കൊച്ചി: നീതി തേടി കോടതികളുടെ വാതിലുകളിൽ എത്തുന്ന സാധാരണക്കാരന്റെ അവസാന പ്രതീക്ഷയും ആശ്രയവുമാണ് നീതിന്യായവ്യവസ്ഥയെന്നും ആ വിശ്വാസം കാത്തുസൂക്ഷിക്കേണ്ടത് ഓരോ ന്യായാധിപന്റെയും സുപ്രധാന ഉത്തരവാദിത്വമാണെന്നും കേരള ഹൈക്കോടതി ജഡ്ജി ജസ്റ്റിസ് കെ. നടരാജൻ. കേസുകൾ എത്ര വേഗത്തിൽ തീർപ്പാക്കുന്നു എന്നതിലുപരി, ഓരോ കേസിലും നിയമാനുസൃതവും നീതിപൂർവവുമായ തീരുമാനമുണ്ടാകുന്നുണ്ടോ എന്നതിനാണ് പ്രാധാന്യം നൽകേണ്ടതെന്നും അദ്ദേഹം ഓർമിപ്പിച്ചു. അഭിഭാഷകരുടെ വാദങ്ങൾ ക്ഷമയോടെയും ശ്രദ്ധയോടെയും കേൾക്കണമെന്നും കേസുകൾ തീർപ്പാക്കുന്നതിലെ കണക്കുകൾ മെച്ചപ്പെടുത്തുക എന്ന ലക്ഷ്യം മാത്രം നീതിനിർവഹണത്തെ നയിക്കരുതെന്നും അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കി.
നവംബർ അഞ്ചിന് സർവീസിൽനിന്ന് വിരമിക്കുന്നതിനു മുന്നോടിയായി നവംബർ നാലിന് കേരള ഹൈക്കോടതിയിൽ സംഘടിപ്പിച്ച ഫുൾ കോർട്ട് റഫറൻസിൽ നടത്തിയ വിടവാങ്ങൽ പ്രസംഗത്തിലാണ് ജസ്റ്റിസ് നടരാജൻ നീതിന്യായവ്യവസ്ഥയുടെ ഉത്തരവാദിത്വങ്ങളെക്കുറിച്ചും തന്റെ ഔദ്യോഗികജീവിതത്തിലെ അനുഭവങ്ങളെക്കുറിച്ചും വിശദമായി സംസാരിച്ചത്.
നീതിന്യായവ്യവസ്ഥയിലുള്ള ജനങ്ങളുടെ വിശ്വാസമാണ് അതിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ ശക്തിയെന്ന് അദ്ദേഹം ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. ജീവിതത്തിലെ നിർണായക പ്രശ്നങ്ങൾക്ക് പരിഹാരം തേടിയാണ് പലരും കോടതികളെ സമീപിക്കുന്നത്. മറ്റ് വഴികളിലൂടെ നീതി ലഭിക്കാതെ വരുമ്പോൾ അവസാന പ്രതീക്ഷയോടെയാണ് അവർ നീതിന്യായവ്യവസ്ഥയെ ആശ്രയിക്കുന്നത്. അതിനാൽ കോടതികളിലെത്തുന്ന ഓരോ കേസിനെയും അർഹിക്കുന്ന ഗൗരവത്തോടെ സമീപിക്കേണ്ടതുണ്ട്. അഭിഭാഷകർക്ക് തങ്ങളുടെ വാദങ്ങൾ അവതരിപ്പിക്കാൻ മതിയായ അവസരം നൽകുകയും അവരെ മാന്യമായി പരിഗണിക്കുകയും ചെയ്യുന്നത് നീതിനിർവഹണത്തിന്റെ അവിഭാജ്യഘടകമാണെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു.
കേസുകളുടെ തീർപ്പാക്കൽ നിരക്ക് ഉയർത്തുന്നതും കെട്ടിക്കിടക്കുന്ന കേസുകളുടെ എണ്ണം കുറയ്ക്കുന്നതും പ്രധാനമാണെങ്കിലും അതുമാത്രം നീതിന്യായവ്യവസ്ഥയുടെ വിജയത്തിന്റെ അളവുകോലാകരുതെന്ന് ജസ്റ്റിസ് നടരാജൻ അഭിപ്രായപ്പെട്ടു. ഓരോ കേസിനും പിന്നിൽ വ്യക്തികളുടെ അവകാശങ്ങളും ജീവിതപ്രശ്നങ്ങളും പ്രതീക്ഷകളുമുണ്ടെന്ന യാഥാർഥ്യം ന്യായാധിപന്മാർ വിസ്മരിക്കരുത്. നിയമത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ നിഷ്പക്ഷമായി തീരുമാനമെടുക്കുകയും എല്ലാ കക്ഷികൾക്കും നീതി ഉറപ്പാക്കുകയും ചെയ്യുന്നതായിരിക്കണം കോടതികളുടെ പ്രഥമ പരിഗണനയെന്നും അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കി.
