വാഷിംഗ്ടൺ: റഷ്യ–ഉക്രെയ്ൻ യുദ്ധം തുടരുന്നതിനിടെ ഉക്രെയ്‌നിലെ സ്റ്റാർലിങ്ക് ഉപഗ്രഹ ഇന്റർനെറ്റ് സേവനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിവാദം പുതിയ തലത്തിലേക്ക്. ഉക്രെയ്ൻ സൈന്യത്തിന്റെ ആശയവിനിമയ സംവിധാനങ്ങളിലും ഡ്രോൺ പ്രവർത്തനങ്ങളിലും നിയന്ത്രണങ്ങൾ നേരിട്ടതായി റിപ്പോർട്ടുകൾ പുറത്തുവന്നതിന് പിന്നാലെ, അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ് സ്‌പേസ് എക്‌സ് മേധാവി എലോൺ മസ്‌കുമായി ഫോണിൽ സംസാരിച്ചതായാണ് വിവരം. ഉക്രെയ്‌നിൽ സ്റ്റാർലിങ്ക് ശൃംഖലയുടെ പൂർണ പ്രവർത്തനശേഷി പുനഃസ്ഥാപിക്കാൻ ട്രംപ് മസ്‌കിനോട് ആവശ്യപ്പെട്ടതായി റിപ്പോർട്ടുകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.
എന്നാൽ, ഉക്രെയ്‌നിലെ ഉപഗ്രഹ ഇന്റർനെറ്റ് സേവനങ്ങൾക്ക് നിയന്ത്രണം ഏർപ്പെടുത്താൻ അമേരിക്കൻ ഭരണകൂടമോ പ്രതിരോധ വകുപ്പോ നിർദേശം നൽകിയിട്ടില്ലെന്ന് മുതിർന്ന യുഎസ് ഉദ്യോഗസ്ഥർ വ്യക്തമാക്കി. സ്റ്റാർലിങ്കിന്റെ പ്രവർത്തനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട തീരുമാനങ്ങൾ കമ്പനിയുടെ അധികാരപരിധിയിൽ വരുന്നതാണെന്നും അമേരിക്കൻ സർക്കാരിന്റെ നയപരമായ ഇടപെടലുകൾ ഇതിന് പിന്നിലില്ലെന്നുമാണ് ഔദ്യോഗിക വിശദീകരണം.
റഷ്യയ്ക്കെതിരായ യുദ്ധത്തിൽ ഉക്രെയ്ൻ സൈന്യം വ്യാപകമായി ആശ്രയിക്കുന്ന ആശയവിനിമയ സംവിധാനങ്ങളിലൊന്നാണ് സ്റ്റാർലിങ്ക്. യുദ്ധമേഖലകളിൽ പരമ്പരാഗത ടെലികമ്മ്യൂണിക്കേഷൻ സംവിധാനങ്ങൾ തകരാറിലാകുമ്പോഴും സൈനിക യൂണിറ്റുകൾ തമ്മിലുള്ള വിവരകൈമാറ്റം നിലനിർത്തുന്നതിൽ ഈ ഉപഗ്രഹ ശൃംഖല നിർണായക പങ്കുവഹിക്കുന്നുണ്ട്.
പ്രത്യേകിച്ച് ഡ്രോണുകളുടെ പ്രവർത്തനം ഏകോപിപ്പിക്കുന്നതിനും സൈനിക നീക്കങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരങ്ങൾ കൈമാറുന്നതിനും മുൻനിര സൈനിക വിഭാഗങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള ആശയവിനിമയം ഉറപ്പാക്കുന്നതിനും സ്റ്റാർലിങ്ക് സേവനം ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ട്.
എന്നാൽ, അടുത്തിടെ ചില സൈനിക പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കിടെ ഇന്റർനെറ്റ് വേഗതയിലും നെറ്റ്‌വർക്ക് ലഭ്യതയിലും അപ്രതീക്ഷിത നിയന്ത്രണങ്ങൾ നേരിട്ടതായി ഉക്രേനിയൻ പ്രതിരോധ ഉദ്യോഗസ്ഥർ പരാതിപ്പെട്ടുവെന്നാണ് റിപ്പോർട്ടുകൾ. ഇത് ഡ്രോൺ പ്രവർത്തനങ്ങളെയും സൈനിക ഏകോപനത്തെയും ബാധിച്ചേക്കുമെന്ന ആശങ്കയും ഉയർന്നു.
