പ്രതിഷേധിക്കാനുള്ള അവകാശം മറ്റുള്ളവരുടെ മൗലികാവകാശങ്ങൾ ഹനിക്കരുത്; രാംലീല മൈതാനത്തെ സമരങ്ങൾക്കെതിരെ വ്യാപാരികൾ സുപ്രീം കോടതിയിൽ

ന്യൂഡൽഹി: ജനാധിപത്യ സംവിധാനത്തിൽ പ്രതിഷേധിക്കാനുള്ള അവകാശം സുപ്രധാനമാണെങ്കിലും, ആ അവകാശം വിനിയോഗിക്കുന്നതിന്റെ പേരിൽ വ്യാപാരികളുടെയും തൊഴിലാളികളുടെയും സാധാരണ പൗരന്മാരുടെയും മൗലികാവകാശങ്ങളും ഉപജീവനമാർഗങ്ങളും തടസ്സപ്പെടുത്താൻ പാടില്ലെന്ന വിഷയം സുപ്രീം കോടതിയുടെ പരിഗണനയിൽ. ഡൽഹിയിലെ രാംലീല മൈതാനത്തും സമീപപ്രദേശങ്ങളിലും നടക്കുന്ന പ്രതിഷേധങ്ങളും പൊതുയോഗങ്ങളും മൂലം വ്യാപാരമേഖല നേരിടുന്ന പ്രതിസന്ധികൾ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി സമർപ്പിച്ച ഹർജികളിലാണ് സുപ്രീം കോടതി വാദം കേൾക്കാൻ ആരംഭിച്ചത്.

രാംലീല മൈതാനത്തിന് ചുറ്റുമുള്ള പ്രധാന മൊത്തവ്യാപാര കേന്ദ്രങ്ങളിൽ പ്രതിഷേധങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്ന തടസ്സങ്ങൾ ഗുരുതരമായ സാമ്പത്തിക പ്രത്യാഘാതങ്ങൾക്ക് കാരണമാകുന്നുണ്ടെന്ന് വ്യാപാര സംഘടനയെ പ്രതിനിധീകരിച്ച് ഹാജരായ മുതിർന്ന അഭിഭാഷകൻ മുകുൾ റോഹത്ഗി കോടതിയെ അറിയിച്ചു. പ്രതിഷേധിക്കാനുള്ള ഭരണഘടനാപരമായ അവകാശം അംഗീകരിക്കുമ്പോഴും അതിന്റെ പേരിൽ മറ്റുള്ളവരുടെ തൊഴിൽ ചെയ്യാനും സ്വതന്ത്രമായി സഞ്ചരിക്കാനും ഉപജീവനം കണ്ടെത്താനുമുള്ള അവകാശങ്ങൾ നിഷേധിക്കപ്പെടുന്ന സാഹചര്യം ഒഴിവാക്കണമെന്ന് അദ്ദേഹം ആവശ്യപ്പെട്ടു.

ജസ്റ്റിസ് സൂര്യകാന്ത് അധ്യക്ഷനായ സുപ്രീം കോടതി ഡിവിഷൻ ബെഞ്ചാണ് ഹർജികൾ പരിഗണിച്ചത്. കേസിൽ സമർപ്പിച്ച ഭേദഗതി ചെയ്ത റിട്ട് ഹർജി കോടതി രേഖയിൽ സ്വീകരിക്കുകയും പുതുതായി കക്ഷിചേർക്കപ്പെട്ട പ്രതികൾക്ക് നോട്ടീസ് അയയ്ക്കാൻ നിർദേശിക്കുകയും ചെയ്തു.

പ്രതിഷേധവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് എം.എ. ബേബി സമർപ്പിച്ച ഹർജിയും വ്യാപാരികളുടെ ആശങ്കകൾ ഉന്നയിക്കുന്ന ഹർജിയും ഒരുമിച്ച് പരിഗണിക്കാനാണ് കോടതിയുടെ തീരുമാനം. അതേസമയം, ഇതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കോടതിയലക്ഷ്യ നടപടികൾ പ്രത്യേകം പരിഗണിക്കുമെന്നും ബെഞ്ച് വ്യക്തമാക്കി.

