തുർക്കിയെ, സൗദി അറേബ്യ, പാക്കിസ്താന് എന്നീ രാജ്യങ്ങൾ മക്കയിൽ സംയുക്ത പ്രതിരോധ കരാറിൽ ഒപ്പു വെച്ചു. കരാർ പ്രകാരം, ഒരു രാജ്യത്തിനു നേരെയുള്ള സായുധ ആക്രമണം മൂന്ന് രാജ്യങ്ങൾക്കുമെതിരായ ആക്രമണമായി കണക്കാക്കും. ഈ കരാർ പ്രാദേശിക സുരക്ഷാ സഹകരണം വർദ്ധിപ്പിക്കുമെന്ന് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു.
മക്ക (സൗദി അറേബ്യ): പശ്ചിമേഷ്യൻ സുരക്ഷയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് വെള്ളിയാഴ്ച മക്കയിൽ തുർക്കിയെ, സൗദി അറേബ്യ, പാക്കിസ്താൻ എന്നീ രാജ്യങ്ങള് സംയുക്ത പ്രതിരോധ കരാറിൽ ഒപ്പു വെച്ചു. മൂന്ന് രാജ്യങ്ങളിൽ ഏതെങ്കിലും ഒന്നിനെതിരെയുള്ള സായുധ ആക്രമണം എല്ലാവർക്കുമെതിരായ ആക്രമണമായി കണക്കാക്കുമെന്നതാണ് കരാറിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട വ്യവസ്ഥ. സൗദി കിരീടാവകാശി മുഹമ്മദ് ബിൻ സൽമാൻ, തുർക്കിയെ പ്രസിഡന്റ് റജബ് ത്വയ്യിബ് എർദോഗൻ, പാക്കിസ്താൻ പ്രധാനമന്ത്രി ഷഹബാസ് ഷെരീഫ് എന്നിവരുടെ സാന്നിധ്യത്തിലാണ് കരാർ ഒപ്പിട്ടത്.
മക്കയിലെ അൽ-സഫ കൊട്ടാരത്തിൽ നടന്ന കൂടിക്കാഴ്ചയിലാണ് കരാർ ഒപ്പു വെച്ചത്. ദീർഘകാല ബന്ധങ്ങൾ, പങ്കിട്ട തന്ത്രപരമായ താൽപ്പര്യങ്ങൾ, പ്രതിരോധ സഹകരണം എന്നിവ കെട്ടിപ്പടുക്കുന്നതിനുള്ള ഒരു മുന്നേറ്റമായിട്ടാണ് മൂന്ന് രാജ്യങ്ങളും ഇതിനെ വിശേഷിപ്പിച്ചത്. കൂട്ടായ സുരക്ഷ ശക്തിപ്പെടുത്തുകയും പ്രാദേശിക സമാധാനവും സ്ഥിരതയും പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുക എന്നതാണ് ഇതിന്റെ ഔദ്യോഗിക ലക്ഷ്യം. പശ്ചിമേഷ്യയിലെ സുരക്ഷാ സംഘർഷങ്ങൾ വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന ആശങ്കയായി തുടരുന്ന സമയത്താണ് ഈ കരാർ.
കരാറിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട വ്യവസ്ഥ കൂട്ടായ പ്രതിരോധവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതാണ്. ഇതനുസരിച്ച്, ഒരു അംഗ രാജ്യത്തിനെതിരെയുള്ള ഏതൊരു സായുധ ആക്രമണവും മൂന്ന് രാജ്യങ്ങൾക്കുമെതിരായ ആക്രമണമായി കണക്കാക്കും. സൈനിക, സുരക്ഷാ സഹകരണം വികസിപ്പിക്കുന്നതിലും ഊന്നൽ നൽകുന്നു. പ്രതിരോധ ഏകോപനവും കൂട്ടായ പ്രതിരോധ ശേഷിയും വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിനായി മൂന്ന് രാജ്യങ്ങളും പ്രവർത്തിക്കും.
ഈ കരാറിനെത്തുടർന്ന്, ചില സ്ഥലങ്ങളിൽ ഇതിനെ “മുസ്ലീം നേറ്റോ” എന്നാണ് വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്. പക്ഷേ, ഇത് അതിന്റെ ഔദ്യോഗിക നാമമല്ല, കൂടാതെ ഇതിനെ നേറ്റോ പോലുള്ള ഒരു സംഘടനയായി കണക്കാക്കുന്നത് അകാലമായിരിക്കും. നിലവിൽ ലഭ്യമായ വിവരങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത് ഇത് മൂന്ന് രാജ്യങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള ഒരു സംയുക്ത പ്രതിരോധ കരാറാണെന്നാണ്. എന്നാല്, അതിന്റെ കൂട്ടായ പ്രതിരോധ വ്യവസ്ഥ ലളിതമായ ഉഭയകക്ഷി സൈനിക സഹകരണത്തേക്കാൾ പ്രാധാന്യമർഹിക്കുന്നു. ഭാവിയിൽ പ്രാദേശിക സഹകരണം വികസിപ്പിക്കാനുള്ള സാധ്യതയും കരാർ വിശദീകരിക്കുന്നു.
2025 ലെ പാക്കിസ്താൻ-സൗദി അറേബ്യ തന്ത്രപരമായ പരസ്പര പ്രതിരോധ കരാറിന്റെ തുടർച്ചയായാണ് ഈ കരാറിനെയും കാണുന്നത്. ആ കരാറിൽ, പരസ്പരം ആക്രമണം നടത്തുന്നത് തങ്ങൾക്കെതിരെ പരിഗണിക്കുമെന്ന് ഇരു രാജ്യങ്ങളും അംഗീകരിച്ചിരുന്നു. ഇപ്പോൾ, തുർക്കിയെയുടെ കൂട്ടിച്ചേർക്കലോടെ, മൂന്ന് രാജ്യങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള പ്രതിരോധ സഹകരണത്തിന്റെ വ്യാപ്തി വികസിച്ചു.
പശ്ചിമേഷ്യയിലെ സുരക്ഷാ സ്ഥിതിഗതികൾ അതിവേഗം മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന സമയത്താണ് പുതിയ കരാർ വരുന്നത്. സൗദി അറേബ്യ, തുർക്കിയെ, പാക്കിസ്താൻ എന്നിവയ്ക്ക് അവരുടേതായ സൈനിക ശേഷികളും തന്ത്രപരമായ മുൻഗണനകളുമുണ്ട്. അതിനാൽ, ഈ പങ്കാളിത്തത്തിന്റെ സ്വാധീനം മൂന്ന് രാജ്യങ്ങളിൽ മാത്രമായി പരിമിതപ്പെടുത്താൻ കഴിയില്ല. ഭാവിയിൽ, സൈനികാഭ്യാസങ്ങൾ, രഹസ്യാന്വേഷണ സഹകരണം, പ്രതിരോധ സാങ്കേതികവിദ്യ എന്നീ മേഖലകളിലെ പങ്കാളിത്തമായി കരാർ എത്രത്തോളം ഗണ്യമായി വികസിക്കുമെന്ന് കാണേണ്ടത് പ്രധാനമാണ്.
