വാഷിംഗ്ടണ്‍: ഇറാനുമായുള്ള സൈനിക സംഘർഷം അമേരിക്കയ്ക്ക് വലിയ സാമ്പത്തിക-സൈനിക ബാധ്യതയായി മാറിയെന്ന അവകാശവാദങ്ങളുമായി പുതിയ റിപ്പോർട്ട്. എഫ്-15, എഫ്-35 യുദ്ധവിമാനങ്ങളും എംക്യു-9 റീപ്പർ ഡ്രോണുകളും ഉൾപ്പെടെ 81 സൈനിക വിമാനങ്ങളും ആളില്ലാ വിമാനങ്ങളും അമേരിക്കയ്ക്ക് നഷ്ടപ്പെട്ടതായാണ് റിപ്പോർട്ടിൽ പറയുന്നത്. ഇവയുടെ ആകെ മൂല്യം ഏകദേശം 3.3 ബില്യൺ ഡോളറാണെന്നും കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.
ഇറാനെതിരായ സൈനിക നടപടിയിലൂടെ ടെഹ്റാന്റെ സൈനിക ശേഷിയെ നിർണായകമായി ദുർബലപ്പെടുത്താമെന്നായിരുന്നു എന്ന യു എസ് പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ് ഭരണകൂടത്തിന്റെ കണക്കുകൂട്ടലെന്ന വിലയിരുത്തലുകൾക്കിടെയാണ് യുഎസിനുണ്ടായതായി പറയപ്പെടുന്ന നഷ്ടങ്ങളുടെ കണക്കുകൾ പുറത്തുവരുന്നത്. ഇസ്രായേലുമായി ചേർന്നുള്ള സൈനിക നീക്കങ്ങൾ ഇറാനുമേൽ കടുത്ത സമ്മർദം സൃഷ്ടിച്ചെങ്കിലും, ഇറാന്റെ തിരിച്ചടികൾ അമേരിക്കയ്ക്കും വലിയ നഷ്ടമുണ്ടാക്കിയെന്നാണ് റിപ്പോർട്ടിലെ അവകാശവാദം.
റിപ്പോർട്ടിൽ നൽകിയിരിക്കുന്ന കണക്കുകൾ പ്രകാരം, ഇറാന്റെ തിരിച്ചടികളിലും സംഘർഷവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട മറ്റ് സംഭവങ്ങളിലുമായി 12 എഫ്-15ഇ യുദ്ധവിമാനങ്ങൾ, ഒരു എഫ്-35എ ലൈറ്റ്നിംഗ്-II സ്റ്റെൽത്ത് ഫൈറ്റർ, രണ്ട് എ-10 തണ്ടർബോൾട്ട് വിമാനങ്ങൾ, ഏഴ് കെസി-135 വ്യോമ ഇന്ധനവിതരണ വിമാനങ്ങൾ, 45 എംക്യു-9 റീപ്പർ ഡ്രോണുകൾ എന്നിവ നഷ്ടപ്പെട്ടതായി അവകാശപ്പെടുന്നു.
ഇതിന് പുറമെ ഒരു ഇ-3 സെൻട്രി വ്യോമ നിരീക്ഷണ വിമാനം, രണ്ട് എംസി-130ജെ കമാൻഡോ വിമാനങ്ങൾ, ഒരു എച്ച്എച്ച്-60ഡബ്ല്യു രക്ഷാ ഹെലികോപ്റ്റർ, ഒരു എംക്യു-4സി ട്രൈറ്റൺ നിരീക്ഷണ ഡ്രോൺ, മൂന്ന് എംക്യു-1 ഡ്രോണുകൾ, ഒരു എഎച്ച്-64 അപ്പാച്ചെ ഹെലികോപ്റ്റർ, നാല് എഎച്ച്-6 ലിറ്റിൽ ബേർഡ് ഹെലികോപ്റ്ററുകൾ, ഒരു എംഎച്ച്-60 സീ ഹോക്ക് ഹെലികോപ്റ്റർ എന്നിവയും നഷ്ടപ്പെട്ട പട്ടികയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.
