2014 സെപ്റ്റംബറിൽ അഹമ്മദാബാദിലെ സബർമതി നദീതീരത്തുനിന്നുള്ള ആ ചിത്രം ഓർമയുണ്ടോ? ഇന്ത്യൻ പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദിയും ചൈനീസ് പ്രസിഡന്റ് ഷി ജിൻപിങ് ഒരുമിച്ച് ഊഞ്ഞാലിലിരുന്ന് സൗഹൃദം പങ്കിട്ട ചിത്രം. അന്ന് മോദി പ്രധാനമന്ത്രിയായി അധികാരമേറ്റിട്ട് നാലു മാസവും ഷി ജിൻപിങ് ചൈനയുടെ പ്രസിഡന്റായിട്ട് ഒന്നര വർഷവുമായിരുന്നു. ഇരുവരും തങ്ങളുടെ രാജ്യങ്ങളെ അടിമുടി പരിവർത്തനം ചെയ്യുമെന്നും ആഗോള ശക്തികളാക്കി മാറ്റുമെന്നും പ്രഖ്യാപിച്ചിരുന്നു.
പന്ത്രണ്ട് വർഷങ്ങൾക്കിപ്പുറം ഇരുരാജ്യങ്ങളും കൈവരിച്ച പുരോഗതിയും അവ തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസവും പരിശോധിക്കുന്നത് ഏറെ പ്രസക്തമാണ്.
ഇന്ന് ചൈനയിലെ ഷെൻഷെൻ ലോകത്തിലെ പ്രമുഖ സാങ്കേതിക വിദ്യാ കേന്ദ്രങ്ങളിലൊന്നാണ്. ചൈനയുടെ സിലിക്കൺ വാലി എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഈ നഗരത്തിൽ നിന്ന് ഹുവാവേ, ബിവൈഡി, ടെൻസെന്റ്, ഡിജെഐ തുടങ്ങിയ കമ്പനികൾ അത്യാധുനിക സാങ്കേതിക വിദ്യകളും ഇലക്ട്രിക് വാഹനങ്ങളും ഡ്രോണുകളും ടെലികമ്മ്യൂണിക്കേഷൻ ഉപകരണങ്ങളും ഇലക്ട്രോണിക് ഉൽപ്പന്നങ്ങളും ലോക വിപണിയിലെത്തിക്കുന്നു.
അതേസമയം, ഇന്ത്യയുടെ പുരോഗതിയെ അവതരിപ്പിക്കാൻ ജിടിഎ 5, ജിടിഎ 6 തുടങ്ങിയ വീഡിയോ ഗെയിമുകളെ അനുസ്മരിപ്പിക്കുന്ന ഗ്രാഫിക്സും പ്രചാരണ രീതികളും ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നു. ‘ഇന്ത്യ പുതിയൊരു കളി കളിക്കുകയാണ്’ എന്ന അവകാശവാദത്തിനിടയിൽ ഉയരുന്ന പ്രസക്തമായ ചോദ്യം ഇതാണ്: യഥാർഥത്തിൽ ആഗോള മത്സരത്തിന്റെ നിയമങ്ങൾ മാറ്റിയെഴുതുന്നത് ആരാണ്?
1976-ലെ ചൈനയുടെ അവസ്ഥ പരിശോധിക്കാം. മാവോ സെതൂങ്ങിന്റെ ഭരണത്തിന്റെ അവസാനഘട്ടമായിരുന്നു അത്. തൊട്ടടുത്ത വർഷം ഇന്ത്യയിലെ ജനങ്ങൾ അടിയന്തരാവസ്ഥയെ ജനാധിപത്യപരമായി വോട്ടിലൂടെ തള്ളിക്കളഞ്ഞു. അക്കാലത്ത് സാമ്പത്തിക പിന്നാക്കാവസ്ഥയും ദാരിദ്ര്യവും വ്യാവസായിക പരിമിതികളും നേരിട്ടിരുന്ന രാജ്യങ്ങളായിരുന്നു ഇന്ത്യയും ചൈനയും.
