അമേരിക്കയും ഇറാനും തമ്മിലുള്ള അടുത്ത ഘട്ട സാങ്കേതിക ചർച്ചകൾക്കുള്ള പ്രധാന വേദിയായി പാക്കിസ്താന് തലസ്ഥാനമായ ഇസ്ലാമാബാദ് തിരഞ്ഞെടുത്തതായി റിപ്പോര്ട്ട്. പശ്ചിമേഷ്യയിൽ സമാധാനം പുനഃസ്ഥാപിക്കുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ ജൂൺ 18 ന് യുഎസും ഇറാനും ധാരണാപത്രത്തിൽ (എംഒയു) ഒപ്പുവച്ചു. തുടർന്ന് ജൂൺ 21 ന് സ്വിറ്റ്സർലൻഡിൽ പാക്കിസ്താനും ഖത്തറും മധ്യസ്ഥരായി സാങ്കേതിക തല ചർച്ചകൾ നടന്നു.
നയതന്ത്ര പ്രക്രിയ ശരിയായ ദിശയിൽ നിലനിർത്തുന്നതിനും വാഷിംഗ്ടണും ടെഹ്റാനും തമ്മിലുള്ള ദീർഘകാല തർക്കങ്ങൾ പരിഹരിക്കുന്നതിനുമുള്ള നിരന്തരമായ ശ്രമങ്ങളുടെ ഭാഗമാണ് ചർച്ചകൾ പുനരാരംഭിക്കുന്നതെന്ന് നയതന്ത്ര വൃത്തങ്ങളെ ഉദ്ധരിച്ച് മാധ്യമങ്ങള് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു.
സാങ്കേതിക ചർച്ചകൾക്ക് രണ്ട് സാധ്യതയുള്ള വേദികളുണ്ട് – ഇസ്ലാമാബാദും സ്വിറ്റ്സർലൻഡിലെ ബർഗൻസ്റ്റോക്ക് റിസോർട്ടും. എന്നാല്, ഇസ്ലാമാബാദ് ആണ് കൂടുതൽ സാധ്യതയുള്ള ഓപ്ഷൻ എന്ന് നയതന്ത്ര വൃത്തങ്ങളെ ഉദ്ധരിച്ച് മാധ്യമങ്ങള് റിപ്പോര്ട്ട് ചെയ്തു.
സാങ്കേതിക ചർച്ചകൾ ജൂലൈ 11 ന് നടക്കുമെന്ന് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. എന്നാല്, വേദി സംബന്ധിച്ച അന്തിമ തീരുമാനം ഇതുവരെ പ്രഖ്യാപിച്ചിട്ടില്ല.
ഇറാന്റെ പരമോന്നത നേതാവ് ആയത്തുള്ള അലി ഖമേനിയുടെ സംസ്കാര ചടങ്ങുകൾ ഒന്നിലധികം ദിവസം നീണ്ടുനിന്നതിനാൽ ചർച്ചകൾ താൽക്കാലികമായി വൈകി. ചടങ്ങുകൾ അവസാനിച്ചതിന് ശേഷം ടെഹ്റാൻ പ്രതിനിധി സംഘത്തിന്റെ ഘടന പ്രഖ്യാപിക്കുമെന്ന് ഇറാനിയൻ ഉദ്യോഗസ്ഥർ സൂചിപ്പിച്ചു.
കഴിഞ്ഞ മൂന്ന് പതിറ്റാണ്ടുകളായി ഇറാൻ ഭരിച്ച ഖമേനി, ഫെബ്രുവരി 28 ന് ടെഹ്റാനിൽ അമേരിക്കയും ഇസ്രായേലും സംയുക്തമായി നടത്തിയ വൻ വ്യോമാക്രമണത്തിന്റെ ആദ്യ ദിവസമാണ് കൊല്ലപ്പെട്ടത്.
ഞായറാഴ്ച മുതൽ ടെഹ്റാനിലും ഖോമിലും സംസ്കാര ചടങ്ങുകൾ നടക്കും, അത് ജൂലൈ 7 ചൊവ്വാഴ്ച വരെ തുടരും. അവസാന സംസ്കാര ചടങ്ങ് ജൂലൈ 9 വ്യാഴാഴ്ച മഷ്ഹാദ് നഗരത്തിൽ നടക്കും.
ഇറാന്റെ ആണവ പദ്ധതി, ഉപരോധങ്ങളിൽ ഇളവ്, വിദേശത്തുള്ള ഇറാനിയൻ ആസ്തികൾ മരവിപ്പിക്കൽ എന്നിവയിലായിരിക്കും ചർച്ചകൾ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നതെന്ന് നയതന്ത്ര വൃത്തങ്ങളെ ഉദ്ധരിച്ച് മാധ്യമങ്ങള് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു.
ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലെ സ്ഥിരത നിലനിർത്തുന്നതിനുള്ള ശ്രമങ്ങൾ, ലെബനനിൽ അടുത്തിടെ അംഗീകരിച്ച വെടിനിർത്തൽ നിലനിർത്തൽ എന്നിവയുൾപ്പെടെയുള്ള പ്രാദേശിക സുരക്ഷാ പ്രശ്നങ്ങളും ചർച്ചകൾ അഭിസംബോധന ചെയ്യുമെന്ന് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു.
