കേതിക വിദ്യ ഉപയോഗിക്കുന്ന വിമാനങ്ങളെയും രഹസ്യാന്വേഷണ ഡ്രോണുകളെയും കണ്ടെത്തി ലക്ഷ്യമിടാൻ കഴിയുന്ന ഒരു പ്രത്യേക സംവിധാനമാണിത്. ഇറാന്റെ വ്യോമാതിർത്തിക്കും സമുദ്രാതിർത്തികൾക്കും സമീപം പ്രവർത്തിക്കുന്ന ശത്രു നിരീക്ഷണ പ്ലാറ്റ്ഫോമുകളെ കണ്ടെത്തി തകർക്കുക എന്നതാണ് ഇതിന്റെ പ്രധാന ലക്ഷ്യം. പരമ്പരാഗത റഡാർ സംവിധാനങ്ങളെക്കാൾ വ്യത്യസ്തമായ സാങ്കേതിക വിദ്യയാണ് ഇതിൽ ഉപയോഗിച്ചിരിക്കുന്നതെന്നാണ് റിപ്പോർട്ടുകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്.
കഴിഞ്ഞ കുറച്ച് വർഷങ്ങളായി അമേരിക്കൻ ഉപരോധങ്ങളും സൈനിക സമ്മർദ്ദങ്ങളും നേരിടുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ, ആഭ്യന്തരമായി വികസിപ്പിച്ച ആയുധ സംവിധാനങ്ങളിലേക്കാണ് ഇറാൻ കൂടുതൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്. വിലകൂടിയ വിദേശ സാങ്കേതികവിദ്യകളെ ആശ്രയിക്കുന്നതിന് പകരം കുറഞ്ഞ ചെലവിൽ നിർമ്മിക്കാവുന്നതും യുദ്ധസാഹചര്യങ്ങളിൽ വേഗത്തിൽ വിന്യസിക്കാവുന്നതുമായ ആയുധങ്ങളാണ് ടെഹ്റാൻ വികസിപ്പിക്കുന്നത്. അതിന്റെ ഭാഗമായാണ് പുതിയ തലമുറ മൊബൈൽ വ്യോമ പ്രതിരോധ സംവിധാനങ്ങളും അലഞ്ഞുതിരിയുന്ന ഉപരിതല-വായു മിസൈൽ പ്ലാറ്റ്ഫോമുകളും രൂപകൽപ്പന ചെയ്തിരിക്കുന്നത്.
ഈ സംവിധാനത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ പ്രത്യേകത അതിന്റെ ചലനശേഷിയാണ്. പരമ്പരാഗത വ്യോമ പ്രതിരോധ സംവിധാനങ്ങൾ സാധാരണയായി വലിയ റഡാർ കേന്ദ്രങ്ങളെയും സ്ഥിരമായ ലോഞ്ചിംഗ് സംവിധാനങ്ങളെയും ആശ്രയിക്കുന്നവയാണ്. എന്നാൽ, യുദ്ധസമയത്ത് ഇത്തരം സംവിധാനങ്ങൾ കണ്ടെത്താനും നശിപ്പിക്കാനും എളുപ്പമാണ്. ഇറാൻ ഇപ്പോൾ വികസിപ്പിക്കുന്ന പുതിയ സംവിധാനങ്ങൾ ചെറിയ യൂണിറ്റുകളായി പ്രവർത്തിക്കുന്നതും വേഗത്തിൽ സ്ഥലം മാറാൻ കഴിയുന്നതുമാണ്. അതിനാൽ ശത്രുവിന് അവ കണ്ടെത്താനും നശിപ്പിക്കാനും കൂടുതൽ ബുദ്ധിമുട്ടുണ്ടാകും.
