ദോഹ (ഖത്തര്): യുഎസും ഇറാനും തമ്മിലുള്ള സംഘർഷം വീണ്ടും നിർണായക ഘട്ടത്തിലേക്ക് നീങ്ങുന്നതിനിടെ, ടെഹ്റാനെതിരായ അടുത്ത നീക്കം സംബന്ധിച്ച് ഉടൻ തീരുമാനമുണ്ടാകുമെന്ന സൂചന നൽകി യുഎസ് പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ്. സൈനിക നടപടി മുതൽ സാമ്പത്തിക സമ്മർദ്ദം ശക്തമാക്കുന്നതും നയതന്ത്ര ധാരണയിലെത്തുന്നതും ഉൾപ്പെടെയുള്ള വിവിധ മാർഗങ്ങൾ വാഷിങ്ടണിന്റെ പരിഗണനയിലുണ്ടെന്നാണ് റിപ്പോർട്ടുകൾ. അതേസമയം, യുഎസുമായി വീണ്ടും ചർച്ചകൾ ആരംഭിക്കുന്നതിന് ഏഴ് വ്യവസ്ഥകൾ മുന്നോട്ടുവച്ചതായി ഇറാൻ വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. ഖത്തർ വഴിയാണ് ഈ നിർദേശങ്ങൾ വാഷിങ്ടണിനെ അറിയിച്ചതെന്നാണ് ടെഹ്റാൻ പറയുന്നത്.
ഇറാനുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിഷയത്തിൽ താൻ ഇപ്പോൾ തീരുമാനമെടുക്കുന്ന ഘട്ടത്തിലാണെന്ന് ട്രംപ് വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. ഇറാനെതിരെ കൂടുതൽ ശക്തമായ സൈനിക നടപടി സ്വീകരിക്കണോ, നിലവിലുള്ള സാമ്പത്തിക സമ്മർദ്ദം തുടരണമോ, അതോ ചർച്ചകളിലൂടെ ധാരണയിലെത്തണമോ എന്നതാണ് യുഎസ് ഭരണകൂടത്തിന് മുന്നിലുള്ള പ്രധാന സാധ്യതകൾ. വരും ദിവസങ്ങളിൽ വലിയ സംഭവവികാസങ്ങൾ ഉണ്ടാകാമെന്ന സൂചനയും ട്രംപ് നൽകിയതായി റിപ്പോർട്ടുകളുണ്ട്.
അതേസമയം, നയതന്ത്ര ചർച്ചകൾക്കുള്ള വാതിൽ പൂർണമായി അടച്ചിട്ടില്ലെന്ന സൂചനയും ട്രംപ് നൽകി. ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ പൊതുസഭയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ന്യൂയോർക്കിലെത്തുന്ന ഇറാൻ പ്രസിഡന്റ് മസൂദ് പെഷേഷ്കിയനുമായി കൂടിക്കാഴ്ച നടത്താനുള്ള സാധ്യത തള്ളിക്കളയുന്നില്ലെന്നാണ് ട്രംപിന്റെ നിലപാട്. യുഎസ്–ഇറാൻ സംഘർഷം രൂക്ഷമായി തുടരുന്നതിനിടയിലും ഇരുപക്ഷവും പരോക്ഷ നയതന്ത്ര ബന്ധങ്ങൾ നിലനിർത്തുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ ഈ സാധ്യതയ്ക്ക് പ്രത്യേക പ്രാധാന്യമുണ്ട്.
യുഎസുമായി പുതിയ ചർച്ചകൾ ആരംഭിക്കുന്നതിന് ഏഴ് വ്യവസ്ഥകൾ മുന്നോട്ടുവച്ചിട്ടുണ്ടെന്ന് ഇറാന്റെ സുപ്രീം നാഷണൽ സെക്യൂരിറ്റി കൗൺസിൽ സെക്രട്ടറി മൊഹ്സെൻ റെസായി അറിയിച്ചു. മുഴുവൻ ഏഴ് വ്യവസ്ഥകളുടെയും വിശദാംശങ്ങൾ പരസ്യമാക്കിയിട്ടില്ല. എന്നാൽ യുദ്ധം എല്ലാ മുന്നണികളിലും അവസാനിപ്പിക്കുക, വിദേശത്ത് മരവിപ്പിച്ചിട്ടുള്ള ഇറാന്റെ സാമ്പത്തിക ആസ്തികൾ വിട്ടുനൽകുക, യുഎസ് ഏർപ്പെടുത്തിയ നാവിക ഉപരോധം അവസാനിപ്പിക്കുക എന്നിവ പ്രധാന ആവശ്യങ്ങളായി റെസായി വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്.