ഇറാന്റെ ആണവ പദ്ധതിയെയും അനുബന്ധ വിഷയങ്ങളെയും കുറിച്ചുള്ള സമഗ്രമായ ഒരു കരാറിൽ ചർച്ച നടത്താൻ ഇരുപക്ഷത്തിനും 60 ദിവസത്തെ സമയം അനുവദിച്ചുകൊണ്ട് രണ്ടാഴ്ച മുമ്പ് ഒപ്പുവച്ച ഇസ്ലാമാബാദ് ധാരണാപത്രത്തിന് കീഴിൽ സ്ഥാപിച്ച ചട്ടക്കൂട് മുന്നോട്ട് കൊണ്ടുപോകുന്നതിനാണ് ജൂലൈ 11 ലെ യോഗം ഉദ്ദേശിക്കുന്നത്. ഈ ആഴ്ച ആദ്യം ദോഹയിൽ നടന്ന പരോക്ഷ സാങ്കേതിക ചർച്ചകളെ തുടർന്നാണ് ഏറ്റവും പുതിയ നയതന്ത്ര ശ്രമങ്ങൾ.
യുഎസ് പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ് ആ ചർച്ചകളെ “വളരെ നല്ലത്” എന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ചു. അതേസമയം, മരവിപ്പിച്ച ഇറാനിയൻ ആസ്തികളുടെ കോടിക്കണക്കിന് ഡോളർ ഭാഗികമായി വിട്ടുകൊടുക്കുന്നത് സംബന്ധിച്ച് ഇരുപക്ഷവും ധാരണയിലെത്തിയതായി ഇറാൻ ഉദ്യോഗസ്ഥർ പറഞ്ഞു. എന്നിരുന്നാലും, അത്തരമൊരു കരാറിലെത്തിയതിൽ യുഎസ് ഉദ്യോഗസ്ഥർ തർക്കമുന്നയിച്ചതായി റിപ്പോർട്ടുണ്ട്.
ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് വഴിയുള്ള നാവിഗേഷൻ സ്വാതന്ത്ര്യം ഉറപ്പാക്കുന്നതിലും ജൂണിൽ സ്വിറ്റ്സർലൻഡിൽ നടന്ന ചർച്ചകൾക്ക് ശേഷം സമ്മതിച്ച 60 ദിവസത്തെ വെടിനിർത്തൽ സംരക്ഷിക്കുന്നതിലും ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ചുകൊണ്ട്, ഖത്തർ, പാകിസ്ഥാൻ എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള മധ്യസ്ഥർ ചർച്ചകൾ നിർത്തിവച്ച സമയത്ത് പരോക്ഷ ബന്ധങ്ങൾ സുഗമമാക്കുന്നത് തുടർന്നതായി നയതന്ത്ര വൃത്തങ്ങൾ അറിയിച്ചു.
സ്വിറ്റ്സർലൻഡിലെ ബർഗൻസ്റ്റോക്ക് റിസോർട്ടിൽ വെച്ചാണ് ഏറ്റവും പുതിയ ഉന്നതതല ചർച്ചകൾ നടന്നത്, ഖത്തറും പാകിസ്ഥാനും മധ്യസ്ഥത വഹിച്ചു. ഇറാന്റെ ആണവ പദ്ധതി, ഉപരോധ ഇളവ്, സമുദ്ര സുരക്ഷ, പ്രാദേശിക സംഘർഷം കുറയ്ക്കൽ എന്നിവ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന വിശാലമായ ഒരു കരാറിലെത്തുന്നതിനുള്ള ഒരു മാർഗരേഖയായി ആ ചർച്ചകൾ ചർച്ചക്കാർ വിശേഷിപ്പിച്ചു.
ആണവ നിയന്ത്രണങ്ങൾ, ഉപരോധങ്ങൾ ഒഴിവാക്കൽ, ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലെ സുരക്ഷ, ലെബനൻ വെടിനിർത്തൽ എന്നിവയെക്കുറിച്ച് മാരത്തൺ ചർച്ചാ സെഷനുകൾ ചർച്ച ചെയ്തതായി നയതന്ത്ര വൃത്തങ്ങൾ പറഞ്ഞു. ചർച്ചകൾ പുരോഗതി റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, വാഷിംഗ്ടണും ടെഹ്റാനും തമ്മിലുള്ള സംഘർഷങ്ങൾ തുടരുന്നതിനാൽ പ്രക്രിയ ദുർബലമായി തുടരുമെന്ന് അവർ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകി.
സാധ്യമായ കരാറിന്റെ വിശദാംശങ്ങൾ സാങ്കേതിക സംഘങ്ങൾ പൂർത്തിയാക്കിയ ശേഷം, ജൂലൈ മൂന്നാം വാരത്തിൽ ദോഹയിൽ അടുത്ത ഘട്ട ഉന്നതതല നേരിട്ടുള്ള ചർച്ചകൾ നടക്കുമെന്ന് ചർച്ചകളെക്കുറിച്ച് പരിചയമുള്ള ഉദ്യോഗസ്ഥർ പറഞ്ഞു.
