ഇടക്കാല തിരഞ്ഞെടുപ്പിലെ തിരിച്ചടിക്ക് പിന്നാലെ ട്രംപ് ഭരണകൂടത്തിൽ രാജി പരമ്പര; യുഎസ് നീതിന്യായ വകുപ്പിലെ ഉന്നത ഉദ്യോഗസ്ഥർ പടിയിറങ്ങുന്നു

വാഷിംഗ്ടൺ: അമേരിക്കൻ ഇടക്കാല തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപിന്റെ റിപ്പബ്ലിക്കൻ പാർട്ടിക്ക് കോൺഗ്രസിന്റെ നിയന്ത്രണം നഷ്ടമായതിന് പിന്നാലെ, യുഎസ് നീതിന്യായ വകുപ്പിൽ (DOJ) ഉന്നത ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ രാജി തുടരുന്നു. വകുപ്പിലെ രണ്ട് മുതിർന്ന ഉദ്യോഗസ്ഥർ കൂടി വെള്ളിയാഴ്ച സ്ഥാനമൊഴിഞ്ഞതോടെ ട്രംപ് ഭരണകൂടത്തിന്റെ നീതിന്യായ നയങ്ങളെയും നിർണായക അന്വേഷണങ്ങളുടെ ഭാവിയെയും സംബന്ധിച്ച് പുതിയ ചോദ്യങ്ങൾ ഉയർന്നിരിക്കുകയാണ്.

ദേശീയ സുരക്ഷാ വിഭാഗത്തിന്റെ തലവൻ ജോൺ ഐസൻബർഗും ഫ്ലോറിഡയിലെ സതേൺ ഡിസ്ട്രിക്റ്റിലെ യുഎസ് അറ്റോർണിയായ ജേസൺ റെഡിംഗ് ക്വിനോൺസുമാണ് പുതുതായി സ്ഥാനമൊഴിഞ്ഞത്. ഇതിന് തൊട്ടുമുമ്പ്, വ്യാഴാഴ്ച നീതിന്യായ വകുപ്പിന്റെ പൗരാവകാശ വിഭാഗം മേധാവി ഹർമീത് ധില്ലണും രാജിവച്ചിരുന്നു. തുടർച്ചയായ ഈ രാജികൾ അമേരിക്കൻ നീതിന്യായ സംവിധാനത്തിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ വലിയ മാറ്റങ്ങൾക്ക് വഴിയൊരുക്കുമെന്നാണ് വിലയിരുത്തൽ.

ഇടക്കാല തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ റിപ്പബ്ലിക്കൻ പാർട്ടിക്കുണ്ടായ തിരിച്ചടി ട്രംപ് ഭരണകൂടത്തിന്റെ ശേഷിക്കുന്ന ഭരണകാലത്തെ നിർണായകമായി സ്വാധീനിക്കുമെന്നാണ് രാഷ്ട്രീയ നിരീക്ഷകർ വിലയിരുത്തുന്നത്. കോൺഗ്രസിൽ ഡെമോക്രാറ്റുകൾക്ക് കൂടുതൽ നിയന്ത്രണം ലഭിക്കുന്നതോടെ ഭരണകൂടത്തിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ, പ്രസിഡന്റിന്റെ ബിസിനസ് ഇടപാടുകൾ, വിവിധ സർക്കാർ തീരുമാനങ്ങൾ എന്നിവ സംബന്ധിച്ച അന്വേഷണങ്ങളും മേൽനോട്ട നടപടികളും ശക്തമാകാനുള്ള സാധ്യതയുണ്ട്.

ട്രംപിന്റെ ഭരണനടപടികളെയും സ്വകാര്യ ബിസിനസ് ബന്ധങ്ങളെയും കുറിച്ച് നിരവധി അന്വേഷണങ്ങൾ നടത്താൻ ഡെമോക്രാറ്റുകൾ തയ്യാറെടുക്കുന്നതായാണ് റിപ്പോർട്ട്. ഈ രാഷ്ട്രീയ സാഹചര്യത്തിലാണ് നീതിന്യായ വകുപ്പിലെ മുതിർന്ന ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ രാജികൾ ശ്രദ്ധേയമാകുന്നത്.