ഏകദേശം ഇരുപത്തിനാലര വർഷം നീണ്ടുനിന്ന നീതിന്യായസേവനത്തിനുശേഷം സംതൃപ്തിയോടെയും കൃതജ്ഞതയോടെയുമാണ് ഔദ്യോഗികജീവിതത്തിൽനിന്ന് പടിയിറങ്ങുന്നതെന്ന് ജസ്റ്റിസ് നടരാജൻ പറഞ്ഞു. നീതിന്യായരംഗത്തെ ദീർഘകാല സേവനം നിരവധി അനുഭവങ്ങളും പാഠങ്ങളും സമ്മാനിച്ചു. ഈ കാലയളവിൽ ഒപ്പം പ്രവർത്തിച്ച ജഡ്ജിമാരുടെയും അഭിഭാഷകരുടെയും കോടതി ജീവനക്കാരുടെയും സഹകരണവും പിന്തുണയും തന്റെ ഔദ്യോഗികജീവിതത്തിൽ നിർണായകമായിരുന്നുവെന്നും അദ്ദേഹം അനുസ്മരിച്ചു.
കേരളത്തിൽ സേവനമനുഷ്ഠിക്കാൻ അവസരം ലഭിച്ചത് ജീവിതത്തിലെ വലിയ അനുഗ്രഹമായാണ് കാണുന്നതെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. സംസ്ഥാനവുമായി തനിക്ക് ഔദ്യോഗികബന്ധത്തിനപ്പുറം ദീർഘകാലത്തെ ആത്മബന്ധമുണ്ട്. സ്ഥലംമാറ്റത്തിനുള്ള സാധ്യതകൾ ഉയർന്നപ്പോഴെല്ലാം തന്റെ ആദ്യ പരിഗണന കേരളമായിരുന്നു. 1995 മുതൽ ഗുരുവായൂർ, ചോറ്റാനിക്കര, ശബരിമല ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ പതിവായി തീർഥാടനത്തിന് എത്തിയിരുന്നതിനാൽ കേരളവുമായുള്ള ബന്ധത്തിന് മൂന്ന് പതിറ്റാണ്ടിലേറെ പഴക്കമുണ്ടെന്നും അദ്ദേഹം ഓർമിച്ചു. കേരളത്തിന്റെ സംസ്കാരവും ജനങ്ങളുമായുള്ള അടുപ്പവും സംസ്ഥാനത്തോടുള്ള സ്നേഹം വർധിപ്പിച്ചതായും അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കി.
ജഡ്ജിമാരും മനുഷ്യരാണെന്നും അവർ നിയമത്തിനും ഭരണഘടനാപരമായ ഉത്തരവാദിത്വങ്ങൾക്കും അതീതരല്ലെന്നും ജസ്റ്റിസ് നടരാജൻ ഓർമിപ്പിച്ചു. നീതിന്യായ അധികാരം വലിയ ഉത്തരവാദിത്വത്തോടെയാണ് വിനിയോഗിക്കേണ്ടത്. വ്യക്തിപരമായ താൽപര്യങ്ങളോ മുൻവിധികളോ നീതിനിർവഹണത്തെ സ്വാധീനിക്കാൻ പാടില്ല. നിയമത്തിന്റെ മുന്നിൽ എല്ലാവരും തുല്യരാണെന്ന അടിസ്ഥാനതത്ത്വം ഉയർത്തിപ്പിടിച്ചുകൊണ്ടായിരിക്കണം ന്യായാധിപന്മാർ പ്രവർത്തിക്കേണ്ടതെന്നും അദ്ദേഹം അഭിപ്രായപ്പെട്ടു.