ഈ സാഹചര്യത്തിലാണ് ട്രംപ് എലോൺ മസ്‌കുമായി ഫോണിൽ ബന്ധപ്പെട്ടതെന്നാണ് മാധ്യമ റിപ്പോർട്ട്. ഉക്രെയ്‌നിലെ സ്റ്റാർലിങ്ക് സേവനത്തിന്റെ പൂർണ ശേഷി പുനഃസ്ഥാപിക്കണമെന്ന ആവശ്യം സംഭാഷണത്തിനിടെ ഉയർന്നതായും റിപ്പോർട്ടിൽ പറയുന്നു.
സ്റ്റാർലിങ്ക് സേവനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ആരോപണങ്ങൾ ശക്തമായതോടെ അമേരിക്കൻ പ്രതിരോധ സെക്രട്ടറി പീറ്റ് ഹെഗ്‌സെത്ത് വിശദീകരണവുമായി രംഗത്തെത്തി. ഉക്രെയ്‌നിലെ ഉപഗ്രഹ ആശയവിനിമയ സേവനങ്ങൾ നിർത്തലാക്കാനോ അവയുടെ പ്രവർത്തനശേഷി കുറയ്ക്കാനോ അമേരിക്കൻ സൈന്യം ഉത്തരവുകളൊന്നും നൽകിയിട്ടില്ലെന്ന് അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കി. ഉക്രെയ്‌നുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നിലവിലെ സേവനങ്ങളോ നയങ്ങളോ അമേരിക്കൻ ഭരണകൂടം പിൻവലിച്ചിട്ടില്ലെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു.
സ്റ്റാർലിങ്ക് ഒരു സ്വകാര്യ കമ്പനിയുടെ നിയന്ത്രണത്തിലുള്ള വാണിജ്യ ഉപഗ്രഹ ശൃംഖലയാണെന്നും അതിന്റെ പ്രവർത്തനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സാങ്കേതിക തീരുമാനങ്ങൾ കമ്പനിയുടെ സേവന നിബന്ധനകൾക്കും കരാർ വ്യവസ്ഥകൾക്കും വിധേയമാണെന്നും ഹെഗ്‌സെത്ത് വിശദീകരിച്ചു.
നെറ്റ്‌വർക്ക് വേഗതയിലോ സേവന ലഭ്യതയിലോ മാറ്റങ്ങൾ വരുത്താനുള്ള അധികാരം ബന്ധപ്പെട്ട കരാറുകളുടെ പരിധിയിൽ സ്റ്റാർലിങ്കിനാണെന്നാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ നിലപാട്. ഇതോടെ ഉക്രെയ്‌നിലെ ആശയവിനിമയ നിയന്ത്രണങ്ങൾക്ക് പിന്നിൽ അമേരിക്കൻ സർക്കാരിന്റെ നേരിട്ടുള്ള ഇടപെടലുണ്ടെന്ന ആരോപണമാണ് പ്രതിരോധ വകുപ്പ് നിഷേധിച്ചത്.
അമേരിക്കൻ സ്റ്റേറ്റ് സെക്രട്ടറി മാർക്കോ റൂബിയോയും വിവാദത്തിൽ പ്രതികരിച്ചു. സ്റ്റാർലിങ്ക് സേവനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നിയന്ത്രണങ്ങളിൽ വൈറ്റ് ഹൗസിന് പങ്കില്ലെന്നാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ വിശദീകരണം. ഉക്രെയ്‌നിലെ സ്റ്റാർലിങ്ക് ശൃംഖലയുടെ വേഗത പുനഃസ്ഥാപിച്ചിട്ടുണ്ടെന്നും സേവനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പ്രശ്നങ്ങൾ പരിഹരിച്ചതായും റൂബിയോ പറഞ്ഞു.
അതേസമയം, സ്റ്റാർലിങ്ക് സേവനത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചകളിൽ സ്റ്റാർഷീൽഡ് സംവിധാനത്തെയും ഉൾപ്പെടുത്തിയതിനെ അദ്ദേഹം ചോദ്യം ചെയ്തു. സ്റ്റാർലിങ്കും സ്റ്റാർഷീൽഡും തമ്മിൽ അടിസ്ഥാനപരമായ വ്യത്യാസങ്ങളുണ്ടെന്നും അവയെ ഒരേ രീതിയിൽ വിലയിരുത്തുന്നത് തെറ്റിദ്ധാരണകൾക്ക് ഇടയാക്കുമെന്നും അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കി.