എന്നാൽ, ജോൺ ഐസൻബർഗും ജേസൺ ക്വിനോൺസും രാജിവയ്ക്കാൻ തീരുമാനിച്ചതിന്റെ വ്യക്തമായ കാരണങ്ങൾ ഇതുവരെ പുറത്തുവന്നിട്ടില്ല. ഇടക്കാല തിരഞ്ഞെടുപ്പിന് ശേഷം, പ്രത്യേകിച്ച് ഭരണകക്ഷിക്ക് വലിയ തിരിച്ചടി നേരിടേണ്ടിവരുന്ന സാഹചര്യങ്ങളിൽ, മുതിർന്ന സർക്കാർ ഉദ്യോഗസ്ഥർ സ്ഥാനമൊഴിയുന്നത് അമേരിക്കൻ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ അസാധാരണമല്ല. അതേസമയം, ചുരുങ്ങിയ സമയത്തിനുള്ളിൽ നീതിന്യായ വകുപ്പിലെ പ്രധാന സ്ഥാനങ്ങളിൽനിന്ന് നിരവധി പേർ പടിയിറങ്ങുന്നത് വകുപ്പിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ പ്രതിഫലിച്ചേക്കാം.

ഫ്ലോറിഡയിലെ സതേൺ ഡിസ്ട്രിക്റ്റിന്റെ യുഎസ് അറ്റോർണിയായിരുന്ന ജേസൺ റെഡിംഗ് ക്വിനോൺസ്, ട്രംപിന്റെ രാഷ്ട്രീയ എതിരാളികളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട അന്വേഷണങ്ങളിലും മുൻകാല ക്രിമിനൽ കേസുകളുടെ പുനഃപരിശോധനയിലും നിർണായക പങ്കുവഹിച്ച വ്യക്തിയാണ്. ട്രംപിനെതിരെ നേരത്തെ നടന്ന അന്വേഷണങ്ങളുടെ പശ്ചാത്തലവും അവയുടെ നിയമപരമായ അടിസ്ഥാനവും വീണ്ടും പരിശോധിക്കാനുള്ള ശ്രമങ്ങളിൽ ക്വിനോൺസിന്റെ ഓഫീസ് പ്രധാന കേന്ദ്രമായി പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നു.

2021-ൽ പ്രസിഡന്റ് സ്ഥാനം ഒഴിഞ്ഞശേഷം രഹസ്യ രേഖകൾ കൈകാര്യം ചെയ്തതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട അന്വേഷണം, 2016-ലെ പ്രസിഡന്റ് തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ട്രംപിന്റെ പ്രചാരണസംഘവും റഷ്യയും തമ്മിൽ ബന്ധമുണ്ടായിരുന്നോ എന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള അന്വേഷണം തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളും ഈ പുനഃപരിശോധനയുടെ പരിധിയിൽ ഉൾപ്പെട്ടിരുന്നു.

ട്രംപ് ദീർഘകാലമായി തുടരുന്ന ക്രിമിനൽ ഗൂഢാലോചനയുടെ ഇരയാണെന്ന വാദത്തിന് തെളിവുകൾ കണ്ടെത്തുകയായിരുന്നു അന്വേഷണത്തിന്റെ പ്രധാന ലക്ഷ്യങ്ങളിലൊന്ന്. എന്നാൽ, ഈ അന്വേഷണത്തിന്റെ നേരിട്ടുള്ള ഫലമായി ഇതുവരെ ക്രിമിനൽ കുറ്റങ്ങൾ ചുമത്തപ്പെട്ടിട്ടില്ലെന്നാണ് റിപ്പോർട്ട്.

അന്വേഷണത്തിന് മേൽനോട്ടം വഹിച്ചിരുന്ന പ്രോസിക്യൂട്ടർ ജോസഫ് ഡിജെനോവ സെപ്റ്റംബറിൽ രാജി വെച്ചിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന് പിന്നാലെ ക്വിനോൺസും സ്ഥാനമൊഴിയുന്നതോടെ ഈ അന്വേഷണങ്ങളുടെ തുടർനടപടികൾ സംബന്ധിച്ച അനിശ്ചിതത്വം വർധിച്ചിരിക്കുകയാണ്.

മിയാമി ആസ്ഥാനമായുള്ള ഫെഡറൽ പ്രോസിക്യൂഷൻ ഓഫീസിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ ക്വിനോൺസ് പ്രവർത്തിച്ച കാലയളവിൽ നിരവധി ഉദ്യോഗസ്ഥർ വകുപ്പ് വിട്ടിരുന്നു. ഡസൻ കണക്കിന് പ്രോസിക്യൂട്ടർമാരാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ കാലത്ത് ഓഫീസിൽനിന്ന് പുറത്തുപോയത്.

