തിരുവനന്തപുരം: സംസ്ഥാനത്തെ വൈദ്യുതി പ്രതിസന്ധി പരിഹരിക്കാനെന്ന പേരിൽ നടപ്പാക്കിയ ജിഎൻഎ വൈദ്യുതി കരാറിന് പിന്നിൽ വൻ സാമ്പത്തിക താൽപര്യങ്ങളും ഉന്നതതല ഇടപെടലുകളും നടന്നതായി ഗുരുതര ആരോപണം. പൊതുഖജനാവിന് നൂറുകണക്കിന് കോടി രൂപയുടെ അധിക ബാധ്യത വരുത്തിവയ്ക്കുന്ന കരാറിലൂടെ സ്വകാര്യ കമ്പനികൾക്ക് വൻ സാമ്പത്തിക നേട്ടമുണ്ടാക്കാൻ സർക്കാർ വഴിയൊരുക്കിയെന്നാണ് പ്രതിപക്ഷത്തിന്റെ ആരോപണം. സുതാര്യമായ ടെൻഡർ നടപടികളും റെഗുലേറ്ററി കമ്മിഷന്റെ മുൻകൂർ അനുമതിയും ഒഴിവാക്കി കരാറുമായി മുന്നോട്ടുപോയതിനു പിന്നിൽ ആരുടെ താൽപര്യമാണ് പ്രവർത്തിച്ചതെന്ന ചോദ്യവും ശക്തമാകുകയാണ്.
വൈദ്യുതി വകുപ്പിന്റെ ചുമതലയുള്ള മന്ത്രിയും കെഎസ്ഇബി ചെയർമാനും കരാറിനെ എതിർത്തിരുന്നുവെന്ന വിവരങ്ങളാണ് വിവാദത്തിന് ആക്കം കൂട്ടുന്നത്. കരാറുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഫയലുകളിൽ വകുപ്പ് മന്ത്രി വിയോജനക്കുറിപ്പ് രേഖപ്പെടുത്തിയിരുന്നുവെന്ന റിപ്പോർട്ടുകളും പുറത്തുവന്നിട്ടുണ്ട്. വകുപ്പുതലത്തിൽ തന്നെ എതിർപ്പുകൾ ഉയർന്നിട്ടും കരാറുമായി മുന്നോട്ടുപോകാൻ സർക്കാർ തീരുമാനിച്ചത് എന്തുകൊണ്ടാണെന്നും ആരുടെ നിർദേശപ്രകാരമാണ് നടപടികൾ വേഗത്തിലാക്കിയതെന്നും പ്രതിപക്ഷം ചോദിക്കുന്നു.
സംസ്ഥാനത്തെ ജലവൈദ്യുത ഉൽപാദനശേഷി വേണ്ടവിധം പ്രയോജനപ്പെടുത്താതെ ഉയർന്ന നിരക്കിൽ പുറത്തുനിന്ന് വൈദ്യുതി വാങ്ങാനുള്ള നീക്കവും സംശയങ്ങൾക്ക് ഇടയാക്കിയിട്ടുണ്ട്. കേരളത്തിലെ പ്രധാന അണക്കെട്ടുകളിൽ നിലവിൽ ആവശ്യത്തിന് വെള്ളമുണ്ടെന്നും ജലസംഭരണികളിലെ വെള്ളം ഉപയോഗിച്ച് 1,800 മുതൽ 1,900 മെഗാവാട്ട് വരെ വൈദ്യുതി ഉൽപാദിപ്പിക്കാൻ ശേഷിയുണ്ടെന്നുമാണ് ചൂണ്ടിക്കാണിക്കപ്പെടുന്നത്. എന്നാൽ നിലവിലെ ഉൽപാദനം ഏകദേശം 800 മെഗാവാട്ടിൽ ഒതുങ്ങുന്നതായാണ് ആരോപണം. ആഭ്യന്തര ഉൽപാദനം വർധിപ്പിക്കാൻ സാധ്യതയുണ്ടായിരിക്കെ പുറത്തുനിന്നുള്ള വൈദ്യുതി വാങ്ങലിന് സർക്കാർ മുൻഗണന നൽകുന്നത് എന്തിനാണെന്ന ചോദ്യമാണ് ഉയരുന്നത്.
