അമേരിക്കയും ഇറാനും തമ്മിലുള്ള നിർദ്ദിഷ്ട കരാറിനായുള്ള ധാരണാപത്രത്തിൽ ഇരു രാജ്യങ്ങളുടെയും പ്രസിഡന്റുമാർ ഒപ്പു വെച്ചു. 2026 ജൂൺ 19 ന് ജനീവയിൽ വെച്ചാണ് ഔപചാരിക നടപടിക്രമങ്ങൾ നിശ്ചയിച്ചിരുന്നത്. എന്നാൽ, അതിനുമുമ്പ് ഇരുപക്ഷവും രേഖയിൽ ഒപ്പു വെച്ചു. ഇപ്പോൾ ഏറ്റവും വലിയ ചോദ്യം ജനീവയിൽ നടക്കുന്ന യോഗത്തിന്റെ അജണ്ട എന്തായിരിക്കും എന്നതാണ്?

വാഷിംഗ്ടണ്: അമേരിക്കയും ഇറാനും തമ്മിലുള്ള നിർദ്ദിഷ്ട കരാറിനെക്കുറിച്ച് പുതിയ വഴിത്തിരിവ്. ജനീവയിൽ നടക്കാനിരിക്കുന്ന ഔപചാരിക ഒപ്പുവെക്കലുകൾക്ക് മുമ്പ് ഇരു രാജ്യങ്ങളുടെയും പ്രസിഡന്റുമാർ ഇലക്ട്രോണിക് രീതിയിൽ ധാരണാപത്രത്തിൽ ഒപ്പു വെച്ചു. ജൂൺ 19 ന് നടക്കാനിരിക്കുന്ന യോഗത്തിൽ എന്ത് സംഭവിക്കുമെന്നതിനെക്കുറിച്ച് ഇത് ചോദ്യങ്ങൾ ഉയർത്തിയിട്ടുണ്ട്.
വെള്ളിയാഴ്ച സ്വിറ്റ്സർലൻഡിലെ ജനീവയിൽ വെച്ച് ഇരു രാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള നിർദ്ദിഷ്ട കരാർ ഔദ്യോഗികമായി ഒപ്പുവെക്കേണ്ടതായിരുന്നു. എന്നാൽ, അതിനുമുമ്പ് ധാരണാപത്രം ഇലക്ട്രോണിക് ആയി ഒപ്പു വെച്ചു.
ഇരു രാജ്യങ്ങളുടെയും പ്രതിനിധികളുടെ സാന്നിധ്യത്തിൽ സ്വിറ്റ്സർലൻഡിൽ വെച്ച് കരാറിൽ ഒപ്പുവെക്കാനായിരുന്നു പ്രാരംഭ പദ്ധതി. എന്നാല്, നേരത്തെ ഒരു കരാറിലെത്തുന്നതിനായി ഇരുപക്ഷവും തമ്മിൽ ചർച്ചകൾ നടന്നതായി ഈ വിഷയവുമായി പരിചയമുള്ള വൃത്തങ്ങൾ പറയുന്നു. റിപ്പോർട്ടുകൾ പ്രകാരം, ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് എത്രയും വേഗം വീണ്ടും തുറക്കേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകതയായിരുന്നു ഇതിന് ഒരു പ്രധാന കാരണം. കരാറിന്റെ മിക്ക നിബന്ധനകളും ഇരുപക്ഷവും ഇതിനകം അംഗീകരിച്ചിരുന്നുവെന്നും ഔപചാരികതകൾ മാത്രമേ അവശേഷിച്ചിരുന്നുള്ളൂവെന്നും വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. അതിനാൽ, ഇലക്ട്രോണിക് ഒപ്പുകളിലൂടെ പ്രക്രിയ മുന്നോട്ട് കൊണ്ടുപോയി.