2021 ജനുവരി ആറിന് യുഎസ് ക്യാപിറ്റോള്‍ മന്ദിരത്തിലുണ്ടായ അതിക്രമവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കേസുകൾ കൈകാര്യം ചെയ്തിരുന്ന ചില പ്രോസിക്യൂട്ടർമാരെ ജോലിയിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കിയതും വിവാദമായിരുന്നു.

പ്രസിഡന്റ് തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലങ്ങളുടെ ഔദ്യോഗിക അംഗീകാര നടപടികൾ തടസ്സപ്പെടുത്താൻ ശ്രമിച്ച അക്രമസംഭവങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കേസുകളായിരുന്നു ഇവ. ഇത്തരം കേസുകളിൽ പ്രവർത്തിച്ച ഉദ്യോഗസ്ഥരെ പുറത്താക്കിയത് നീതിന്യായ വകുപ്പിന്റെ സ്വതന്ത്ര പ്രവർത്തനത്തെയും രാഷ്ട്രീയ ഇടപെടലുകളെയും സംബന്ധിച്ച ചർച്ചകൾക്ക് കാരണമായി.

ട്രംപ് ഭരണകൂടത്തിന്റെ ലാറ്റിനമേരിക്കൻ നയങ്ങൾ നടപ്പാക്കുന്നതിലും ക്വിനോൺസിന്റെ ഓഫീസ് പ്രധാന പങ്കുവഹിച്ചിരുന്നു. പ്രത്യേകിച്ച് വെനിസ്വേലയ്ക്കും ക്യൂബയ്ക്കുമെതിരായ അമേരിക്കയുടെ നിയമപരവും രാഷ്ട്രീയവുമായ സമ്മർദ നടപടികളിൽ ഈ ഓഫീസ് മുൻനിരയിലായിരുന്നു. ക്യൂബയുടെ മുൻ പ്രസിഡന്റ് റൗൾ കാസ്ട്രോയ്ക്കെതിരെ ക്രിമിനൽ കുറ്റങ്ങൾ ചുമത്തിയ നടപടിയും ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.

വെനിസ്വേലയുടെ പുറത്താക്കപ്പെട്ട പ്രസിഡന്റ് നിക്കോളാസ് മഡുറോയുമായി അടുത്ത ബന്ധമുണ്ടെന്ന് ആരോപിക്കപ്പെടുന്ന കൊളംബിയൻ വംശജനായ വ്യവസായി അലക്സ് സാബിനെതിരായ കേസും ക്വിനോൺസിന്റെ ഓഫീസ് കൈകാര്യം ചെയ്തിരുന്നു. മെയ് മാസത്തിൽ ആരംഭിച്ച നിയമനടപടികൾ ഭരണകൂടത്തിന്റെ വെനിസ്വേല നയങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പ്രധാന സംഭവവികാസങ്ങളിലൊന്നായിരുന്നു.

ക്വിനോൺസിന്റെ രാജിയോടെ ഇത്തരം അന്താരാഷ്ട്ര പ്രാധാന്യമുള്ള കേസുകളുടെ തുടർനടപടികൾക്കും പുതിയ നേതൃത്വം ആവശ്യമായി വരും.

നീതിന്യായ വകുപ്പിന്റെ ദേശീയ സുരക്ഷാ വിഭാഗത്തെ നയിച്ചിരുന്ന ജോൺ സൻബർഗിന്റെ രാജിയും ഏറെ പ്രാധാന്യമർഹിക്കുന്നതാണ്. പൊതുജനശ്രദ്ധയിൽ താരതമ്യേന കുറവായി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടിരുന്ന ഉദ്യോഗസ്ഥനാണെങ്കിലും, ദേശീയ സുരക്ഷ, രഹസ്യവിവര ചോർച്ച, വിദേശ പൗരന്മാരുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നിയമനടപടികൾ തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ വിഭാഗം നിർണായക തീരുമാനങ്ങളിൽ പങ്കെടുത്തിരുന്നു.

