ശ്രീ നാരായണ ഗുരുവും ചട്ടമ്പി സ്വാമികളും: കേരള നവോത്ഥാനത്തിന്റെ രണ്ട് പ്രകാശഗോപുരങ്ങൾ.
കേരളത്തിന്റെ സാമൂഹികവും ആത്മീയവുമായ നവോത്ഥാനചരിത്രം പരിശോധിക്കുമ്പോൾ, പരസ്പരം പൂരകങ്ങളായ രണ്ട് മഹാവ്യക്തിത്വങ്ങളെ നാം കാണുന്നു—ശ്രീ നാരായണ ഗുരുവും ചട്ടമ്പി സ്വാമികളും. അവർ ഒരേ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ പ്രവർത്തകരായിരുന്നില്ല; ഒരുമിച്ച് ഒരു സംഘടനയും രൂപീകരിച്ചിരുന്നില്ല. എന്നാൽ അവരുടെ ചിന്തകളും ജീവിതദർശനവും പരസ്പര ബഹുമാനവും കേരളത്തിലെ നവോത്ഥാനത്തിന് ശക്തമായ ബൗദ്ധികവും ആത്മീയവുമായ അടിത്തറ ഒരുക്കി. ചരിത്രത്തിൽ ചില മഹത്തായ സൗഹൃദങ്ങൾ സമൂഹത്തിന്റെ ഗതിമാറ്റത്തിന് കാരണമായിട്ടുണ്ട്. ശ്രീകൃഷ്ണനും അർജുനനും, രാമകൃഷ്ണ പരമഹംസനും വിവേകാനന്ദനും പോലെ, കേരളത്തിന്റെ നവോത്ഥാനത്തിൽ ശ്രീ നാരായണ ഗുരുവും ചട്ടമ്പി സ്വാമികളും തമ്മിലുള്ള ആത്മബന്ധവും ശ്രദ്ധേയമാണ്. അവർ പരസ്പരം ഗുരു-ശിഷ്യബന്ധത്തിലായിരുന്നില്ല; മറിച്ച്, സത്യാന്വേഷണത്തിൽ സഹയാത്രികരായിരുന്നു. ഒരേ പാതയിലെ രണ്ടു ദാർശനിക ചിന്തകരായിരുന്നു.
ചട്ടമ്പി സ്വാമികൾ (1853–1924) ശ്രീ നാരായണ ഗുരുവിനേക്കാൾ രണ്ട് വയസ്സ് മൂപ്പായിരുന്നു. ജനനനാമം അയ്യപ്പൻ എന്നായിരുന്നു. ഔപചാരിക വിദ്യാഭ്യാസം വളരെ കുറവായിരുന്നെങ്കിലും, സ്വപ്രയത്നത്തിലൂടെ സംസ്കൃതം, തമിഴ്, വേദങ്ങൾ, ഉപനിഷത്തുകൾ, തർക്കശാസ്ത്രം, യോഗം, സംഗീതം തുടങ്ങി നിരവധി വിജ്ഞാനശാഖകളിൽ അദ്ദേഹം അസാധാരണ പാണ്ഡിത്യം നേടി. സമൂഹത്തിലെ അനാചാരങ്ങളെയും അന്ധവിശ്വാസങ്ങളെയും അദ്ദേഹം ശക്തമായി വിമർശിച്ചു. ശ്രീ നാരായണ ഗുരുവും ചട്ടമ്പി സ്വാമികളും ആദ്യമായി എവിടെയാണ് കണ്ടുമുട്ടിയതെന്ന കാര്യത്തിൽ ചരിത്രകാരന്മാർക്കിടയിൽ ഏകാഭിപ്രായമില്ല. ചില ജീവചരിത്രങ്ങൾ തിരുവനന്തപുരം പ്രദേശത്താണ് ആദ്യസന്ദർശനം നടന്നതെന്ന് പറയുമ്പോൾ, മറ്റുചിലത് ആത്മീയയാത്രകളുടെ കാലഘട്ടത്തിലാണ് പരിചയപ്പെട്ടതെന്ന് സൂചിപ്പിക്കുന്നു. എന്നാൽ ഇരുവരും പരസ്പരം അടുത്തറിയുകയും പിന്നീട് ദീർഘകാലം ആത്മബന്ധം പുലർത്തുകയും ചെയ്തുവെന്ന കാര്യത്തിൽ സംശയമില്ല. ഇരുവരുടെയും ബന്ധത്തിന്റെ പ്രത്യേകത, ആശയപരമായ സ്വാതന്ത്ര്യമായിരുന്നു. ഒരാൾ മറ്റൊരാളുടെ ശിഷ്യനാകുകയോ അനുയായിയാകുകയോ ചെയ്തില്ല. സ്വന്തം ദർശനങ്ങൾ നിലനിർത്തിക്കൊണ്ടുതന്നെ പരസ്പരത്തിന്റെ ജ്ഞാനത്തെ ആദരിക്കുകയും സംവദിക്കുകയും ചെയ്തു. അതാണ് അവരുടെ ബന്ധത്തെ അതുല്യമാക്കുന്നത്.