ഖത്തറിന്റെ മധ്യസ്ഥതയിലൂടെയാണ് ഈ ആവശ്യങ്ങൾ വാഷിങ്ടണിനെ അറിയിച്ചതെന്നും ഇനി യുഎസ് പ്രസിഡന്റ് ട്രംപിന്റെ പ്രതികരണത്തിനായി കാത്തിരിക്കുകയാണെന്നും റെസായി പറഞ്ഞു. യുഎസ് തങ്ങളുടെ ആവശ്യങ്ങൾ അംഗീകരിച്ചാൽ ചർച്ചകളിലൂടെ സംഘർഷത്തിന് പരിഹാരം കണ്ടെത്താൻ കഴിയുമെന്നാണ് ഇറാന്റെ നിലപാട്. അതേസമയം, ആവശ്യങ്ങൾ അംഗീകരിക്കപ്പെടാത്ത സാഹചര്യത്തിൽ കൂടുതൽ കടുത്ത ഏറ്റുമുട്ടലിന് തയ്യാറാണെന്ന മുന്നറിയിപ്പും ഇറാനിയൻ നേതൃത്വം നൽകിയിട്ടുണ്ട്.
ഇതോടെ ഒരുവശത്ത് ചർച്ചകൾക്ക് സന്നദ്ധത പ്രകടിപ്പിക്കുകയും മറുവശത്ത് സൈനിക പ്രതികരണത്തിന്റെ സാധ്യത തുറന്നിടുകയും ചെയ്യുന്ന ഇരട്ട സമീപനമാണ് ടെഹ്റാൻ സ്വീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്.
യുഎസ്–ഇറാൻ സംഘർഷത്തിലെ ഏറ്റവും നിർണായക വിഷയങ്ങളിലൊന്നായി ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് തുടരുകയാണ്. പേർഷ്യൻ ഗൾഫിനെ ഒമാൻ ഉൾക്കടലുമായും അറബിക്കടലുമായും ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ഈ ഇടുങ്ങിയ കടൽപാത ആഗോള എണ്ണ-വാതക വ്യാപാരത്തിൽ നിർണായക സ്ഥാനമാണ് വഹിക്കുന്നത്. അതിനാൽ ഇവിടെ ഉണ്ടാകുന്ന ചെറിയ സുരക്ഷാ പ്രതിസന്ധിപോലും അന്താരാഷ്ട്ര ഊർജ വിപണിയെയും ചരക്കുനീക്കത്തെയും ബാധിക്കാൻ സാധ്യതയുണ്ട്.
സെപ്റ്റംബർ 20 വരെയുള്ള കണക്കുകൾ പ്രകാരം, ഉപരോധ നിയന്ത്രണങ്ങൾ നടപ്പാക്കുന്നതിന്റെ ഭാഗമായി യുഎസ് സേന 109 വാണിജ്യ കപ്പലുകളെ വഴിതിരിച്ചുവിട്ടതായി യുഎസ് സെൻട്രൽ കമാൻഡിനെ ഉദ്ധരിച്ചുള്ള റിപ്പോർട്ടുകൾ പറയുന്നു. മേഖലയിലെ സംഘർഷാവസ്ഥ കാരണം ഹോർമുസിലൂടെയുള്ള വാണിജ്യ കപ്പൽ ഗതാഗതവും സമ്മർദ്ദത്തിലായിട്ടുണ്ട്.
ഇറാനിയൻ ഉദ്യോഗസ്ഥർ ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിനെ തങ്ങളുടെ പ്രധാന തന്ത്രപരമായ സമ്മർദ്ദ ഉപാധികളിലൊന്നായാണ് അവതരിപ്പിക്കുന്നത്. മറുവശത്ത്, കടലിടുക്കും സമീപ സമുദ്രപാതകളും തുറന്നുനിർത്തുന്നതിനും സുരക്ഷ ഉറപ്പാക്കുന്നതിനുമായി യുഎസ് സൈനിക സാന്നിധ്യം ശക്തമാക്കുകയാണ്. ഇതോടെ ഹോർമുസിലെ സാഹചര്യം യുഎസ്–ഇറാൻ സംഘർഷത്തിന്റെ സൈനികവും സാമ്പത്തികവുമായ കേന്ദ്രബിന്ദുവായി മാറിയിരിക്കുകയാണ്.