വാഷിംഗ്ടൺ പോസ്റ്റ് പത്രത്തിലെ ഒരു റിപ്പോർട്ടറുടെ വസതിയിൽ രഹസ്യ വിവര ചോർച്ചയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട അന്വേഷണത്തിന്റെ ഭാഗമായി നടത്തിയ അസാധാരണ പരിശോധന ദേശീയ സുരക്ഷാ വിഭാഗം ഉൾപ്പെട്ട വിവാദ നടപടികളിലൊന്നായിരുന്നു.

മാധ്യമ പ്രവർത്തകരുടെ വീടുകളിൽ ഫെഡറൽ അന്വേഷണ ഏജൻസികൾ പരിശോധന നടത്തുന്നത് മാധ്യമ സ്വാതന്ത്ര്യത്തെയും രഹസ്യ വിവരങ്ങളുടെ സംരക്ഷണത്തെയും സംബന്ധിച്ച ഗൗരവമായ ചർച്ചകൾക്ക് ഇടയാക്കുന്ന വിഷയമാണ്.

ഐസൻബർഗിന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള ദേശീയ സുരക്ഷാ വിഭാഗം, അമേരിക്കയിലെ കുടിയേറ്റ നിയമങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട അസാധാരണമായ ഒരു കേസിലും ഇടപെട്ടിരുന്നു.

1996-ൽ സ്ഥാപിതമായ, വിദേശ പൗരന്മാരുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഭീകരവാദ വിഷയങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്ന പ്രത്യേക കോടതിയിൽ ആദ്യമായി ഒരു കേസ് അവതരിപ്പിക്കുന്നതിന് ഈ വിഭാഗം സഹായം നൽകിയെന്നാണ് റിപ്പോർട്ട്. അമേരിക്കയിൽ നിയമപരമായി സ്ഥിരതാമസാവകാശമുള്ള അഫ്ഗാൻ സ്വദേശിയെ നാടുകടത്താനുള്ള നടപടിയായിരുന്നു കേസിന്റെ കേന്ദ്ര വിഷയം. ആ വ്യക്തിക്കെതിരെ ക്രിമിനൽ കുറ്റങ്ങളൊന്നും ചുമത്തപ്പെട്ടിരുന്നില്ലെന്നതാണ് കേസിനെ കൂടുതൽ ശ്രദ്ധേയമാക്കിയത്.

ദേശീയ സുരക്ഷയുടെ പേരിൽ സ്വീകരിക്കുന്ന നടപടികളും നിയമപരമായി അമേരിക്കയിൽ താമസിക്കുന്ന വിദേശ പൗരന്മാരുടെ അവകാശങ്ങളും തമ്മിലുള്ള സന്തുലിതാവസ്ഥയെക്കുറിച്ചുള്ള ചോദ്യങ്ങൾ ഇത്തരം കേസുകൾ ഉയർത്തുന്നു.

ലൈംഗിക കുറ്റകൃത്യങ്ങളിൽ ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ട ജെഫ്രി എപ്സ്റ്റീനുമായി ബന്ധപ്പെട്ട രേഖകൾ പൊതുജനങ്ങൾക്ക് ലഭ്യമാക്കുന്ന നടപടികളിലും ദേശീയ സുരക്ഷാ വിഭാഗം പങ്കെടുത്തിരുന്നു.
എപ്സ്റ്റീനുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ദശലക്ഷക്കണക്കിന് രേഖകൾ നീതിന്യായ വകുപ്പ് പുറത്തു വിടുന്നതിന് മുമ്പ്, അവയിൽ രഹസ്യമായി സൂക്ഷിക്കേണ്ട വിവരങ്ങൾ ഒഴിവാക്കുകയോ മറയ്ക്കുകയോ ചെയ്യുന്ന നടപടികൾ പരിശോധിക്കാൻ വിഭാഗം സഹായിച്ചിരുന്നു.

എന്നാൽ രേഖകളിൽ വ്യാപകമായി വിവരങ്ങൾ മറച്ചുവച്ചത് വലിയ വിമർശനങ്ങൾക്ക് ഇടയാക്കി. ഡെമോക്രാറ്റിക് പാർട്ടിയിലെ അംഗങ്ങൾക്കൊപ്പം ചില റിപ്പബ്ലിക്കൻ നേതാക്കളും രേഖകൾ പുറത്തുവിട്ട രീതിയെ ചോദ്യം ചെയ്തിരുന്നു.