തുടർന്ന് ഡെങ് സിയാവോപിങിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ ചൈന നടപ്പാക്കിയ സാമ്പത്തിക പരിഷ്കാരങ്ങളും വിപണി തുറന്നു കൊടുക്കൽ നയങ്ങളും വിദേശ നിക്ഷേപവും അടിസ്ഥാന സൗകര്യ വികസനവും രാജ്യത്തെ ലോകത്തിന്റെ ഉൽപ്പാദന കേന്ദ്രമാക്കി മാറ്റി. കഴിഞ്ഞ പതിമൂന്ന് വർഷത്തിനിടെ ഷി ജിൻപിങ് ആ വ്യാവസായിക അടിത്തറ കൂടുതൽ ശക്തിപ്പെടുത്തി. റോബോട്ടിക്സ്, ബാറ്ററി സാങ്കേതിക വിദ്യ, ഇലക്ട്രിക് വാഹനങ്ങൾ, നിർമിത ബുദ്ധി (എഐ), ടെലികമ്മ്യൂണിക്കേഷൻ, പുനരുപയോഗ ഊർജം, സൈനിക സാങ്കേതിക വിദ്യ തുടങ്ങിയ മേഖലകളിൽ ചൈന നിർണായക പുരോഗതി കൈവരിച്ചു.
ചൈനയുടെ സാമ്പത്തികവും സാങ്കേതികവുമായ വളർച്ച അതിന്റെ നയതന്ത്രപരവും തന്ത്രപരവുമായ സ്വാധീനത്തിലും പ്രകടമാണ്. ഇന്ന് അമേരിക്കയുമായി സാങ്കേതിക വിദ്യയിലും വ്യാപാരത്തിലും ശക്തമായി മത്സരിക്കുന്ന ചൈന, റഷ്യ ഉൾപ്പടെ നിരവധി രാജ്യങ്ങളുമായി ആഴത്തിലുള്ള സാമ്പത്തിക-തന്ത്രപരമായ ബന്ധങ്ങളും സ്ഥാപിച്ചിട്ടുണ്ട്.
2014-ൽ ഇന്ത്യയുടെ മൊത്ത ആഭ്യന്തര ഉൽപ്പാദനം (ജിഡിപി) ഏകദേശം രണ്ടു ട്രില്യൺ ഡോളറായിരുന്നപ്പോൾ ചൈനയുടേത് 10.7 ട്രില്യൺ ഡോളറായിരുന്നു. നൽകിയിരിക്കുന്ന 2026-ലെ സാമ്പത്തിക പ്രവചനങ്ങൾ പ്രകാരം ഇന്ത്യയുടെ സമ്പദ്വ്യവസ്ഥ ഏകദേശം നാലു ട്രില്യൺ ഡോളറും ചൈനയുടേത് 21.6 ട്രില്യൺ ഡോളറുമാണ്. ഇരുരാജ്യങ്ങളുടെയും സമ്പദ്വ്യവസ്ഥ വളർന്നിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, ഡോളർ മൂല്യത്തിലുള്ള സാമ്പത്തിക അന്തരം 8.7 ട്രില്യൺ ഡോളറിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 17.6 ട്രില്യൺ ഡോളറായി വർദ്ധിക്കുന്നുവെന്നാണ് ഈ കണക്കുകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്.
സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയുടെ വലുപ്പത്തിൽ മാത്രമല്ല, വ്യാവസായിക ഉൽപ്പാദനത്തിലും ഗവേഷണത്തിലും സാങ്കേതികവിദ്യാ വികസനത്തിലും ഈ അന്തരം പ്രകടമാണ്. ഇന്ത്യയുടെ ജിഡിപിയിൽ നിർമാണ മേഖലയുടെ വിഹിതം ഏകദേശം 15 ശതമാനമാണെങ്കിൽ ചൈനയുടേത് ഏകദേശം 25 ശതമാനമാണ്. ഗവേഷണത്തിനും വികസനത്തിനുമായി ചൈന ജിഡിപിയുടെ ഏകദേശം 2.8 ശതമാനം ചെലവഴിക്കുമ്പോൾ ഇന്ത്യയുടെ ചെലവ് ഒരു ശതമാനത്തിൽ താഴെയാണ്.