ജലവൈദ്യുത പദ്ധതികളുടെ ഉൽപാദനം വർധിപ്പിക്കുന്നതിലൂടെ പുറത്തുനിന്ന് വാങ്ങേണ്ട വൈദ്യുതിയുടെ അളവ് കുറയ്ക്കാനും അതുവഴി സാമ്പത്തിക ബാധ്യത നിയന്ത്രിക്കാനും കഴിയുമെന്നാണ് വിമർശകരുടെ വാദം. എന്നാൽ ഈ സാധ്യതകൾ വിശദമായി പരിശോധിക്കാതെയാണ് ഉയർന്ന നിരക്കിലുള്ള കരാറിന് സർക്കാർ അനുമതി നൽകിയതെന്നാണ് ആരോപണം. അതേസമയം, അണക്കെട്ടുകളിലെ ജലനിരപ്പ് മാത്രം അടിസ്ഥാനമാക്കി ഉൽപാദനശേഷി നിർണയിക്കാനാവില്ലെന്നും ജലസംരക്ഷണം, വൈദ്യുതി ആവശ്യകത, സാങ്കേതിക നിയന്ത്രണങ്ങൾ തുടങ്ങിയ ഘടകങ്ങളും പരിഗണിക്കേണ്ടതുണ്ടെന്നും ഈ വിഷയത്തിൽ പ്രസക്തമാണ്.
ദേശീയ വിപണിയിൽ കുറഞ്ഞ നിരക്കിൽ വൈദ്യുതി ലഭ്യമായിരിക്കെ യൂണിറ്റിന് മൂന്ന് രൂപയിലധികം അധികം നൽകി ജിഎൻഎ സംവിധാനത്തിലൂടെ വൈദ്യുതി വാങ്ങുന്നതാണ് സാമ്പത്തിക ക്രമക്കേട് സംബന്ധിച്ച ആരോപണങ്ങളുടെ പ്രധാന അടിസ്ഥാനം. കേന്ദ്ര പൂളിൽനിന്ന് യൂണിറ്റിന് ഏകദേശം അഞ്ച് രൂപ നിരക്കിൽ വൈദ്യുതി ലഭിക്കുമ്പോൾ 8.50 രൂപയിലധികം നൽകി വൈദ്യുതി വാങ്ങേണ്ട സാഹചര്യം സൃഷ്ടിച്ചത് ആരുടെ താൽപര്യപ്രകാരമാണെന്ന് പ്രതിപക്ഷം ചോദിക്കുന്നു.
ഈ നിരക്കുവ്യത്യാസം മാത്രം കണക്കിലെടുത്താൽ സംസ്ഥാനത്തിന് ഏകദേശം 635 കോടി രൂപയുടെ അധിക ബാധ്യതയുണ്ടാകുമെന്നാണ് ആരോപണം. എന്നാൽ വൈദ്യുതി വാങ്ങുന്ന സമയം, കരാറിന്റെ കാലാവധി, പ്രസരണച്ചെലവ്, മറ്റ് അനുബന്ധ ബാധ്യതകൾ എന്നിവ കൂടി കണക്കാക്കുമ്പോൾ യഥാർഥ സാമ്പത്തിക നഷ്ടം ഇതിലും കൂടുതലാകാമെന്നാണ് വിമർശകർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നത്. ചില വിദഗ്ധരുടെ വിലയിരുത്തലുകൾ പ്രകാരം അധിക ബാധ്യത 727 കോടി രൂപയെങ്കിലും എത്തുമെന്ന ആശങ്കയും ഉയർന്നിട്ടുണ്ട്. ഈ കണക്കുകളുടെ അടിസ്ഥാനവും കൃത്യതയും ഔദ്യോഗികമായി പരിശോധിക്കേണ്ടതുണ്ട്.