പൊതുതാൽപര്യമുള്ള വിവരങ്ങൾ അനാവശ്യമായി മറച്ചുവയ്ക്കുകയാണോ എന്നതായിരുന്നു വിമർശനങ്ങളുടെ പ്രധാന വിഷയം. രേഖകളുടെ സുതാര്യതയും ഇരകളുടെ സ്വകാര്യതയും ദേശീയ സുരക്ഷാ പരിഗണനകളും തമ്മിൽ എങ്ങനെ സന്തുലിതാവസ്ഥ നിലനിർത്തണമെന്ന ചർച്ചയും ഇതോടെ ശക്തമായി.

മുതിർന്ന ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ തുടർച്ചയായ രാജി നീതിന്യായ വകുപ്പിന്റെ പ്രധാന പ്രവർത്തന മേഖലകളിൽ നേതൃത്വപരമായ ഒഴിവുകൾ സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുകയാണ്. ട്രംപിനെതിരായ മുൻകാല അന്വേഷണങ്ങളുടെ പുനഃപരിശോധനയും ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങളെ കേന്ദ്രീകരിച്ചുള്ള നിയമനടപടികളും ഉൾപ്പെടെയുള്ള പ്രധാന പദ്ധതികൾക്ക് ഇപ്പോൾ സ്ഥിരമായ നേതൃത്വം ഇല്ലാത്ത സാഹചര്യമാണ് രൂപപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്.

പൗരാവകാശ വിഭാഗം മേധാവി ഹർമീത് ധില്ലന്റെ രാജിയും ഇതോടൊപ്പം ചേർത്തു വായിക്കപ്പെടുന്നു. വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പൗരാവകാശ വിഷയങ്ങളും ഭരണകൂടത്തിന്റെ മുൻഗണനാപദ്ധതികളും മുന്നോട്ടുകൊണ്ടുപോകുന്നതിൽ ഈ വിഭാഗത്തിന് നിർണായക പങ്കുണ്ട്. പുതിയ ഉദ്യോഗസ്ഥരെ നിയമിക്കുന്നതുവരെ ഇത്തരം പദ്ധതികളുടെ നടത്തിപ്പിൽ കാലതാമസമോ നയപരമായ മാറ്റങ്ങളോ ഉണ്ടാകാനുള്ള സാധ്യത തള്ളിക്കളയാനാവില്ല.

കോൺഗ്രസിന്റെ നിയന്ത്രണം നഷ്ടമായ സാഹചര്യത്തിൽ നീതിന്യായ വകുപ്പിലെ ഉന്നത ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ രാജി ട്രംപ് ഭരണകൂടത്തിന് പുതിയ വെല്ലുവിളിയായി മാറുകയാണ്. ഡെമോക്രാറ്റുകൾ ഭരണകൂടത്തിനെതിരായ അന്വേഷണങ്ങൾ ശക്തമാക്കാൻ തയ്യാറെടുക്കുമ്പോൾ, ട്രംപിന്റെ പ്രധാന നിയമപരമായ മുൻഗണനകൾ നടപ്പാക്കിയിരുന്ന ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ പടിയിറക്കം ഭരണകൂടത്തിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങളെ ബാധിച്ചേക്കാം.

അതേസമയം, ഈ രാജികൾ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലത്തിന്റെ നേരിട്ടുള്ള പ്രത്യാഘാതമാണോ, അതോ വ്യക്തിപരവും ഭരണപരവുമായ കാരണങ്ങളാൽ ഉണ്ടായതാണോ എന്ന കാര്യത്തിൽ വ്യക്തത വന്നിട്ടില്ല.

നീതിന്യായ വകുപ്പിന്റെ സ്വതന്ത്ര പ്രവർത്തനം, രാഷ്ട്രീയ ഇടപെടലുകൾ, ദേശീയ സുരക്ഷാ നയങ്ങൾ, ട്രംപുമായി ബന്ധപ്പെട്ട അന്വേഷണങ്ങളുടെ ഭാവി എന്നിവയെല്ലാം കൂടുതൽ ശ്രദ്ധ നേടുന്ന ഘട്ടത്തിലാണ് ഈ നേതൃത്വമാറ്റങ്ങൾ സംഭവിക്കുന്നത്. പുതിയ നിയമനങ്ങളും കോൺഗ്രസിലെ മാറിയ അധികാരസമവാക്യങ്ങളും അമേരിക്കൻ നീതിന്യായ വകുപ്പിന്റെ തുടർനടപടികളെ എങ്ങനെ സ്വാധീനിക്കുമെന്നതാണ് ഇനി നിർണായകം.