കഴിഞ്ഞ വർഷങ്ങളിലായി ഇറാൻ വിവിധ മിസൈൽ സാങ്കേതിക വിദ്യകളിൽ ശ്രദ്ധേയമായ പുരോഗതി കൈവരിച്ചിട്ടുണ്ട്. പ്രത്യേകിച്ച് കുറഞ്ഞ ചെലവിൽ നിർമ്മിക്കാവുന്നതും വൻ നാശനഷ്ടങ്ങൾ വരുത്താൻ ശേഷിയുള്ളതുമായ ആയുധങ്ങൾ വികസിപ്പിക്കുന്നതിൽ രാജ്യം ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ചിരിക്കുകയാണ്.
ഈ സംഭവത്തിന്റെ മറ്റൊരു പ്രധാന വശം എംക്യു-9 റീപ്പർ പോലുള്ള ഡ്രോണുകളുടെ ദൗർബല്യമാണ്. അമേരിക്കൻ സൈന്യത്തിന്റെ ഏറ്റവും വിശ്വസനീയമായ നിരീക്ഷണ ഉപകരണങ്ങളിലൊന്നാണ് റീപ്പർ ഡ്രോൺ. മണിക്കൂറുകളോളം ആകാശത്ത് തുടരാനും ദൂരെയുള്ള ലക്ഷ്യങ്ങളെ നിരീക്ഷിക്കാനും കൃത്യമായ ആക്രമണങ്ങൾ നടത്താനും ഇതിന് കഴിയും. എന്നാൽ, താരതമ്യേന കുറഞ്ഞ വേഗതയിലാണ് ഇത് സഞ്ചരിക്കുന്നത്. അതിനാൽ തന്നെ ഇത്തരം ഡ്രോണുകളെ കണ്ടെത്തി ലക്ഷ്യമിടാൻ കഴിയുന്ന മൊബൈൽ മിസൈൽ സംവിധാനങ്ങൾ വികസിപ്പിക്കുന്നത് എതിരാളികൾക്ക് വലിയ നേട്ടമായി മാറും.
നേരത്തെ, ഒരു അമേരിക്കൻ MQ-9 ഡ്രോൺ വെടിവച്ചിട്ടതായി IRGC അവകാശപ്പെട്ടിരുന്നു. തങ്ങളുടെ വ്യോമാതിർത്തിയിലേക്ക് കടന്ന ഒരു യുദ്ധവിമാനത്തെ തങ്ങളുടെ വ്യോമ പ്രതിരോധ യൂണിറ്റുകൾ ആക്രമിച്ചതായും ഇറാൻ അവകാശപ്പെട്ടു. യുഎസും ഇറാനും തമ്മിലുള്ള സംഘർഷം രൂക്ഷമാകുന്ന സമയത്താണ് ഈ സംഭവങ്ങൾ.
അതേസമയം, ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട കടൽ പാതകളിലൊന്നായ ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിനെക്കുറിച്ച് ഇറാൻ കർശന മുന്നറിയിപ്പ് നൽകിയിട്ടുണ്ട്. ഈ പ്രദേശത്തേക്ക് കടക്കുന്ന എല്ലാ വ്യാപാര, നാവിക കപ്പലുകളും സ്ഥാപിത സമുദ്ര നിയന്ത്രണങ്ങൾ പാലിക്കണമെന്ന് ഇറാനിയൻ സൈനിക ഉദ്യോഗസ്ഥർ പ്രസ്താവിച്ചു.
ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിന്റെ പ്രവർത്തനവും സുരക്ഷയും തങ്ങളുടെ സായുധ സേനയുടെ നിയന്ത്രണത്തിലാണെന്ന് ഇറാൻ വ്യക്തമാക്കി. കപ്പലുകൾ നിയുക്ത റൂട്ടുകൾ പിന്തുടരുകയും ആവശ്യമായ അനുമതികൾ നേടുകയും ചെയ്യണമെന്ന് ഉദ്യോഗസ്ഥർ പറഞ്ഞു. ഈ നിയമങ്ങൾ ലംഘിക്കുന്ന കപ്പലുകൾ സുരക്ഷാ ഭീഷണികളും സാധ്യമായ നടപടികളും നേരിടുന്നു.