കേസിലെ വിവിധ കക്ഷികൾക്ക് തങ്ങളുടെ നിലപാടുകളും വിശദീകരണങ്ങളും മറുപടി സത്യവാങ്മൂലങ്ങളും സമർപ്പിക്കുന്നതിനായി നവംബർ 27 വരെ സമയം അനുവദിച്ചിട്ടുണ്ട്. പ്രതിഷേധിക്കാനുള്ള അവകാശവും പൊതുജനങ്ങളുടെ അവകാശങ്ങളും തമ്മിലുള്ള സന്തുലിതാവസ്ഥ ഉറപ്പാക്കേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകതയാണ് ഹർജികളിൽ പ്രധാനമായും ഉയർന്നുവന്നിരിക്കുന്നത്.

ഡൽഹിയിലെ രാംലീല മൈതാനം, ജന്തർ മന്തർ, കൊണാട്ട് പ്ലേസ് തുടങ്ങിയ പ്രദേശങ്ങൾ നഗരത്തിലെ പ്രധാന വാണിജ്യ-പൊതുഗതാഗത കേന്ദ്രങ്ങളാണ്. ഇവിടങ്ങളിൽ നടക്കുന്ന വലിയ പ്രതിഷേധങ്ങളും പ്രകടനങ്ങളും പൊതുയോഗങ്ങളും വ്യാപാര പ്രവർത്തനങ്ങളെയും വാഹനഗതാഗതത്തെയും പൊതുജനങ്ങളുടെ ദൈനംദിന ജീവിതത്തെയും ബാധിക്കുന്നുവെന്നാണ് ഹർജിക്കാരുടെ പ്രധാന പരാതി.

പ്രത്യേകിച്ച് രാംലീല മൈതാനത്തിന് സമീപമുള്ള മൊത്തവ്യാപാര വിപണികളിൽ ദിവസേന വലിയ തോതിലുള്ള ചരക്കുനീക്കവും വ്യാപാര ഇടപാടുകളുമാണ് നടക്കുന്നത്. ഇത്തരം പ്രദേശങ്ങളിൽ പ്രതിഷേധങ്ങളുടെ ഭാഗമായി ജനക്കൂട്ടം കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നതും റോഡുകളിൽ നിയന്ത്രണങ്ങൾ ഏർപ്പെടുത്തുന്നതും വ്യാപാര സ്ഥാപനങ്ങളിലേക്കുള്ള പ്രവേശനത്തിനും ചരക്കുകളുടെ വിതരണത്തിനും തടസ്സമാകുന്നുവെന്ന് വ്യാപാരികളുടെ ഭാഗം വാദിച്ചു.

വലിയ വ്യാപാര സ്ഥാപനങ്ങൾക്കൊപ്പം ചെറുകിട കച്ചവടക്കാർ, വഴിയോര വ്യാപാരികൾ, ചരക്കുചുമട്ടുതൊഴിലാളികൾ, ദിവസവേതനക്കാർ എന്നിവരുടെയും ജീവിതത്തെ ഇത്തരം നിയന്ത്രണങ്ങൾ ബാധിക്കാമെന്നും കോടതിയുടെ ശ്രദ്ധയിൽപ്പെടുത്തി.

പ്രതിഷേധിക്കാനുള്ള അവകാശം സംരക്ഷിക്കപ്പെടേണ്ടതുപോലെ തന്നെ പ്രതിഷേധങ്ങളുമായി ബന്ധമില്ലാത്ത സാധാരണ ജനങ്ങൾക്ക് തടസ്സമില്ലാതെ ജോലി ചെയ്യാനും സഞ്ചരിക്കാനും ജീവിതോപാധികൾ കണ്ടെത്താനുമുള്ള സാഹചര്യം ഉറപ്പാക്കേണ്ടതുണ്ടെന്ന വിഷയവും വാദത്തിനിടെ ഉയർന്നു.

രാംലീല മൈതാനത്തിന്റെ ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ പ്രത്യേകതകളും ചുറ്റുമുള്ള വ്യാപാരമേഖലയുടെ പ്രാധാന്യവും ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയാണ് മുതിർന്ന അഭിഭാഷകൻ മുകുൾ റോഹത്ഗി കോടതിയിൽ വാദിച്ചത്.