വ്യാവസായിക റോബോട്ടുകളുടെ വിന്യാസത്തിലും ഓട്ടോമേഷനിലും ചൈന ഇന്ത്യയെക്കാൾ ബഹുദൂരം മുന്നിലാണ്. ഈ അന്തരം ഇന്നത്തെ സാമ്പത്തിക ശേഷിയുടെ സൂചകം മാത്രമല്ല, ഭാവിയിലെ ഉൽപ്പാദനക്ഷമതയുടെയും സാങ്കേതിക മത്സരക്ഷമതയുടെയും പ്രതിഫലനം കൂടിയാണ്.
ഇന്ത്യയുടെ ചൈനയോടുള്ള വ്യാപാര ആശ്രിതത്വം വർദ്ധിച്ചുവരുന്നതാണ് മറ്റൊരു ശ്രദ്ധേയമായ ഘടകം. 2013–14 സാമ്പത്തിക വർഷത്തിൽ ചൈനയിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 51 ബില്യൺ ഡോളറിന്റെ ഉൽപ്പന്നങ്ങളാണ് ഇന്ത്യ ഇറക്കുമതി ചെയ്തത്. നൽകിയിരിക്കുന്ന 2025–26ലെ കണക്കുകൾ പ്രകാരം ഇത് ഏകദേശം 132 ബില്യൺ ഡോളറായി ഉയർന്നു. അതേസമയം, ചൈനയിലേക്കുള്ള ഇന്ത്യയുടെ കയറ്റുമതി ഏകദേശം 15 ബില്യൺ ഡോളറിൽനിന്ന് 19.5 ബില്യൺ ഡോളറായി മാത്രമാണ് വർദ്ധിച്ചത്. അതായത്, ചൈനയുമായുള്ള ഇന്ത്യയുടെ വ്യാപാരക്കമ്മി ഇക്കാലയളവിൽ മൂന്നിരട്ടിയിലധികമായി വർദ്ധിച്ചുവെന്നാണ് ഈ കണക്കുകൾ വ്യക്തമാക്കുന്നത്.
‘മെയ്ക്ക് ഇൻ ഇന്ത്യ’, ‘ആത്മനിർഭർ ഭാരത്’, ‘ഡിജിറ്റൽ ഇന്ത്യ’, നൂറ് സ്മാർട്ട് സിറ്റികൾ തുടങ്ങിയ പദ്ധതികൾ വലിയ പ്രചാരണത്തോടെ പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടപ്പോഴും ചൈനയിൽ നിന്നുള്ള യന്ത്രസാമഗ്രികൾ, ഇലക്ട്രോണിക് ഉപകരണങ്ങൾ, സോളാർ പാനലുകൾ, രാസ വസ്തുക്കൾ, വ്യാവസായിക ഘടകങ്ങൾ തുടങ്ങിയവയുടെ ഇറക്കുമതിയും വർദ്ധിച്ചു.
ആഭ്യന്തര ഉൽപ്പാദനവും സ്വയംപര്യാപ്തതയും ലക്ഷ്യമിട്ടുള്ള പദ്ധതികൾ നടപ്പാക്കുന്നതിനൊപ്പം വിദേശ ഉൽപ്പന്നങ്ങളോടും ഘടകങ്ങളോടുമുള്ള ആശ്രിതത്വം കുറയ്ക്കാൻ കഴിയുന്നുണ്ടോ എന്നതും വിലയിരുത്തേണ്ടതുണ്ട്. ഇന്ത്യയുടെ സാമ്പത്തിക ആശ്രിതത്വത്തിന് നയതന്ത്രപരവും ഭൗമരാഷ്ട്രീയവുമായ പ്രത്യാഘാതങ്ങളുമുണ്ട്. ഇന്ത്യ ക്വാഡ്, ബ്രിക്സ് തുടങ്ങിയ അന്താരാഷ്ട്ര കൂട്ടായ്മകളിൽ അംഗമാണ്. റഷ്യയുമായി ദീർഘകാല പ്രതിരോധബന്ധവും അമേരിക്കയുമായി ശക്തമായ തന്ത്രപരമായ പങ്കാളിത്തവും ഇന്ത്യയ്ക്കുണ്ട്.