ചട്ടമ്പി സ്വാമികൾക്ക് ശ്രീ നാരായണ ഗുരുവിന്റെ ആത്മീയാനുഭവങ്ങളോട് വലിയ ആദരവുണ്ടായിരുന്നു. അതുപോലെ ഗുരുവും ചട്ടമ്പി സ്വാമികളുടെ പാണ്ഡിത്യത്തെ ബഹുമാനിച്ചിരുന്നു. വേദാന്തം, യോഗം, സംസ്കൃതസാഹിത്യം, സാമൂഹിക പരിഷ്കാരം എന്നീ വിഷയങ്ങളിൽ ഇരുവരും പലപ്പോഴും ചർച്ചകൾ നടത്തിയിരുന്നുവെന്ന് സമകാലികരുടെ ഓർമ്മക്കുറിപ്പുകളിൽ കാണാം. ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ ഇരുവരെയും സ്വാധീനിച്ച മറ്റൊരു പ്രധാന വ്യക്തിയായിരുന്നു തൈക്കാട് അയ്യാവു സ്വാമികൾ. യോഗത്തിലും ആത്മീയസാധനയിലും അദ്ദേഹത്തിൽ നിന്ന് ഇരുവരും പ്രചോദനം ഉൾക്കൊണ്ടതായി ജീവചരിത്രങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. എന്നാൽ പിന്നീട് ശ്രീ നാരായണ ഗുരുവും ചട്ടമ്പി സ്വാമികളും തങ്ങളുടേതായ സ്വതന്ത്രമായ ദാർശനികപാതകൾ രൂപപ്പെടുത്തി.
സമൂഹത്തിൽ നിലനിന്നിരുന്ന ജാതിവ്യവസ്ഥയെ ഇരുവരും ശക്തമായി എതിർത്തു. പക്ഷേ അവരുടെ പ്രവർത്തനരീതിയിൽ വ്യത്യാസമുണ്ടായിരുന്നു. ചട്ടമ്പി സ്വാമികൾ പ്രധാനമായും ഗ്രന്ഥരചനകളിലൂടെയും ബൗദ്ധികസംവാദങ്ങളിലൂടെയും സാമൂഹികചിന്തയെ സ്വാധീനിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ‘വേദാധികാര നിരൂപണം’ പോലുള്ള കൃതികൾ വേദപഠനം ഒരു വിഭാഗത്തിന്റെ മാത്രം അവകാശമല്ലെന്ന് ശക്തമായി വാദിച്ചു. മറുവശത്ത്, ശ്രീ നാരായണ ഗുരു തന്റെ ആശയങ്ങളെ ജീവിതത്തിൽ പ്രാവർത്തികമാക്കി. അരുവിപ്പുറത്ത് ശിവപ്രതിഷ്ഠ നടത്തുകയും വിവിധ ജാതിക്കാർക്കായി ക്ഷേത്രങ്ങൾ സ്ഥാപിക്കുകയും വിദ്യാഭ്യാസസ്ഥാപനങ്ങൾ ആരംഭിക്കാൻ പ്രചോദനം നൽകുകയും ചെയ്തു. അങ്ങനെ ചട്ടമ്പി സ്വാമികൾ ചിന്തയുടെ വിപ്ലവം സൃഷ്ടിച്ചപ്പോൾ, ശ്രീ നാരായണ ഗുരു ആ ചിന്തയെ സാമൂഹിക പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കും, പരിഷ്കരണത്തിനുമായി മാറ്റി.
