മെക്സിക്കോയിൽ ഇന്ന് “Día de los Muertos” അതായത് ഡേ ഓഫ് ദി ഡെഡ് (Day of the Dead) വളരെ ആഘോഷപൂർവ്വം കൊണ്ടാടുകയാണ്. നമ്മുടെ നാടുകളിൽ മരണത്തെയും വേർപാടിനെയും ഓർത്ത് കണ്ണീരൊഴുക്കുമ്പോൾ, മെക്സിക്കോക്കാർ മരണപ്പെട്ട പ്രിയപ്പെട്ടവരുടെ ഓർമ്മകളെ ഒരു ഉത്സവമാക്കി, പുഞ്ചിരിയോടെയും സ്നേഹത്തോടെയും വരവേൽക്കുകയാണ് ചെയ്യുന്നത്. മരണത്തെ ഭയപ്പെടേണ്ട ഒന്നായല്ല, മറിച്ച് ജീവിതത്തിന്റെ ഒരു തുടർച്ചയായി കാണുന്ന ആ നാടിന്റെ സംസ്കാരത്തിൽ നിന്ന് പിറവിയെടുത്തതാണ് ഈ മനോഹരമായ ആചാരം.
ഇതിന്റെ ചരിത്രത്തിലേക്ക് നോക്കിയാൽ, ഇതിന് അയ്യായിരത്തിലധികം വർഷത്തെ പഴക്കമുണ്ട്. സ്പാനിഷ് അക്രമികൾ മെക്സിക്കോ കീഴടക്കുന്നതിന് മുൻപ് അവിടെ നിലനിന്നിരുന്ന ആസ്ടെക് (Aztec) സംസ്കാരത്തിലാണ് ഇതിന്റെ വേരുകൾ കിടക്കുന്നത്. അന്നത്തെ ജനങ്ങൾ മരണത്തെ ജീവിതത്തിന്റെ അവസാനമായി കണ്ടിരുന്നില്ല. മറിച്ച്, ആത്മാക്കൾ മറ്റൊരു ലോകത്തേക്ക് നടത്തുന്ന യാത്രയായിട്ടാണ് അവർ വിശ്വസിച്ചിരുന്നത്.
ആസ്ടെക് കലണ്ടറിലെ ഒൻപതാം മാസത്തിൽ അവർ മരിച്ചവർക്കായി ഒരു മാസത്തോളം നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന ആഘോഷങ്ങൾ നടത്തിയിരുന്നു. പിന്നീട് സ്പാനിഷ് കത്തോലിക്കർ മെക്സിക്കോയിൽ എത്തിയപ്പോൾ, ഈ തദ്ദേശീയ ആചാരങ്ങളും കത്തോലിക്കരുടെ ‘ഓൾ സെയിന്റ്സ് ഡേ’, ‘ഓൾ സോൾസ് ഡേ’ എന്നിവയും കൂടി ചേർന്നു. അങ്ങനെയാണ് നവംബർ ഒന്ന്, രണ്ട് തീയതികളിൽ ഇന്നുകാണുന്ന രീതിയിൽ ഡേ ഓഫ് ദി ഡെഡ് രൂപപ്പെടുന്നത്. ഇതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് മനോഹരമായ ചില ഐതിഹ്യങ്ങളും വിശ്വാസങ്ങളുമുണ്ട്.
ഈ പ്രത്യേക ദിവസങ്ങളിൽ മരണപ്പെട്ട നമ്മുടെ പ്രിയപ്പെട്ടവരുടെ ആത്മാക്കൾ തങ്ങളുടെ പഴയ വീടുകളിലേക്കും കുടുംബാംഗങ്ങളുടെ അടുത്തേക്കും തിരികെ വരുമെന്നാണ് മെക്സിക്കൻ ജനതയുടെ അടിയുറച്ച വിശ്വാസം. ഈ ലോകത്തേക്ക് വരുന്ന ആത്മാക്കൾക്ക് വഴി തെളിച്ചുകൊടുക്കാനായി വീടുകളിലും ശവക്കല്ലറകളിലും മഞ്ഞയും ഓറഞ്ചും നിറത്തിലുള്ള മാരിഗോൾഡ് (Cempasúchil) പൂക്കൾ വിതറുന്നു. ഈ പൂക്കളുടെ ശക്തമായ മണവും തിളങ്ങുന്ന നിറവുമാണ് ആത്മാക്കളെ ആകർഷിക്കുന്നത് എന്ന് അവർ കരുതുന്നു. കത്തുന്ന മെഴുകുതിരികളുടെ വെളിച്ചവും ധൂപവർഗ്ഗങ്ങളുടെ സുഗന്ധവും ആത്മാക്കൾക്ക് വീടുകളിലേക്ക് എത്താനുള്ള വഴികാട്ടിയാകുന്നു. കണ്ണീരല്ല, മറിച്ച് സംഗീതവും നൃത്തവും സന്തോഷവുമാണ് പ്രിയപ്പെട്ടവരെ സ്വീകരിക്കാൻ വേണ്ടത് എന്നാണ് അവരുടെ വിശ്വാസം.