മേഖലയിലെ സംഘർഷവും ഹോർമുസിലെ അനിശ്ചിതത്വവും ആഗോള എണ്ണവിപണിയിലും ശക്തമായ സ്വാധീനം ചെലുത്തുന്നുണ്ട്. എന്നാൽ ഐക്യരാഷ്ട്രസഭാ പൊതുസഭയോടനുബന്ധിച്ച് യുഎസും ഇറാനും തമ്മിൽ നയതന്ത്ര നീക്കങ്ങൾക്ക് സാധ്യതയുണ്ടെന്ന പ്രതീക്ഷ എണ്ണവിലയിൽ കുറവിന് കാരണമായതായും റിപ്പോർട്ടുണ്ട്. ബ്രെന്റ് ക്രൂഡ് വില ബാരലിന് 101.18 ഡോളറിലേക്കും യുഎസ് വെസ്റ്റ് ടെക്സസ് ഇന്റർമീഡിയറ്റ് വില 97.61 ഡോളറിലേക്കും താഴ്ന്നതായി സെപ്റ്റംബർ 21-ലെ റിപ്പോർട്ട് വ്യക്തമാക്കുന്നു.
അതേസമയം, ഹോർമുസ് വഴിയുള്ള എണ്ണ-വാതക നീക്കത്തിൽ വീണ്ടും വലിയ തടസ്സമുണ്ടായാൽ ആഗോള ഊർജവിലയിലും വിതരണ ശൃംഖലയിലും അതിന്റെ പ്രത്യാഘാതം കൂടുതൽ വ്യാപകമാകുമെന്ന ആശങ്ക നിലനിൽക്കുന്നു.
നിലവിലെ സാഹചര്യത്തിൽ സൈനിക സമ്മർദ്ദവും സാമ്പത്തിക നടപടികളും നയതന്ത്ര നീക്കങ്ങളും ഒരേസമയം മുന്നോട്ടുപോകുകയാണ്. ഇറാനെതിരെ കൂടുതൽ സൈനിക നടപടി സ്വീകരിക്കാനുള്ള സാധ്യത വാഷിങ്ടൺ തുറന്നുവച്ചിരിക്കുമ്പോൾ, ചർച്ചകളിലൂടെ പ്രശ്നപരിഹാരത്തിനുള്ള സാധ്യതയും പൂർണമായി അവസാനിച്ചിട്ടില്ല.
ഇറാൻ ഏഴ് വ്യവസ്ഥകൾ മുന്നോട്ടുവച്ച് യുഎസിന്റെ മറുപടിക്കായി കാത്തിരിക്കുകയാണ്. ഖത്തർ ഉൾപ്പെടെയുള്ള രാജ്യങ്ങൾ മധ്യസ്ഥ ശ്രമങ്ങൾ തുടരുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ ഐക്യരാഷ്ട്രസഭാ പൊതുസഭയോടനുബന്ധിച്ചുള്ള നയതന്ത്ര കൂടിക്കാഴ്ചകൾ നിർണായകമായേക്കും.
അതുകൊണ്ടുതന്നെ യുഎസ്–ഇറാൻ ബന്ധത്തിന്റെ അടുത്ത ഘട്ടം വാഷിങ്ടൺ ഇറാന്റെ വ്യവസ്ഥകളോട് എങ്ങനെ പ്രതികരിക്കുന്നു എന്നതിനെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കും. സൈനിക ഏറ്റുമുട്ടൽ കൂടുതൽ വ്യാപിക്കുമോ, സാമ്പത്തിക സമ്മർദ്ദം തുടരുമോ, അതോ മധ്യസ്ഥരുടെ ഇടപെടലിലൂടെ പുതിയ ചർച്ചകൾക്ക് വഴിതുറക്കുമോ എന്നതാണ് വരും ദിവസങ്ങളിൽ വ്യക്തമാകേണ്ടത്.