ഇലോൺ മസ്‌കിന്റെ സ്‌പേസ് എക്‌സ് വികസിപ്പിച്ച ഉപഗ്രഹ ആശയവിനിമയ സംവിധാനങ്ങളാണ് സ്റ്റാർലിങ്കും സ്റ്റാർഷീൽഡും. എന്നാൽ ഇവയുടെ പ്രധാന ഉപയോഗലക്ഷ്യങ്ങളും സേവന ഘടനകളും വ്യത്യസ്തമാണ്. സ്റ്റാർലിങ്ക് പ്രധാനമായും സാധാരണ ഉപഭോക്താക്കൾക്കും സ്ഥാപനങ്ങൾക്കും സർക്കാരുകൾക്കും അതിവേഗ ഉപഗ്രഹ ഇന്റർനെറ്റ് ലഭ്യമാക്കുന്നതിനായി രൂപകൽപ്പന ചെയ്ത വാണിജ്യ സംവിധാനമാണ്. ഭൂമിയിലെ പരമ്പരാഗത ഇന്റർനെറ്റ് അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങൾ പരിമിതമായ പ്രദേശങ്ങളിലും ഇത് ആശയവിനിമയ സൗകര്യം നൽകുന്നു.
മറുവശത്ത്, സ്റ്റാർഷീൽഡ് ദേശീയ സുരക്ഷാ ആവശ്യങ്ങൾക്കും പ്രതിരോധ മേഖലയിലെ പ്രത്യേക ദൗത്യങ്ങൾക്കും വേണ്ടി വികസിപ്പിച്ച സംവിധാനമാണ്. സർക്കാർ ഏജൻസികൾക്കും സൈനിക സ്ഥാപനങ്ങൾക്കും ആവശ്യമായ സുരക്ഷിത ആശയവിനിമയവും മറ്റ് ഉപഗ്രഹ അധിഷ്ഠിത സേവനങ്ങളും നൽകുകയാണ് ഇതിന്റെ പ്രധാന ലക്ഷ്യം.
അമേരിക്കൻ സൈന്യവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കരാർ വ്യവസ്ഥകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് സ്റ്റാർഷീൽഡിന്റെ പ്രവർത്തനമെന്നും ഉക്രെയ്‌നിലെ സ്റ്റാർലിങ്ക് സേവനവുമായി അതിനെ നേരിട്ട് ബന്ധപ്പെടുത്താനാകില്ലെന്നുമാണ് റൂബിയോയുടെ വിശദീകരണം.
റഷ്യൻ പ്രദേശങ്ങൾക്കുള്ളിലെ സൈനിക ലക്ഷ്യങ്ങളെ ആക്രമിക്കുന്നതിനും ദീർഘദൂര ഡ്രോൺ പ്രവർത്തനങ്ങൾ കൂടുതൽ കാര്യക്ഷമമാക്കുന്നതിനും സ്റ്റാർഷീൽഡ് ശൃംഖലയിലേക്ക് പ്രവേശനം ലഭിക്കണമെന്ന ആവശ്യം ഉക്രെയ്ൻ ഉന്നയിച്ചതായാണ് റിപ്പോർട്ടുകൾ. എന്നാൽ, അത്തരമൊരു പ്രവേശനാനുമതി ഉക്രെയ്‌നിന് നൽകിയിട്ടില്ലെന്നാണ് അമേരിക്കൻ ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ വിശദീകരണം.
സ്റ്റാർഷീൽഡുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കരാറുകൾ നേരിട്ട് അമേരിക്കൻ സൈന്യത്തിന്റെ നിയന്ത്രണത്തിലുള്ളതാണെന്നും ഉക്രെയ്‌നിന്റെ ആവശ്യങ്ങൾ മാത്രം അടിസ്ഥാനമാക്കി ഈ സംവിധാനത്തിലേക്ക് പ്രവേശനം അനുവദിക്കാനാവില്ലെന്നുമാണ് റൂബിയോയുടെ നിലപാട്. ഈ വിഷയത്തിൽ ഉക്രേനിയൻ പ്രസിഡന്റ് വോളോഡിമർ സെലെൻസ്‌കി ഉന്നയിച്ച അവകാശവാദങ്ങളെയും അദ്ദേഹം ചോദ്യം ചെയ്തു.
