പാക്കിസ്താനിൽ ക്രിപ്റ്റോ വ്യവസായത്തെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കാനുള്ള സർക്കാർ ശ്രമങ്ങൾക്ക് വന് തിരിച്ചടി. കറാച്ചിയിലെ ദാറുൽ ഉലൂമിന്റെ തലവൻ മുഫ്തി മുഹമ്മദ് തഖി ഉസ്മാനിയാണ് ക്രിപ്റ്റോ കറൻസി “ഹറാം” ആയി പ്രഖ്യാപിച്ചത്.
പാക്കിസ്താന്: പാക്കിസ്താനിൽ ക്രിപ്റ്റോ വ്യവസായത്തെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കാനുള്ള സർക്കാരിന്റെ ശ്രമങ്ങൾക്ക് കറാച്ചിയിലെ ദാറുൽ ഉലൂമിന്റെ തലവനായ മുഫ്തി മുഹമ്മദ് തഖി ഉസ്മാനി ക്രിപ്റ്റോ കറൻസി “ഹറാം” ആയി പ്രഖ്യാപിച്ചത് വന് തിരിച്ചടിയായി. ട്രംപ് കുടുംബത്തിന്റെ കമ്പനിയായ WLF ന്റെ പാക്കിസ്താൻ ഇടപാടിനെ ഈ ഫത്വ അപകടത്തിലാക്കി.
കറാച്ചിയിലെ ദാറുൽ ഉലൂമിലെ പ്രമുഖ ഇസ്ലാമിക പണ്ഡിതനായ മുഫ്തി തഖി ഉസ്മാനി, ബിറ്റ്കോയിൻ, എതെറിയം, യുഎസ്ഡിടി (ടെതർ) എന്നിവയുൾപ്പെടെ എല്ലാ സ്റ്റേബിൾ കോയിനുകളും ബ്ലോക്ക്ചെയിൻ ടോക്കണുകളും ശരിയത്ത് നിയമപ്രകാരം നിയമവിരുദ്ധമാണെന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചു. ഈ ഡിജിറ്റൽ ആസ്തികൾ “സമ്പത്ത് അല്ലെങ്കിൽ സ്വത്ത്” എന്നതിന്റെ ഇസ്ലാമിക നിർവചനം പാലിക്കുന്നില്ലെന്ന് സെമിനാരി പറയുന്നു. അതിനാൽ, അവയുടെ വാങ്ങലും വിൽപ്പനയും അനുവദനീയമല്ല.
ക്രിപ്റ്റോ കറൻസി, വെർച്വൽ കറൻസി, സ്റ്റേബിൾ കോയിൻ എന്നിവയുടെ പേര് മാറ്റിയാലും വിധിയെ മാറ്റില്ലെന്ന് ഫത്വ വ്യക്തമായി പറയുന്നു. മറ്റ് നിരവധി പുരോഹിതന്മാർ ഈ ഫത്വയെ പിന്തുണച്ചിട്ടുണ്ട്. പാക്കിസ്താനിലെ ഏറ്റവും ആദരണീയമായ സുന്നി സ്ഥാപനമായി ദാറുൽ ഉലൂം കറാച്ചി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു, കൂടാതെ വലിയൊരു വിഭാഗം ജനങ്ങൾ അതിന്റെ ഫത്വകൾ പിന്തുടരുകയും ചെയ്യുന്നു.
ട്രംപ് കുടുംബത്തിന്റെ ക്രിപ്റ്റോ കമ്പനിയായ വേൾഡ് ലിബർട്ടി ഫിനാൻഷ്യലുമായി ചേർന്ന് ഡിജിറ്റൽ അസറ്റ് മേഖല സ്ഥാപിക്കുന്നതിനായി പാക്കിസ്താൻ സർക്കാർ പ്രവർത്തിക്കുന്ന സമയത്താണ് ഈ ഫത്വ പുറപ്പെടുവിച്ചത്. 2026 ജനുവരിയിൽ, WLF ന്റെ അനുബന്ധ സ്ഥാപനമായ SC ഫിനാൻഷ്യൽ ടെക്നോളജീസ് പാക്കിസ്താനുമായി ഒരു ധാരണാപത്രത്തിൽ ഒപ്പു വെച്ചിരുന്നു.