തന്റെ നീതിന്യായജീവിതത്തെ രൂപപ്പെടുത്തുന്നതിൽ നിർണായക പങ്കുവഹിച്ച മുതിർന്ന ന്യായാധിപന്മാരെയും അദ്ദേഹം നന്ദിയോടെ അനുസ്മരിച്ചു. പ്രത്യേകിച്ച് തന്റെ മാർഗദർശിയായ ജസ്റ്റിസ് ആർ. വി. രവീന്ദ്രന്റെ സ്വാധീനവും ഉപദേശങ്ങളും ഔദ്യോഗികജീവിതത്തിൽ ഏറെ പ്രയോജനപ്പെട്ടതായി അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കി. മുതിർന്ന ജഡ്ജിമാരിൽനിന്ന് ലഭിച്ച മാർഗനിർദേശങ്ങളും അനുഭവപാഠങ്ങളും നീതിനിർവഹണത്തിൽ ശരിയായ സമീപനം സ്വീകരിക്കാൻ സഹായിച്ചതായും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു.
വിടവാങ്ങൽ പ്രസംഗത്തിൽ തന്റെ ബാല്യകാലത്തെയും വിദ്യാഭ്യാസജീവിതത്തെയും കുറിച്ചുള്ള അനുഭവങ്ങളും ജസ്റ്റിസ് നടരാജൻ പങ്കുവച്ചു. ഔപചാരിക വിദ്യാഭ്യാസം ലഭിക്കാത്ത മാതാപിതാക്കളുടെ മകനായ താൻ കുടുംബത്തിലെ ആദ്യ ബിരുദധാരിയും ആദ്യ അഭിഭാഷകനുമായിരുന്നുവെന്ന് അദ്ദേഹം അനുസ്മരിച്ചു. നിയമപഠനത്തിലേക്ക് കടക്കാൻ തീരുമാനിച്ചപ്പോൾ പലരിൽനിന്നും നിരുത്സാഹപ്പെടുത്തുന്ന പ്രതികരണങ്ങളാണ് നേരിടേണ്ടിവന്നത്. എന്നാൽ മാതാപിതാക്കൾ തന്റെ തീരുമാനത്തിന് ഉറച്ച പിന്തുണ നൽകി. അവരുടെ വിശ്വാസവും പ്രോത്സാഹനവുമാണ് പ്രതിസന്ധികളെ അതിജീവിച്ച് മുന്നോട്ടുപോകാൻ കരുത്തുപകർന്നതെന്നും അദ്ദേഹം വികാരഭരിതനായി ഓർമിച്ചു.
സാധാരണ കുടുംബപശ്ചാത്തലത്തിൽനിന്ന് നിയമരംഗത്തേക്ക് കടന്നുവന്ന് ദീർഘകാലം നീതിന്യായവ്യവസ്ഥയുടെ ഭാഗമാകാൻ കഴിഞ്ഞത് വ്യക്തിപരമായി വലിയ സംതൃപ്തി നൽകുന്നതായും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. ജീവിതത്തിൽ ലഭിച്ച അവസരങ്ങൾ പരമാവധി പ്രയോജനപ്പെടുത്താനും ഏൽപ്പിക്കപ്പെട്ട ഉത്തരവാദിത്വങ്ങൾ ആത്മാർഥതയോടെ നിറവേറ്റാനുമാണ് എന്നും ശ്രമിച്ചതെന്നും അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കി.
തിരക്കേറിയ ഔദ്യോഗികജീവിതത്തിനിടയിൽ കുടുംബം നൽകിയ പിന്തുണയും അദ്ദേഹം പ്രത്യേകം എടുത്തുപറഞ്ഞു. നീതിന്യായ ചുമതലകളുടെ ഭാഗമായി നേരിടേണ്ടിവന്ന സമ്മർദങ്ങളും സമയപരിമിതികളും മനസ്സിലാക്കി ഒപ്പം നിന്ന ഭാര്യയ്ക്കും മക്കൾക്കും അദ്ദേഹം നന്ദി അറിയിച്ചു. കുടുംബത്തിന്റെ സഹകരണവും മനസ്സിലാക്കലും ഇല്ലായിരുന്നെങ്കിൽ ദീർഘകാലത്തെ ഔദ്യോഗിക ഉത്തരവാദിത്വങ്ങൾ സുഗമമായി നിർവഹിക്കാൻ കഴിയുമായിരുന്നില്ലെന്നും അദ്ദേഹം അനുസ്മരിച്ചു.