വൈദ്യുതി വാങ്ങലിലൂടെ ഉണ്ടാകുന്ന അധിക ചെലവ് ഒടുവിൽ സാധാരണ ഉപഭോക്താക്കളുടെ മേൽ ചുമത്തപ്പെടുമെന്നതാണ് മറ്റൊരു പ്രധാന ആശങ്ക. കെഎസ്ഇബിയുടെ സാമ്പത്തിക ബാധ്യത വർധിക്കുന്നത് ഭാവിയിൽ വൈദ്യുതി നിരക്ക് വർധനയ്ക്കുള്ള സമ്മർദം സൃഷ്ടിക്കാമെന്നും പ്രതിപക്ഷം മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുന്നു. സംസ്ഥാനത്തിന്റെ സാമ്പത്തിക താൽപര്യങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കേണ്ട സർക്കാർ സ്വകാര്യ സ്ഥാപനങ്ങൾക്ക് ലാഭമുണ്ടാക്കുന്ന തരത്തിൽ തീരുമാനമെടുത്തുവെന്ന ആരോപണം അതുകൊണ്ടുതന്നെ കൂടുതൽ ഗൗരവമുള്ളതാകുന്നു.
പ്രതിപക്ഷ നേതാവ് പിണറായി വിജയൻ വാർത്താസമ്മേളനത്തിൽ ഉന്നയിച്ച ആരോപണങ്ങളും വിവാദത്തിന് പുതിയ രാഷ്ട്രീയമാനം നൽകിയിട്ടുണ്ട്. കുറഞ്ഞ നിരക്കിൽ വൈദ്യുതി ലഭിക്കാനുള്ള സാധ്യത നിലനിൽക്കെ ഉയർന്ന വിലയിലുള്ള കരാറിന് അനുമതി നൽകിയത് വിശദീകരിക്കണമെന്ന് അദ്ദേഹം ആവശ്യപ്പെട്ടു. ഇടപാടിനു പിന്നിൽ ഉന്നത ഐഎഎസ് ഉദ്യോഗസ്ഥന്റെ ഇടപെടലുണ്ടായിരുന്നുവെന്നും മുഖ്യമന്ത്രിയുടെ പിന്തുണയോടെയാണ് നടപടികൾ മുന്നോട്ടുപോയതെന്നും അദ്ദേഹം ആരോപിച്ചു. എന്നാൽ ഈ ആരോപണങ്ങൾ സ്വതന്ത്രമായി സ്ഥിരീകരിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല.
ഹിമാചൽ പ്രദേശിൽനിന്നുള്ള വൈദ്യുതി വാങ്ങലുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിവരങ്ങളും ജിഎൻഎ കരാറിനെച്ചൊല്ലിയുള്ള തർക്കത്തിൽ നിർണായകമാണ്. കേരളത്തിന് വൈദ്യുതി നൽകാൻ ഹിമാചൽ പ്രദേശ് ആദ്യം മുന്നോട്ടുവച്ച നിരക്ക് യൂണിറ്റിന് 14 രൂപയിലധികമായിരുന്നുവെന്നാണ് വിവരം. ഈ നിരക്ക് അംഗീകരിക്കാൻ കേരളം തയ്യാറാകാതിരുന്നതിനെ തുടർന്ന് ചർച്ചകളിലൂടെ വില 12.50 രൂപയായി കുറച്ചതായും പറയുന്നു. രാവിലെയും വൈകുന്നേരവുമുള്ള ഉയർന്ന വൈദ്യുതി ആവശ്യകതയുള്ള സമയങ്ങളിൽ വിതരണം നടത്തുന്നതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വ്യവസ്ഥകളിലും മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തിയിരുന്നു. പരിഷ്കരിച്ച വ്യവസ്ഥകൾ അംഗീകരിച്ചാണ് കെഎസ്ഇബി വൈദ്യുതി വാങ്ങാൻ തീരുമാനിച്ചതെന്നാണ് വിശദീകരണം.