മാർച്ച് 2ന് കുവൈത്തിന് മുകളിലുണ്ടായ ‘ഫ്രണ്ട്ലി ഫയർ’ സംഭവത്തിൽ മൂന്ന് എഫ്-15 വിമാനങ്ങൾ വെടിവച്ചിട്ടതായും റിപ്പോർട്ടിൽ പറയുന്നു. പിന്നാലെ അടുത്ത മാസം ഇറാനു മുകളിലും മറ്റൊരു എഫ്-15 നഷ്ടപ്പെട്ടതായി പറയുന്നു.
സെപ്റ്റംബർ 9, 10 തീയതികളിൽ ജോർദാനിലെ മുവാഫാഖ് സാൾട്ടി വ്യോമതാവളത്തെ ലക്ഷ്യമിട്ട് ഇറാൻ നടത്തിയതായി പറയപ്പെടുന്ന ആക്രമണത്തിൽ കുറഞ്ഞത് എട്ട് എഫ്-15ഇ വിമാനങ്ങൾക്ക് കേടുപാടുകൾ സംഭവിച്ചെന്നും റിപ്പോർട്ടിലുണ്ട്. എന്നാൽ കേടുപാടുകൾ സംഭവിച്ച വിമാനങ്ങളിൽ എത്രയെണ്ണം പൂർണമായി സർവീസിൽനിന്ന് ഒഴിവാക്കേണ്ടിവന്നുവെന്ന കാര്യത്തിൽ വ്യക്തതയില്ല.
നഷ്ടപ്പെട്ടതായി പറയപ്പെടുന്ന വിമാനങ്ങളുടെ വില കണക്കാക്കുമ്പോൾ അമേരിക്കയ്ക്കുണ്ടായ സാമ്പത്തിക ആഘാതവും വലുതാണ്. എഫ്-15 വിമാനങ്ങളുടെ വിവിധ പതിപ്പുകൾക്ക് പതിനായിരക്കണക്കിന് ഡോളറല്ല, മറിച്ച് ഓരോന്നിനും ദശലക്ഷക്കണക്കിന് ഡോളറാണ് ചെലവ്. എംക്യു-9 റീപ്പർ സംവിധാനങ്ങളുടെ വിലയും കോൺഫിഗറേഷൻ അനുസരിച്ച് കോടിക്കണക്കിന് ഡോളറിലെത്തും. അഞ്ചാം തലമുറ സ്റ്റെൽത്ത് യുദ്ധവിമാനമായ എഫ്-35എയും അമേരിക്കയുടെ ഏറ്റവും വിലയേറിയ സൈനിക പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകളിൽ ഒന്നാണ്.
പട്ടികയിലെ ഏറ്റവും വിലയേറിയ നഷ്ടങ്ങളിലൊന്നായി ഇ-3 സെൻട്രി വ്യോമ മുന്നറിയിപ്പ്-നിയന്ത്രണ വിമാനത്തെയാണ് റിപ്പോർട്ട് ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നത്. ഇത്തരത്തിലുള്ള വിമാനങ്ങളുടെ എണ്ണം അമേരിക്കൻ വ്യോമസേനയിൽ പരിമിതമായതിനാൽ ഒരെണ്ണത്തിന്റെ നഷ്ടം പോലും പ്രവർത്തനശേഷിയിൽ കാര്യമായ പ്രത്യാഘാതമുണ്ടാക്കാമെന്നാണ് വിലയിരുത്തൽ.