എന്നാൽ, ആഗോള അധികാര സന്തുലിതാവസ്ഥയിൽ സ്വതന്ത്രമായ സ്വാധീനം ചെലുത്താൻ നയതന്ത്ര ബന്ധങ്ങൾ മാത്രം മതിയാകില്ല. തദ്ദേശീയ സാങ്കേതിക വിദ്യ, ശക്തമായ വ്യാവസായിക അടിത്തറ, ഗവേഷണ ശേഷി, സ്വതന്ത്ര വിതരണ ശൃംഖലകൾ, ഉൽപ്പാദനക്ഷമത എന്നിവയും അനിവാര്യമാണ്.
ഇവയെല്ലാം ഒരേസമയം വികസിപ്പിക്കാനുള്ള ദീർഘകാല പദ്ധതികളാണ് ചൈന നടപ്പാക്കിയത്. അതേസമയം, കേന്ദ്രീകൃത ഭരണസംവിധാനം, രാഷ്ട്രീയ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്മേലുള്ള നിയന്ത്രണങ്ങൾ, കടബാധ്യത, ജനസംഖ്യാപരമായ വെല്ലുവിളികൾ തുടങ്ങിയ പ്രശ്നങ്ങളും ചൈന നേരിടുന്നുണ്ട്.
ഇന്ത്യയാകട്ടെ, വിവരസാങ്കേതികവിദ്യ, ബഹിരാകാശ ഗവേഷണം, ഔഷധ നിർമാണം, ഡിജിറ്റൽ പണമിടപാട് സംവിധാനം, സേവന മേഖല, അടിസ്ഥാന സൗകര്യ വികസനം എന്നിവയിൽ ശ്രദ്ധേയമായ നേട്ടങ്ങൾ കൈവരിച്ചിട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ, ഈ നേട്ടങ്ങളെ വിപുലമായ വ്യാവസായിക വളർച്ചയായും തൊഴിലവസരങ്ങളായും സാങ്കേതിക സ്വയംപര്യാപ്തതയായും പരിവർത്തനം ചെയ്യുന്നതിൽ ഇനിയും ഏറെ മുന്നോട്ടുപോകേണ്ടതുണ്ട്.
ഒരു രാജ്യത്തിന്റെ വികസനം അളക്കേണ്ടത് രാഷ്ട്രീയ മുദ്രാവാക്യങ്ങളുടെയോ പരസ്യ പ്രചാരണങ്ങളുടെയോ ദൃശ്യാവിഷ്കാരങ്ങളുടെയോ അടിസ്ഥാനത്തിലല്ല. തൊഴിലവസരങ്ങൾ, ജീവിത നിലവാരം, വിദ്യാഭ്യാസം, ഗവേഷണം, വ്യാവസായിക വളർച്ച, സാങ്കേതിക സ്വയംപര്യാപ്തത, കയറ്റുമതി ശേഷി എന്നിവയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിലാണ്.
സബർമതി നദീതീരത്ത് ഇരുനേതാക്കളും ഒരുമിച്ച് ഊഞ്ഞാലിലിരുന്ന് പന്ത്രണ്ട് വർഷങ്ങൾ പിന്നിടുമ്പോൾ, ഇന്ത്യയും ചൈനയും പിന്നിട്ട വികസനപാതകളെ വസ്തുനിഷ്ഠമായി വിലയിരുത്തേണ്ട സമയമാണിത്.
ചൈന ആഗോള സാങ്കേതിക മത്സരത്തിന്റെ നിയമങ്ങൾ മാറ്റിയെഴുതാൻ ശ്രമിക്കുമ്പോൾ ഇന്ത്യയ്ക്ക് ആവശ്യമായത് പുതിയ മുദ്രാവാക്യങ്ങളല്ല; വ്യക്തമായ വികസന കാഴ്ചപ്പാടും ഫലപ്രദമായ നയങ്ങളും അവ നടപ്പാക്കാനുള്ള ഇച്ഛാശക്തിയുമാണ്. ‘ഇന്ത്യ പുതിയൊരു കളി കളിക്കുകയാണ്’ എന്ന പ്രഖ്യാപനത്തിനപ്പുറം, ആ കളിയിൽ ഇന്ത്യയുടെ യഥാർഥ സ്ഥാനം എന്താണെന്നും മത്സരത്തിൽ മുന്നേറാൻ എന്തൊക്കെ ചെയ്യേണ്ടതുണ്ടെന്നും പരിശോധിക്കപ്പെടണം.