കരാർ പ്രക്രിയയെക്കുറിച്ച് വിവിധ വിശദാംശങ്ങൾ പുറത്തു വന്നിട്ടുണ്ട്. സമ്മതിച്ചതുപോലെ ഇരു രാജ്യങ്ങളുടെയും പ്രസിഡന്റുമാർ ഇലക്ട്രോണിക് രൂപത്തിൽ രേഖയിൽ ഒപ്പിട്ടതായി ഇറാൻ വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയം അറിയിച്ചു. ഫ്രാൻസിൽ പ്രസിഡന്റ് ഇമ്മാനുവൽ മാക്രോണുമായി നടന്ന ഒരു പരിപാടിയിൽ പ്രസിഡന്റ് ട്രംപ് രേഖയിൽ ഒപ്പു വെച്ചു. അതേസമയം, ട്രംപ്, യുഎസ് വൈസ് പ്രസിഡന്റ് ജെഡി വാൻസ്, ഇറാൻ പാർലമെന്റ് സ്പീക്കർ മുഹമ്മദ്-ബാക്കർ ഗാലിബാഫ് എന്നിവർ ഞായറാഴ്ച ഇലക്ട്രോണിക് രൂപത്തിൽ രേഖയിൽ ഒപ്പിട്ടിരുന്നുവെന്ന് ചില റിപ്പോർട്ടുകൾ അവകാശപ്പെടുന്നുണ്ടെങ്കിലും, മധ്യസ്ഥതയിൽ ഉൾപ്പെട്ട ഒരു നയതന്ത്രജ്ഞൻ ഈ അവകാശവാദം നിഷേധിച്ചു. ഞായറാഴ്ചയും ബുധനാഴ്ചയും വ്യത്യസ്ത ഘട്ടങ്ങളിലായി ഒപ്പിടൽ പ്രക്രിയ നടന്നതായി മറ്റ് സ്രോതസ്സുകൾ പറയുന്നു. ഈ പരസ്പരവിരുദ്ധമായ അവകാശവാദങ്ങൾ കരാറിന്റെ സമയപരിധി സംബന്ധിച്ച് വ്യക്തതയുടെ ഒരു മേഘം സൃഷ്ടിച്ചിട്ടുണ്ട്.
ഇലക്ട്രോണിക് ഒപ്പുകൾക്ക് ശേഷം, ജൂൺ 19 ന് ജനീവയിൽ നടക്കുന്ന നിർദ്ദിഷ്ട യോഗത്തിന്റെ ഫോർമാറ്റ് എന്തായിരിക്കുമെന്നതാണ് ഏറ്റവും വലിയ ചോദ്യം. പുതിയ കരാറുകളൊന്നും ഒപ്പു വെക്കില്ലെന്ന് ചില റിപ്പോർട്ടുകൾ അവകാശപ്പെടുന്നുണ്ടെങ്കിലും, അത് ഇതുവരെ ഔദ്യോഗികമായി സ്ഥിരീകരിച്ചിട്ടില്ല.
ജനീവയിൽ നിശ്ചയിച്ച പ്രകാരം യുഎസ് വൈസ് പ്രസിഡന്റ് ജെ.ഡി. വാൻസിന്റെയും ഇറാൻ പാർലമെന്റ് സ്പീക്കർ മുഹമ്മദ്-ബാക്കർ ഗാലിബാഫിന്റെയും നേതൃത്വത്തിലുള്ള ഇരു രാജ്യങ്ങളുടെയും പ്രതിനിധികൾ തമ്മിലുള്ള കൂടിക്കാഴ്ച നടക്കുമെന്ന് റിപ്പോർട്ടുകൾ പറയുന്നു. ഇറാന്റെ ആണവ പരിപാടി, പ്രാദേശിക സുരക്ഷ, കരാർ നടപ്പാക്കൽ തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളിൽ ഈ യോഗത്തിൽ ഔപചാരിക ചർച്ചകൾ ആരംഭിക്കുമെന്ന് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു.