കേരള ഹൈക്കോടതി ചീഫ് ജസ്റ്റിസിനും സഹജഡ്ജിമാർക്കും അഡ്വക്കേറ്റ് ജനറലിനും കേരള ഹൈക്കോടതി അഭിഭാഷക അസോസിയേഷനും അഭിഭാഷക സമൂഹത്തിനും അദ്ദേഹം നന്ദി രേഖപ്പെടുത്തി. കോടതിയുടെ ദൈനംദിന പ്രവർത്തനങ്ങൾ സുഗമമാക്കുന്നതിൽ നിർണായക പങ്കുവഹിക്കുന്ന രജിസ്ട്രി ജീവനക്കാർ, കോടതി ഉദ്യോഗസ്ഥർ, പ്രോട്ടോക്കോൾ വിഭാഗം, മെഡിക്കൽ ഉദ്യോഗസ്ഥർ തുടങ്ങിയവരുടെ സേവനങ്ങളും അദ്ദേഹം പ്രത്യേകം പരാമർശിച്ചു. വിവിധ ജില്ലകളിൽ സേവനമനുഷ്ഠിച്ച കാലത്ത് അഭിഭാഷകരിൽനിന്നും മറ്റ് ജീവനക്കാരിൽനിന്നും ലഭിച്ച സഹകരണവും നന്ദിയോടെ സ്മരിച്ചു.
തന്റെ മുന്നിലെത്തിയ എല്ലാ അഭിഭാഷകരോടും വിവേചനമില്ലാതെ പെരുമാറാനും എല്ലാവർക്കും തുല്യപരിഗണന നൽകാനുമാണ് ശ്രമിച്ചതെന്ന് ജസ്റ്റിസ് നടരാജൻ പറഞ്ഞു. അഭിഭാഷകരുടെ പരിചയസമ്പത്തോ പദവിയോ വ്യക്തിപരമായ ബന്ധങ്ങളോ പരിഗണിക്കാതെ അവരുടെ വാദങ്ങൾ നിയമപരമായ അടിസ്ഥാനത്തിൽ വിലയിരുത്തണമെന്ന സമീപനമാണ് പിന്തുടർന്നതെന്നും അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കി.
ഔദ്യോഗിക ചുമതലകൾ നിർവഹിക്കുന്നതിനിടെ അറിഞ്ഞോ അറിയാതെയോ തന്റെ വാക്കുകളോ പെരുമാറ്റമോ ആരെയെങ്കിലും വേദനിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ അതിൽ ആത്മാർഥമായി ഖേദിക്കുന്നതായും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. അത്തരം സംഭവങ്ങൾക്ക് പിന്നിൽ വ്യക്തിപരമായ വിരോധമോ ആരെയെങ്കിലും അപമാനിക്കാനുള്ള ഉദ്ദേശ്യമോ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. നീതിന്യായ ചുമതലകളുടെ ഭാഗമായുള്ള ഇടപെടലുകളായി മാത്രമേ അവയെ കാണാവൂ എന്നും അദ്ദേഹം അഭ്യർഥിച്ചു.
നീതിന്യായവ്യവസ്ഥയുടെ യഥാർഥ മഹത്വം തീർപ്പാക്കിയ കേസുകളുടെ എണ്ണത്തിലല്ല, ജനങ്ങൾക്ക് ലഭിക്കുന്ന നീതിയിലും കോടതികളോടുള്ള അവരുടെ വിശ്വാസത്തിലുമാണെന്ന സന്ദേശമാണ് ജസ്റ്റിസ് കെ. നടരാജൻ തന്റെ വിടവാങ്ങൽ പ്രസംഗത്തിലൂടെ മുന്നോട്ടുവച്ചത്. നീതി തേടിയെത്തുന്നവരെ മാനുഷിക പരിഗണനയോടെ സമീപിക്കുകയും അഭിഭാഷകരെ ക്ഷമയോടെ കേൾക്കുകയും നിയമത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ നിഷ്പക്ഷമായ തീരുമാനങ്ങൾ കൈക്കൊള്ളുകയും ചെയ്യേണ്ടതിന്റെ പ്രാധാന്യം ഓർമിപ്പിച്ചുകൊണ്ടാണ് അദ്ദേഹം ദീർഘകാലത്തെ നീതിന്യായസേവനത്തിന് വിട പറഞ്ഞത്.