റഷ്യയ്ക്കുള്ളിലെ ലക്ഷ്യങ്ങൾക്കെതിരായ ആക്രമണങ്ങൾക്ക് അമേരിക്കൻ സൈനിക സംവിധാനങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുന്നതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട തീരുമാനം സാങ്കേതിക വിഷയം മാത്രമല്ല, നയതന്ത്രപരവും സുരക്ഷാപരവുമായ പ്രത്യാഘാതങ്ങളുള്ള വിഷയവുമാണ്.
അതിനാൽ സ്റ്റാർലിങ്ക് സേവനം പുനഃസ്ഥാപിക്കുന്നതും സ്റ്റാർഷീൽഡ് പോലുള്ള പ്രതിരോധ സംവിധാനങ്ങളിലേക്ക് ഉക്രെയ്‌നിന് പ്രവേശനം നൽകുന്നതും രണ്ട് വ്യത്യസ്ത തീരുമാനങ്ങളാണെന്ന നിലപാടാണ് അമേരിക്കൻ ഉദ്യോഗസ്ഥർ മുന്നോട്ടുവയ്ക്കുന്നത്.
സ്റ്റാർലിങ്ക് വിവാദം തുടരുന്നതിനിടെ റഷ്യ–ഉക്രെയ്ൻ യുദ്ധം അവസാനിപ്പിക്കാനുള്ള നയതന്ത്ര ശ്രമങ്ങളിലും പുതിയ ചർച്ചകൾ സജീവമായിട്ടുണ്ട്. ഉക്രെയ്ൻ സംഘർഷത്തിന് ചർച്ചകളിലൂടെ പരിഹാരം കണ്ടെത്താൻ റഷ്യ തയ്യാറാണെന്ന് പ്രസിഡന്റ് വ്‌ളാഡിമിർ പുടിൻ വ്യക്തമാക്കി. അമേരിക്കൻ പ്രതിനിധി സ്റ്റീവ് വിറ്റ്കോഫുമായുള്ള കൂടിക്കാഴ്ചയ്ക്ക് പിന്നാലെയാണ് പുടിന്റെ പ്രതികരണം.
റഷ്യയും അമേരിക്കയും ഉൾപ്പെട്ട നയതന്ത്ര ചർച്ചകളുടെ തുടർച്ചയായി ത്രികക്ഷി ചർച്ചകൾ പുനരാരംഭിക്കുന്നതിൽ ധാരണയായതായി പുടിൻ അവകാശപ്പെട്ടു.
എന്നാൽ സമാധാന ചർച്ചകളുടെ ലക്ഷ്യം താൽക്കാലിക വെടിനിർത്തലിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങരുതെന്നാണ് റഷ്യയുടെ നിലപാട്. സംഘർഷത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന കാരണങ്ങൾക്ക് പരിഹാരം കാണുകയും അന്തിമ സമാധാന കരാറിന് ശേഷം ബന്ധപ്പെട്ട രാജ്യങ്ങളുടെ സുരക്ഷ ഉറപ്പാക്കുകയും ചെയ്യേണ്ടതുണ്ടെന്ന് പുടിൻ വ്യക്തമാക്കി.
അതേസമയം, നയതന്ത്ര ചർച്ചകൾക്ക് സന്നദ്ധത അറിയിച്ചെങ്കിലും റഷ്യ പ്രഖ്യാപിച്ച സൈനിക ലക്ഷ്യങ്ങളിൽനിന്ന് പിന്നോട്ടില്ലെന്ന സന്ദേശവും അദ്ദേഹം നൽകി. ആവശ്യമായ ഏത് നടപടികളിലൂടെയും ആ ലക്ഷ്യങ്ങൾ നേടിയെടുക്കുമെന്ന നിലപാടാണ് പുടിൻ ആവർത്തിച്ചത്.
ഈ പ്രസ്താവനകൾ സമാധാന ചർച്ചകളുടെ സാധ്യതകളെക്കുറിച്ച് പ്രതീക്ഷ ഉയർത്തുന്നതിനൊപ്പം യുദ്ധം ഉടൻ അവസാനിക്കുമോ എന്ന കാര്യത്തിൽ അനിശ്ചിതത്വവും നിലനിർത്തുന്നു.