ദേശീയ തലസ്ഥാനത്തിന്റെ പ്രധാന ഭാഗത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന രാംലീല മൈതാനത്തിന് ചുറ്റും ജനസാന്ദ്രതയേറിയ മൊത്തവ്യാപാര വിപണികളും നിരവധി വ്യാപാര സ്ഥാപനങ്ങളുമുണ്ട്. ആയിരക്കണക്കിന് ആളുകളുടെ തൊഴിലും വരുമാനവും ഇത്തരം വ്യാപാരകേന്ദ്രങ്ങളെ ആശ്രയിച്ചാണ് നിലനിൽക്കുന്നത്. അതിനാൽ ഈ മേഖലകളിൽ വലിയ പ്രതിഷേധങ്ങളും ദീർഘകാല സമരങ്ങളും അനുവദിക്കുന്നത് വ്യാപാര പ്രവർത്തനങ്ങളെ സാരമായി ബാധിക്കുമെന്നായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ വാദം.

പ്രതിഷേധങ്ങൾക്ക് അനുയോജ്യമായ സ്ഥലങ്ങൾ നിശ്ചയിക്കുമ്പോൾ സമീപപ്രദേശങ്ങളിലെ വ്യാപാര പ്രവർത്തനങ്ങൾ, പൊതുഗതാഗതം, ജനസഞ്ചാരം, സുരക്ഷ തുടങ്ങിയ ഘടകങ്ങളും പരിഗണിക്കണമെന്ന് അദ്ദേഹം ആവശ്യപ്പെട്ടു. ഒരു വിഭാഗത്തിന്റെ പ്രതിഷേധിക്കാനുള്ള അവകാശം മറ്റൊരു വിഭാഗത്തിന്റെ മൗലികാവകാശങ്ങളെ അനുപാതവിരുദ്ധമായി ബാധിക്കുന്ന സാഹചര്യം ഉണ്ടാകരുതെന്ന തത്വത്തിനാണ് കോടതിയിലെ ചർച്ചകളിൽ പ്രാധാന്യം ലഭിച്ചത്.

ജനാധിപത്യത്തിൽ അഭിപ്രായപ്രകടനത്തിനും സമാധാനപരമായി പ്രതിഷേധിക്കുന്നതിനും ഭരണഘടനാപരമായ സംരക്ഷണമുണ്ടെങ്കിലും ഈ അവകാശങ്ങൾ പൂർണമായും നിയന്ത്രണരഹിതമല്ലെന്ന കാര്യവും സുപ്രീം കോടതി പരിഗണിച്ചു.

കർഷകർ, അഭിഭാഷകർ, തൊഴിലാളികൾ, വ്യാപാരികൾ, വിവിധ സാമൂഹിക-രാഷ്ട്രീയ സംഘടനകൾ തുടങ്ങിയ എല്ലാ വിഭാഗങ്ങൾക്കും തങ്ങളുടെ ആവശ്യങ്ങളും പ്രതിഷേധങ്ങളും സമാധാനപരമായി പ്രകടിപ്പിക്കാൻ അവകാശമുണ്ട്. എന്നാൽ പൊതുസ്ഥലങ്ങൾ അനിശ്ചിതകാലത്തേക്ക് കൈവശപ്പെടുത്തി മറ്റുള്ളവരുടെ സഞ്ചാരസ്വാതന്ത്ര്യത്തിനും തൊഴിൽ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കും തടസ്സം സൃഷ്ടിക്കുന്ന സാഹചര്യം അംഗീകരിക്കാനാവില്ലെന്ന നിലപാടാണ് വാദത്തിനിടെ ഉയർന്നത്.