ഈ ആഘോഷം വെറുമൊരു ചടങ്ങല്ല, മറിച്ച് സ്നേഹത്തിന്റെയും സന്തോഷത്തിന്റെയും പ്രകടനമാണ്. കുടുംബാംഗങ്ങളും സുഹൃത്തുക്കളും ചേർന്ന് മരിച്ചുപോയവരുടെ ഓർമ്മയ്ക്കായി ‘ഓഫ്രെണ്ടാസ്’ (Ofrendas) എന്ന പേരിൽ വീടുകളിൽ ചെറിയ അൾത്താരകൾ അല്ലെങ്കിൽ ബലിപീഠങ്ങൾ ഒരുക്കുന്നു. മരിച്ചുപോയവർക്ക് ഏറ്റവും ഇഷ്ടപ്പെട്ട ഭക്ഷണങ്ങൾ, പാനീയങ്ങൾ, മധുരപഹാരങ്ങൾ, ഫോട്ടോകൾ എന്നിവയെല്ലാം ഈ മേശയിൽ വെക്കുന്നു. പാൻ ഡി മു muerto (Pan de muerto) എന്ന പ്രത്യേക റൊട്ടിയും പഞ്ചസാരകൊണ്ട് ഉണ്ടാക്കുന്ന മനോഹരമായ തലയോട്ടി രൂപങ്ങളും (Sugar skulls) ഇതിന്റെ പ്രധാന പ്രത്യേകതയാണ്. ശവക്കല്ലറകൾ വർണ്ണാഭമായ പൂക്കളും ദീപങ്ങളും കൊണ്ട് അലങ്കരിക്കുന്നു. രാത്രി മുഴുവൻ കുടുംബാംഗങ്ങൾ ഒത്തുകൂടി പ്രിയപ്പെട്ടവരുടെ ഓർമ്മകൾ പങ്കുവെച്ചും പാട്ടുകൾ പാടിയും ഭക്ഷണം കഴിച്ചും ആ സമയം ആസ്വദിക്കുന്നു. മരിച്ചുപോയവർ നമ്മെ വിട്ടുപിരിഞ്ഞെങ്കിലും അവർ നമ്മുടെ ഹൃദയങ്ങളിൽ എപ്പോഴും ജീവിച്ചിരിപ്പുണ്ട് എന്ന ഓർമ്മപ്പെടുത്തലാണിത്.
നമ്മുടെ സ്വന്തം കുടുംബത്തോടൊപ്പം ഈ ആശയം ജീവിതത്തിൽ എങ്ങനെ പകർത്താം എന്ന് നോക്കാം. നമുക്കും ഈ ദിവസങ്ങളിൽ നമ്മെ വിട്ടുപിരിഞ്ഞുപോയ മുത്തശ്ശന്മാരെയും മാതാപിതാക്കളെയും മറ്റ് പ്രിയപ്പെട്ടവരെയും സ്നേഹത്തോടെ ഓർക്കാം. ഇതിനായി വൈകുന്നേരം കുടുംബാംഗങ്ങൾ എല്ലാവരും ഒന്നിച്ച് ഇരിക്കുക. മരിച്ചുപോയ പ്രിയപ്പെട്ടവരുടെ ചിത്രങ്ങൾ വെച്ച്, അവർക്ക് ഏറ്റവും ഇഷ്ടപ്പെട്ട ഭക്ഷണങ്ങൾ ഒരു ചെറിയ പാത്രത്തിൽ വിളമ്പുക. അവർ ജീവിച്ചിരുന്നപ്പോൾ നമ്മളോടൊപ്പം പങ്കുവെച്ച സന്തോഷ നിമിഷങ്ങളെക്കുറിച്ചും, അവർ നമ്മെ പഠിപ്പിച്ച നല്ല കാര്യങ്ങളെക്കുറിച്ചും കുട്ടികളോട് സംസാരിക്കുക. അതൊരു വലിയ വിദ്യാഭ്യാസമാണ്, കാരണം തലമുറകളിലൂടെ മരണത്തെയും ജീവിതത്തെയും സ്നേഹത്തോടെ കാണാൻ അത് നമ്മെ പഠിപ്പിക്കും. കരച്ചിലുകൾക്കപ്പുറം നല്ല ഓർമ്മകളെ പുഞ്ചിരിയോടെ തലോടാൻ ഈ ദിവസം നമുക്കും ഒരു അവസരമാക്കാം. പ്രിയപ്പെട്ടവരുടെ ഓർമ്മകൾ എക്കാലവും നമ്മുടെ കൂടെയുണ്ടാകും എന്ന സ്നേഹത്തിന്റെ സന്ദേശമാണ് ഈ ദിവസം ലോകത്തിന് നൽകുന്നത്.