റഷ്യയുടെ ആക്രമണങ്ങളെ തുടർന്ന് ഉക്രെയ്‌നിലെ നിരവധി പ്രദേശങ്ങളിൽ പരമ്പരാഗത ആശയവിനിമയ അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങൾ തകരാറിലായ സാഹചര്യത്തിലാണ് സ്റ്റാർലിങ്ക് കൂടുതൽ പ്രാധാന്യം നേടിയത്. മുൻനിരയിലെ സൈനിക വിഭാഗങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള വിവരകൈമാറ്റം, ഡ്രോൺ നിരീക്ഷണ പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ ഏകോപനം, യുദ്ധമേഖലകളിലെ അടിയന്തര ആശയവിനിമയം തുടങ്ങിയ ആവശ്യങ്ങൾക്ക് ഉപഗ്രഹ ഇന്റർനെറ്റ് സഹായകരമാണ്.
ഇത്തരമൊരു സംവിധാനത്തിൽ അപ്രതീക്ഷിത നിയന്ത്രണങ്ങളുണ്ടാകുന്നത് സൈനിക പ്രവർത്തനങ്ങളെ ബാധിക്കുമെന്നതാണ് ഉക്രെയ്‌നിന്റെ പ്രധാന ആശങ്ക.
സ്റ്റാർലിങ്ക് പോലുള്ള സ്വകാര്യ സാങ്കേതിക സംവിധാനങ്ങളെ യുദ്ധരംഗത്ത് വ്യാപകമായി ആശ്രയിക്കുന്നതിന്റെ വെല്ലുവിളികളും ഈ വിവാദം മുന്നോട്ടുവയ്ക്കുന്നു. ഒരു സ്വകാര്യ കമ്പനിയുടെ സാങ്കേതിക തീരുമാനങ്ങൾ പോലും യുദ്ധമേഖലയിലെ ആശയവിനിമയ ശേഷിയെയും സൈനിക പ്രവർത്തനങ്ങളെയും സ്വാധീനിക്കാനിടയുണ്ടെന്നതാണ് പ്രധാന പ്രശ്നം.
ട്രംപും മസ്‌കും തമ്മിൽ നടന്നതായി റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെടുന്ന ഫോൺ സംഭാഷണം ഉക്രെയ്‌നിലെ സ്റ്റാർലിങ്ക് സേവനത്തിന്റെ ഭാവിയെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചകൾക്ക് പുതിയ പ്രാധാന്യം നൽകിയിരിക്കുകയാണ്. സേവന നിയന്ത്രണങ്ങൾക്ക് പിന്നിൽ ആരായിരുന്നു, അവയ്ക്ക് കാരണമായത് സാങ്കേതിക പ്രശ്നങ്ങളാണോ കരാർ വ്യവസ്ഥകളാണോ, ഭാവിയിൽ സമാനമായ നിയന്ത്രണങ്ങൾ ഉണ്ടാകുമോ തുടങ്ങിയ ചോദ്യങ്ങൾക്ക് കൂടുതൽ വ്യക്തത ആവശ്യമാണ്.
അമേരിക്കൻ ഭരണകൂടം നിയന്ത്രണങ്ങളിൽ പങ്കില്ലെന്ന് വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ടെങ്കിലും ഉക്രെയ്‌നിന്റെ സൈനിക ആവശ്യങ്ങളും സ്വകാര്യ ഉപഗ്രഹ സേവനദാതാക്കളുടെ തീരുമാനാധികാരവും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം ഇപ്പോഴും ചർച്ചാ വിഷയമാണ്.
ഒരു വശത്ത് യുദ്ധം അവസാനിപ്പിക്കാനുള്ള നയതന്ത്ര നീക്കങ്ങൾ തുടരുമ്പോൾ മറുവശത്ത് അത്യാധുനിക ഉപഗ്രഹ സാങ്കേതിക വിദ്യയുടെ ഉപയോഗം പുതിയ തർക്കങ്ങൾക്ക് വഴിവയ്ക്കുകയാണ്. ഉക്രെയ്‌നിലെ സ്റ്റാർലിങ്ക് വിവാദം കേവലം ഇന്റർനെറ്റ് സേവനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പ്രശ്നമല്ലെന്നും ആധുനിക യുദ്ധങ്ങളിൽ സ്വകാര്യ സാങ്കേതിക കമ്പനികൾക്കുള്ള നിർണായക സ്വാധീനം വ്യക്തമാക്കുന്ന സംഭവമാണെന്നും വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നു.