പ്രതിഷേധത്തിന്റെ ലക്ഷ്യം എത്രത്തോളം പ്രാധാന്യമുള്ളതാണെങ്കിലും അത് നടപ്പാക്കുന്ന രീതിയും സ്ഥലവും സമയവും പൊതുജനങ്ങൾക്ക് ഉണ്ടാകുന്ന ബുദ്ധിമുട്ടുകളും പരിഗണിക്കപ്പെടേണ്ടതുണ്ട്. പൊതുസ്ഥലങ്ങൾ ഒരു വിഭാഗത്തിന് മാത്രം സ്ഥിരമായി ഉപയോഗിക്കാനുള്ള ഇടങ്ങളായി മാറുന്നത് മറ്റ് പൗരന്മാരുടെ അവകാശങ്ങളുമായി സംഘർഷം സൃഷ്ടിക്കുമെന്നതും കേസിലെ പ്രധാന നിയമപ്രശ്നമാണ്.

ഭരണഘടനയുടെ ആർട്ടിക്കിൾ 19(1)(a) അഭിപ്രായപ്രകടന സ്വാതന്ത്ര്യവും ആർട്ടിക്കിൾ 19(1)(b) സമാധാനപരമായും ആയുധങ്ങളില്ലാതെയും ഒത്തുചേരാനുള്ള അവകാശവും ഉറപ്പുനൽകുന്നു. എന്നാൽ പൊതുക്രമം ഉൾപ്പെടെയുള്ള ഭരണഘടന അംഗീകരിക്കുന്ന കാരണങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ഈ അവകാശങ്ങൾക്ക് ന്യായമായ നിയന്ത്രണങ്ങൾ ഏർപ്പെടുത്താനും വ്യവസ്ഥയുണ്ട്.

അതേസമയം, ആർട്ടിക്കിൾ 19(1)(g) പ്രകാരം തൊഴിൽ, വ്യാപാരം, ബിസിനസ് എന്നിവ നടത്താനുള്ള അവകാശവും പൗരന്മാർക്കുണ്ട്. അതിനാൽ പ്രതിഷേധക്കാരുടെ അവകാശങ്ങളും വ്യാപാരികളുടെയും പൊതുജനങ്ങളുടെയും അവകാശങ്ങളും പരസ്പരം സംഘർഷത്തിലാകുന്ന സാഹചര്യങ്ങളിൽ ന്യായമായ സന്തുലിതാവസ്ഥ കണ്ടെത്തേണ്ടത് ഭരണഘടനാപരമായ ആവശ്യകതയാണ്.

രാംലീല മൈതാനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഹർജികളിൽ ഈ വിഷയങ്ങളാണ് പ്രധാനമായും കോടതിയുടെ പരിഗണനയിലുള്ളത്. പ്രതിഷേധങ്ങൾക്ക് നിയന്ത്രണം ഏർപ്പെടുത്തുന്നതും ജനാധിപത്യപരമായ പ്രതിഷേധാവകാശം സംരക്ഷിക്കുന്നതും തമ്മിൽ എങ്ങനെ സന്തുലിതാവസ്ഥ ഉറപ്പാക്കാമെന്നത് കേസിന്റെ തുടർനടപടികളിൽ നിർണായകമാകും.

നവംബർ 27 വരെ കക്ഷികൾക്ക് മറുപടി സമർപ്പിക്കാൻ സമയം അനുവദിച്ച സാഹചര്യത്തിൽ, പ്രതിഷേധങ്ങൾക്ക് ഉപയോഗിക്കുന്ന പൊതുസ്ഥലങ്ങൾ, വ്യാപാരമേഖലകളിലെ നിയന്ത്രണങ്ങൾ, പൊതുജനങ്ങളുടെ സഞ്ചാരസ്വാതന്ത്ര്യം തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളിൽ സുപ്രീം കോടതിയുടെ തുടർനിലപാട് ശ്രദ്ധേയമാകും. പ്രതിഷേധിക്കാനുള്ള അവകാശം ഉറപ്പാക്കുന്നതിനൊപ്പം സാധാരണ പൗരന്മാരുടെ ജീവിതവും ഉപജീവനവും തടസ്സപ്പെടാതിരിക്കാനുള്ള മാർഗങ്ങൾ കണ്ടെത്തുക എന്നതാണ് കേസിൽ ഉയർന്നുവരുന്ന പ്രധാന വെല്ലുവിളി.

 

Leave a Comment

More News