ദോഹ (ഖത്തര്): അമേരിക്കയും ഇറാനും യുദ്ധം അവസാനിപ്പിക്കുന്നതിലേക്ക് നീങ്ങുന്ന സാഹചര്യത്തില്, ഇരു രാജ്യങ്ങളും തമ്മിൽ കരാറിൽ എത്തിയത് വേഗത്തിൽ സമാധാന പുനഃസ്ഥാപനത്തിലേക്ക് നയിച്ചേക്കാം. അതേസമയം, ഇറാന്റെ മരവിപ്പിച്ച സ്വത്തുക്കൾ തിരികെ നൽകുന്ന വിഷയം പരമപ്രധാനമായി മാറിയിരിക്കുന്നു.
ഇരു രാജ്യങ്ങളും തമ്മിൽ 14 പോയിന്റുകളുള്ള ഒരു ധാരണാപത്രത്തിൽ (എംഒയു) ഒപ്പു വെച്ചു. ശത്രുത ഉടനടി അവസാനിപ്പിക്കണമെന്നും കരാർ അന്തിമമാക്കുന്നതിന് 60 ദിവസത്തെ സമയപരിധി നിശ്ചയിക്കണമെന്നും അതിൽ ആവശ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ഈ കരാറിനെത്തുടർന്ന്, ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് വീണ്ടും കപ്പലുകൾക്ക് തുറക്കുകയും ഇറാനുമേൽ ഏർപ്പെടുത്തിയ ചില ഉപരോധങ്ങളിൽ ഇളവ് വരുത്തുകയും ചെയ്യും.
കരാറിന്റെ പ്രധാന പോയിന്റുകള്:
- ആണവായുധങ്ങൾ വികസിപ്പിക്കില്ലെന്ന് ഇറാൻ പ്രതിജ്ഞയെടുക്കുകയും ആണവ പദ്ധതി നിർത്താൻ സമ്മതിക്കുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.
- 30 ദിവസത്തിനുള്ളിൽ ഇറാനെതിരായ സമുദ്ര ഉപരോധം യുഎസ് പിൻവലിക്കുകയും ഉപരോധങ്ങൾ നീക്കുന്നതിനുള്ള ഒരു സമയക്രമം സ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്യും.
- ഇറാന്റെ എണ്ണ കയറ്റുമതിയെ യുഎസ് പിന്തുണയ്ക്കും.
- ഇറാന്റെ പുനർനിർമ്മാണത്തിനും സാമ്പത്തിക വികസനത്തിനുമായി കുറഞ്ഞത് 300 ബില്യൺ ഡോളറിന്റെ ഒരു ഫണ്ട് സൃഷ്ടിക്കും. ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങൾ ഈ ഫണ്ടിലേക്ക് സംഭാവന നൽകുമെന്ന് പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ് പ്രസ്താവിച്ചു.
- യുഎസ് ക്രമേണ എല്ലാ ഉപരോധങ്ങളും പിൻവലിക്കുകയും മേഖലയിൽ നിന്ന് സൈന്യത്തെ പിൻവലിക്കുകയും ചെയ്യും.
അതേസമയം, ഏറ്റവും വലിയ വാർത്ത ഇറാന്റെ ഖത്തറിൽ നിക്ഷേപിച്ചിരിക്കുന്ന 6 ബില്യൺ ഡോളറിനെക്കുറിച്ചാണ്. ഈ പണം യുഎസിൽ നിന്ന് മാനുഷികവും ഉപരോധമില്ലാത്തതുമായ വസ്തുക്കൾ വാങ്ങാൻ ഇറാന് കഴിയും. പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ് തീരുമാനത്തെ പിന്തുണയ്ക്കുകയും, ഫണ്ട് ഇറാന്റേതാണെന്നും അത് തിരികെ നൽകണമെന്നും പ്രസ്താവിച്ചു. എന്നാല്, ആസ്തികൾ തിരികെ നൽകുന്നത് ഇറാൻ അവരുടെ യുറേനിയം ശേഖരം ഇല്ലാതാക്കാൻ കൃത്യമായ നടപടികൾ സ്വീകരിക്കുമോ എന്നതിനെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുമെന്ന് വൈസ് പ്രസിഡന്റ് ജെ.ഡി. വാൻസ് വ്യക്തമാക്കി.
ഇതൊക്കെ ഉണ്ടായിരുന്നിട്ടും, ജൂൺ 19 ന് സ്വിറ്റ്സര്ലണ്ടില് നിശ്ചയിച്ചിരുന്ന ചർച്ചകൾ റദ്ദാക്കി. ലെബനനിൽ ഇസ്രായേൽ തുടർച്ചയായി നടത്തുന്ന ആക്രമണങ്ങൾ കാരണം ഇറാൻ യോഗത്തിൽ പങ്കെടുക്കാൻ വിസമ്മതിച്ചു. ചില ക്രമീകരണങ്ങൾ അന്തിമമാക്കാത്തതിനാൽ വൈസ് പ്രസിഡന്റ് ജെ.ഡി. വാൻസും യോഗത്തിൽ നിന്ന് പിന്മാറി. കരാറിനെക്കുറിച്ച് കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ ആവശ്യമാണെന്നും മരവിപ്പിച്ച ആസ്തികളുടെ പ്രശ്നം ഒരു പ്രധാന തടസ്സമായി തുടരുകയാണെന്നും യുഎസ് സെനറ്റർ ഷെല്ലി മൂർ കാപ്പിറ്റോ പ്രസ്താവിച്ചു.