ഇരുവരുടെയും ദർശനങ്ങളിൽ മറ്റൊരു സാമ്യവും കാണാം. മതത്തിന്റെ പേരിൽ മനുഷ്യനെ വിഭജിക്കുന്ന സമീപനത്തെ ഇരുവരും നിരാകരിച്ചു. ദൈവത്തെ കണ്ടെത്താൻ ആചാരങ്ങളെക്കാൾ പ്രധാനമായത് ആത്മശുദ്ധിയും സത്യജീവിതവുമാണെന്ന് അവർ പഠിപ്പിച്ചു. വേദങ്ങളും ഉപനിഷത്തുകളും സാധാരണ ജനങ്ങൾക്കും പഠിക്കാനുള്ള അവകാശമുണ്ടെന്ന ആശയത്തിലും അവർ യോജിച്ചു. ചട്ടമ്പി സ്വാമികളുടെ ജീവിതത്തിൽ ഗവേഷണത്തിനും സ്വതന്ത്രചിന്തയ്ക്കുമാണ് കൂടുതൽ പ്രാധാന്യമുണ്ടായിരുന്നത്. ചരിത്രം, ഭാഷ, സംസ്കാരം, മതം എന്നിവയെ അദ്ദേഹം വിമർശനാത്മകമായി പഠിച്ചു. ശ്രീ നാരായണ ഗുരു ഈ ബൗദ്ധികതയെ മനുഷ്യസേവനവുമായി ബന്ധിപ്പിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന് ആത്മീയതയുടെ യഥാർത്ഥ ലക്ഷ്യം മനുഷ്യന്റെ ഉന്നമനമായിരുന്നു.
ഇരുവരും തമ്മിലുള്ള സംവാദങ്ങൾ കേരളത്തിന്റെ ബൗദ്ധിക അന്തരീക്ഷത്തെ സമ്പന്നമാക്കി. അവരുടെ ചിന്തകളിൽ നിന്ന് പിന്നീട് ഡോ. പൽപ്പു, കുമാരനാശാൻ, സഹോദരൻ അയ്യപ്പൻ, ടി. കെ. മാധവൻ തുടങ്ങി നിരവധി സാമൂഹിക പരിഷ്കർത്താക്കൾ പ്രചോദനം ഉൾക്കൊണ്ടു. അതുകൊണ്ടുതന്നെ, കേരള നവോത്ഥാനം ഒരാളുടെ മാത്രം സംഭാവനയല്ല, ഒരു രാഷ്ട്രീയ പ്രസ്ഥാനങ്ങൾക്കോ,ആവശ്യങ്ങൾക്കോ അതിൽ പങ്കില്ല. നവോത്ഥാനം നിരവധി മഹാപ്രതിഭകളുടെ ആശയസംവാദങ്ങളുടെ ഫലമാണെന്ന് ചരിത്രം വ്യക്തമാക്കുന്നു.
ചരിത്രകാരന്മാർ പലപ്പോഴും ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്ന ഒരു കാര്യം ശ്രദ്ധേയമാണ്. ചട്ടമ്പി സ്വാമികൾക്ക് സംഘടനകൾ രൂപീകരിക്കുന്നതിലോ പൊതുപ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് നേതൃത്വം നൽകുന്നതിലോ വലിയ താൽപര്യമുണ്ടായിരുന്നില്ല. അദ്ദേഹം ഒരു സ്വതന്ത്രചിന്തകനായി ജീവിച്ചു. എന്നാൽ ശ്രീ നാരായണ ഗുരു തന്റെ ആത്മീയദർശനത്തെ സംഘടനാപരമായ സാമൂഹികമാറ്റവുമായി ബന്ധിപ്പിച്ചു. പിന്നീട് എസ്.എൻ.ഡി.പി. യോഗത്തിന്റെ രൂപീകരണത്തിനും വിദ്യാഭ്യാസപ്രസ്ഥാനങ്ങൾക്കും ക്ഷേത്രപരിഷ്കാരങ്ങൾക്കും ഈ സമീപനം വഴിയൊരുക്കി.