അതേസമയം, പുറത്തുവന്ന കണക്കുകൾ അന്തിമമല്ലെന്ന മുന്നറിയിപ്പും റിപ്പോർട്ടിലുണ്ട്. യുദ്ധവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നിരവധി വിവരങ്ങൾ രഹസ്യസ്വഭാവമുള്ളവയാണ്. ആക്രമണത്തിൽ കേടുപാടുകൾ സംഭവിച്ച ചില വിമാനങ്ങൾ അറ്റകുറ്റപ്പണികൾക്കുശേഷം വീണ്ടും സർവീസിലേക്ക് മടങ്ങിയെത്താനുള്ള സാധ്യതയുമുണ്ട്. അതിനാൽ ‘നഷ്ടപ്പെട്ട വിമാനങ്ങൾ’ എന്ന കണക്കിൽ പൂർണമായി തകർന്നവയും താൽക്കാലികമായി പ്രവർത്തനരഹിതമായവയും ഉൾപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടോ എന്നതിൽ വ്യക്തത ആവശ്യമാണ്.
സംഘർഷത്തിലെ വിമാനനഷ്ടങ്ങൾക്ക് പുറമെ ആയുധങ്ങൾ, മിസൈലുകൾ, ഡ്രോണുകൾ, സൈനിക വിന്യാസം, ഇന്ധനം, അറ്റകുറ്റപ്പണികൾ, ലോജിസ്റ്റിക്സ് തുടങ്ങിയ മേഖലകളിലെ ചെലവും കുത്തനെ ഉയർന്നതായാണ് റിപ്പോർട്ട് പറയുന്നത്. ഒരു മാസത്തിനിടെ യുദ്ധവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ചെലവിൽ ഏകദേശം ആറു ബില്യൺ ഡോളറിന്റെ വർധനയുണ്ടായെന്നും മൊത്തം ചെലവ് 28.1 ബില്യൺ ഡോളറിലെത്തിയെന്നും അവകാശപ്പെടുന്നു.
21.7 ബില്യൺ ഡോളറിന്റെ മുൻ കണക്കിനെക്കാൾ ഇത് വളരെ കൂടുതലാണെന്നാണ് റിപ്പോർട്ടിലെ വിലയിരുത്തൽ. സംഘർഷം നീണ്ടുനിൽക്കുകയാണെങ്കിൽ വിമാനങ്ങളും ആയുധങ്ങളും പുനഃസ്ഥാപിക്കുന്നതിനുള്ള ചെലവ് ഉൾപ്പെടെ അമേരിക്കയുടെ സാമ്പത്തിക ബാധ്യത ഇനിയും ഉയരാനിടയുണ്ടെന്നും ചൂണ്ടിക്കാട്ടപ്പെടുന്നു.
ഈ സൈനിക നടപടിക്ക് ‘ഓപ്പറേഷൻ എപ്പിക് ഫ്യൂറി’ എന്ന പേരാണ് നൽകിയിരിക്കുന്നതെന്നും റിപ്പോർട്ടിൽ പറയുന്നു. എന്നാൽ, പുറത്തുവന്ന വിമാനനഷ്ടങ്ങളുടെയും ചെലവുകളുടെയും വിശദമായ കണക്കുകളോട് വൈറ്റ് ഹൗസോ പെന്റഗണോ ഔദ്യോഗികമായി പ്രതികരിച്ചിട്ടില്ലെന്നാണ് വിവരം.
അതുകൊണ്ടുതന്നെ, 81 വിമാനങ്ങൾ നഷ്ടപ്പെട്ടുവെന്നതുൾപ്പെടെയുള്ള കണക്കുകൾ സ്വതന്ത്രമായ ഔദ്യോഗിക സ്ഥിരീകരണം ലഭിക്കുന്നതുവരെ റിപ്പോർട്ടിലെ അവകാശവാദങ്ങളായി തന്നെ കാണേണ്ടതുണ്ട്. യുദ്ധത്തിന്റെ യഥാർഥ സൈനിക-സാമ്പത്തിക നഷ്ടം സംബന്ധിച്ച വ്യക്തമായ ചിത്രം ലഭിക്കാൻ അമേരിക്കൻ പ്രതിരോധ വകുപ്പിന്റെ ഔദ്യോഗിക കണക്കുകൾ നിർണായകമാകും.