എന്നാൽ നിയമസഭയിൽ കരാർ സംബന്ധിച്ച വിവാദം ഉയർന്നപ്പോൾ ഹിമാചൽ പ്രദേശ് ആദ്യം മുന്നോട്ടുവച്ച ഉയർന്ന നിരക്കിലുള്ള ഓഫറാണ് മുഖ്യമന്ത്രി താരതമ്യത്തിനായി അവതരിപ്പിച്ചതെന്നാണ് പ്രതിപക്ഷത്തിന്റെ വിമർശനം. പിന്നീട് ചർച്ചകളിലൂടെ കുറഞ്ഞ നിരക്കും പരിഷ്കരിച്ച വിതരണ വ്യവസ്ഥകളും പരിഗണിക്കാതെ പഴയ ഓഫർ മാത്രം ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയത് ജിഎൻഎ ഇടപാടിനെ ന്യായീകരിക്കാനുള്ള ശ്രമമായിരുന്നുവെന്നാണ് ആരോപണം.
ജിഎൻഎ സംവിധാനത്തിലൂടെ വൈദ്യുതി വാങ്ങുമ്പോൾ ഉയർന്ന ആവശ്യകതയുള്ള സമയങ്ങളിൽ മാത്രമല്ല, വൈദ്യുതി ഉപഭോഗം താരതമ്യേന കുറഞ്ഞ പകൽ സമയങ്ങളിലും ഉയർന്ന നിരക്കിൽ വാങ്ങേണ്ടിവരുമെന്ന വിമർശനവും ഉയരുന്നുണ്ട്. എല്ലാ സമയത്തും ഒരേ നിരക്ക് ബാധകമാകുന്ന കരാർ വ്യവസ്ഥകൾ സംസ്ഥാനത്തിന് സാമ്പത്തികമായി പ്രതികൂലമാകാമെന്നാണ് വിദഗ്ധർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നത്. പ്രത്യേകിച്ച് പകൽ സമയങ്ങളിൽ കുറഞ്ഞ നിരക്കിൽ വൈദ്യുതി ലഭ്യമാകുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ ഉയർന്ന വിലയ്ക്ക് വൈദ്യുതി വാങ്ങേണ്ടിവരുന്നത് അനാവശ്യ ചെലവ് വർധിപ്പിക്കുമെന്നാണ് വാദം.
വൈദ്യുതി വാങ്ങൽ നടപടികളിൽ നിയമപരമായ വ്യവസ്ഥകൾ പാലിച്ചിട്ടുണ്ടോയെന്നതും വിവാദത്തിന്റെ പ്രധാന വിഷയമാണ്. വൈദ്യുതി വാങ്ങൽ കരാറുകൾക്ക് ബാധകമായ റെഗുലേറ്ററി നടപടികളും ആവശ്യമായ അംഗീകാരങ്ങളും ഉറപ്പാക്കേണ്ടതുണ്ട്. മത്സരാധിഷ്ഠിത ടെൻഡർ നടപടികളിലൂടെ ഏറ്റവും അനുയോജ്യമായ നിരക്ക് കണ്ടെത്തുന്നതിനുള്ള സാധ്യതകൾ പ്രയോജനപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ടോയെന്ന പരിശോധനയും പ്രസക്തമാണ്. എന്നാൽ ജിഎൻഎ കരാറിൽ സുതാര്യമായ ടെൻഡർ നടപടികൾ സ്വീകരിച്ചിട്ടില്ലെന്നും റെഗുലേറ്ററി കമ്മിഷന്റെ മുൻകൂർ അംഗീകാരം നേടിയിട്ടില്ലെന്നുമാണ് ആരോപണം.
വൈദ്യുതി നിയമത്തിലെ 108-ാം വകുപ്പ് ഉപയോഗിച്ച് റെഗുലേറ്ററി കമ്മിഷന്റെ തീരുമാനത്തെ മറികടക്കാൻ സർക്കാർ ശ്രമിക്കുന്നുവെന്ന ആരോപണവും ഉയർന്നിട്ടുണ്ട്. പൊതുതാൽപര്യവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നയവിഷയങ്ങളിൽ സംസ്ഥാന സർക്കാരിന് റെഗുലേറ്ററി കമ്മിഷന് നിർദേശങ്ങൾ നൽകാൻ ഈ വകുപ്പ് വ്യവസ്ഥ ചെയ്യുന്നുണ്ട്. എന്നാൽ അതിന്റെ നിയമപരമായ പരിധിയും കമ്മിഷന്റെ സ്വതന്ത്ര അധികാരങ്ങളുമായുള്ള ബന്ധവും പ്രധാനമാണ്. അതിനാൽ 108-ാം വകുപ്പ് ഉപയോഗിച്ചുള്ള സർക്കാർ ഇടപെടൽ നിയമാനുസൃതമാണോയെന്നത് ബന്ധപ്പെട്ട ഉത്തരവുകളും നടപടിക്രമങ്ങളും പരിശോധിച്ചേ നിർണയിക്കാനാകൂ.