ഈ കരാർ പ്രകാരം, WLF ന്റെ ഡോളർ മൂല്യമുള്ള സ്റ്റേബിൾ കോയിൻ, USD1, അതിർത്തി കടന്നുള്ള പണമടയ്ക്കലുകൾക്കായി ഉപയോഗിക്കേണ്ടതായിരുന്നു. പ്രധാനമന്ത്രി ഷഹബാസ് ഷെരീഫ്, സൈനിക മേധാവി അസിം മുനീർ, ധനമന്ത്രി എന്നിവരുടെ സാന്നിധ്യത്തിൽ ഇസ്ലാമാബാദിൽ വെച്ചാണ് WLF സിഇഒ ജാക്ക് വിറ്റ്കോഫ് കരാറിൽ ഒപ്പു വെച്ചത്.
2025-ൽ ട്രംപ് കുടുംബത്തിന്റെ കമ്പനി ടോക്കൺ വിൽപ്പനയിൽ നിന്ന് മാത്രം 500 മില്യൺ ഡോളറിലധികം സമ്പാദിച്ചു. പാക്കിസ്താനെ ഒരു സർക്കാർ പങ്കാളിയായി ഒപ്പു വെച്ചതിലൂടെ, WLF അതിന്റെ നിയമസാധുതയും വിപണിയും വികസിപ്പിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ചു. ഇപ്പോൾ USD1 നെ “ഹറാം” പട്ടികയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നതിനാൽ, പ്രാദേശിക ഉപയോഗം ബുദ്ധിമുട്ടാകും.
ക്രിപ്റ്റോ എക്സ്ചേഞ്ചുകൾക്ക് ലൈസൻസ് നൽകുന്നതിനും ബ്ലോക്ക്ചെയിനിനെ സാമ്പത്തിക സംവിധാനത്തിൽ സംയോജിപ്പിക്കുന്നതിനുമായി PVARA അഥവാ പാക്കിസ്താൻ വെർച്വൽ അസറ്റ്സ് റെഗുലേറ്ററി അതോറിറ്റി രൂപീകരിക്കുമെന്ന് കഴിഞ്ഞ വർഷം സർക്കാർ പ്രഖ്യാപിച്ചിരുന്നു.
ബിറ്റ്കോയിൻ ഖനനത്തിനും വൈദ്യുതി അനുവദിച്ചു. ഇത് വിദേശ നിക്ഷേപം ആകർഷിക്കുമെന്നും രൂപയെ ശക്തിപ്പെടുത്തുമെന്നും യുവാക്കൾക്ക് തൊഴിൽ നൽകുമെന്നും സർക്കാർ വാദിച്ചു. എന്നാല്, മത ലോബി തുടക്കം മുതൽ തന്നെ ഇതിനെ “ഇസ്ലാമിന് എതിരാണെന്ന്” വിശേഷിപ്പിച്ചിരുന്നു.
ഫത്വ നിയമപരമായി ബാധകമല്ലെങ്കിലും, മതപരമായ ഫത്വകൾക്ക് പാക്കിസ്താനിൽ ആഴത്തിലുള്ള സ്വാധീനമുണ്ട്. ദശലക്ഷക്കണക്കിന് ജനങ്ങള് ല്ഇപ്പോൾ ക്രിപ്റ്റോ വ്യാപാരം ഹറാമായി കണക്കാക്കുകയും അതിൽ നിന്ന് വിട്ടുനിൽക്കുകയും ചെയ്തേക്കാം.
ട്രംപ് ഭരണകൂടത്തിന്, ഈ കരാർ ബിസിനസ്സിനെക്കുറിച്ചല്ല, നയതന്ത്രത്തെക്കുറിച്ചും കൂടിയായിരുന്നു. പാക്കിസ്താൻ ട്രംപിനെ സമാധാനത്തിനുള്ള നോബേല് സമ്മാനത്തിന് നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്തിരുന്നു. ക്രിപ്റ്റോ കറൻസി ദത്തെടുക്കൽ ഇപ്പോൾ നിലച്ചാൽ, WLF-ന്റെ വളർച്ചയും ട്രംപിന്റെ “പാക്കിസ്താൻ കാർഡും” ദുർബലമായേക്കാം.