ഇവർ തമ്മിൽ അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങൾ ഇല്ലായിരുന്നുവെന്നല്ല. ചില വിഷയങ്ങളിൽ ഇരുവരുടെയും സമീപനങ്ങൾ വ്യത്യസ്തമായിരുന്നു. എന്നാൽ ആ വ്യത്യാസങ്ങൾ ഒരിക്കലും വ്യക്തിപരമായ വിരോധമായി മാറിയില്ല. അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങളോടൊപ്പം പരസ്പര ബഹുമാനം നിലനിർത്താൻ കഴിയുമെന്നതിന് അവരുടെ ബന്ധം ഇന്നും മികച്ച മാതൃകയാണ്.
സമൂഹത്തിന് അവർ നൽകിയ ഏറ്റവും വലിയ പാഠങ്ങളിൽ ഒന്ന് ഇതാണ്—”യഥാർത്ഥ ജ്ഞാനി തന്റെ ആശയങ്ങൾ മറ്റുള്ളവരിൽ അടിച്ചേൽപ്പിക്കുകയല്ല ചെയ്യുന്നത്; സംവാദത്തിലൂടെയും മാതൃകയിലൂടെയും മാറ്റം സൃഷ്ടിക്കുകയാണ്.” ചട്ടമ്പി സ്വാമികളും ശ്രീ നാരായണ ഗുരുവും അത് ജീവിതത്തിലൂടെ തെളിയിച്ചു.
കേരളത്തിലെ സാമൂഹിക നവോത്ഥാനം രാഷ്ട്രീയപ്രസ്ഥാനങ്ങളിലൂടെ മാത്രം ഉണ്ടായതല്ല. അതിന് മുമ്പ് മനുഷ്യന്റെ മനസ്സിൽ ഒരു നവോത്ഥാനം ഉണ്ടായി. ആ മാനസികവും ആത്മീയവുമായ നവോത്ഥാനത്തിന് നേതൃത്വം നൽകിയവരിൽ ഏറ്റവും പ്രധാനികളാണ് ഈ രണ്ട് മഹാന്മാർ. ഒരാൾ ജ്ഞാനത്തിന്റെ ആഴം നൽകി; മറ്റൊരാൾ ആ ജ്ഞാനത്തിന് പ്രവർത്തനത്തിന്റെ ദിശ നൽകി.
ഇന്ന്, ഈ കാലഘട്ടത്തെ പോലും അവരെ പഠിയ്ക്കുമ്പോൾ, മനസ്സിലാക്കി വിലയിരുത്തുമ്പോൾ, അവരുടെ ജീവിതം നമുക്ക് നൽകിയ സംഭാവനകൾ പരിശോധിക്കുമ്പോൾ നമുക്ക് മനസ്സിലാകുന്നത്, യഥാർത്ഥ നവോത്ഥാനം വിദ്വേഷത്തിൽ നിന്ന് ജനിക്കുന്നതല്ല; അറിവിൽ നിന്നും ആത്മീയതയിൽ നിന്നും പരസ്പര ബഹുമാനത്തിൽ നിന്നുമാണ് ജനിക്കുന്നത് എന്ന സത്യമാണ്. ശ്രീ നാരായണ ഗുരുവും ചട്ടമ്പി സ്വാമികളും നമ്മെ പഠിപ്പിക്കുന്നത്, സമൂഹത്തെ മാറ്റാൻ ആദ്യം മനുഷ്യന്റെ ചിന്ത മാറണം എന്നതാണ്.
അവരുടെ സൗഹൃദം ചരിത്രത്തിലെ ഒരു സംഭവം മാത്രമല്ല; ആശയസ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെയും സഹിഷ്ണുതയുടെയും സാംസ്കാരിക നവോത്ഥാനത്തിന്റെയും ജീവനുള്ള മാതൃകയാണ്. ഇന്നും കേരളത്തിന്റെ സാമൂഹികജീവിതത്തിൽ അവരുടെ ചിന്തകൾ പ്രസക്തമായി തുടരുന്നതിന്റെ കാരണവും അതുതന്നെയാണ്.
(…… തുടരും)