കരാറുമായി ബന്ധപ്പെടുത്തി പരാമർശിക്കപ്പെടുന്ന ജിഎൻഎയുടെ പ്രവർത്തനരീതിയെക്കുറിച്ചും സംശയങ്ങൾ ഉന്നയിക്കപ്പെടുന്നു. ജിഎൻഎ സ്വന്തമായി വൈദ്യുതി ഉൽപാദിപ്പിക്കുന്ന സ്ഥാപനമല്ലെന്നും ഡിജിറ്റൽ ഇടപാട് സംവിധാനമായാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നതെന്നുമാണ് ആരോപണങ്ങളിൽ പറയുന്നത്. സെബിയുടെ അന്വേഷണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ആരോപണങ്ങളും സ്ഥാപനത്തിനെതിരെ ഉയർന്നിട്ടുണ്ട്. കേന്ദ്ര വൈദ്യുതി റെഗുലേറ്ററി കമ്മിഷന്റെ രഹസ്യ വിവരങ്ങൾ ദുരുപയോഗം ചെയ്ത് സാമ്പത്തിക നേട്ടമുണ്ടാക്കിയെന്ന ആരോപണം ഉൾപ്പെടെയുള്ള കാര്യങ്ങളിൽ സ്ഥാപനത്തിന്റെ കൃത്യമായ തിരിച്ചറിയലും അന്വേഷണത്തിന്റെ നിലവിലെ സ്ഥിതിയും ഔദ്യോഗിക രേഖകളിലൂടെ സ്ഥിരീകരിക്കേണ്ടതുണ്ട്.
ഇത്തരത്തിലുള്ള ആരോപണങ്ങൾ നിലനിൽക്കുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ ബന്ധപ്പെട്ട സംവിധാനവുമായി കരാറിലേർപ്പെടാൻ സർക്കാർ ഇത്ര താൽപര്യം പ്രകടിപ്പിച്ചത് എന്തുകൊണ്ടാണെന്ന ചോദ്യമാണ് പ്രതിപക്ഷം ഉന്നയിക്കുന്നത്. കരാർ അംഗീകരിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് ബന്ധപ്പെട്ട സ്ഥാപനത്തിന്റെ പ്രവർത്തനപശ്ചാത്തലവും സാമ്പത്തിക ഇടപാടുകളും നിയമപരമായ നിലയും പരിശോധിച്ചിരുന്നോയെന്നും വ്യക്തമാക്കണമെന്നാണ് ആവശ്യം.
വൈദ്യുതി വാങ്ങൽ കരാറുമായി ബന്ധപ്പെട്ട മുഴുവൻ ഫയലുകളും തീരുമാനങ്ങളും പൊതുജനങ്ങൾക്ക് മുന്നിൽ വെക്കണമെന്ന ആവശ്യവും ശക്തമാകുകയാണ്. കരാറിന് അനുമതി നൽകിയ ഉദ്യോഗസ്ഥർ ആരൊക്കെയാണ്, വകുപ്പ് മന്ത്രിയുടെയും കെഎസ്ഇബി ചെയർമാന്റെയും എതിർപ്പുകൾ എങ്ങനെ പരിഗണിച്ചു, മറ്റ് വൈദ്യുതി വാങ്ങൽ സാധ്യതകളുമായി താരതമ്യപഠനം നടത്തിയിരുന്നോ, കരാറിലൂടെ സംസ്ഥാനത്തിന് യഥാർഥത്തിൽ എത്ര അധിക ബാധ്യതയുണ്ടാകും തുടങ്ങിയ ചോദ്യങ്ങൾക്ക് വ്യക്തമായ മറുപടി ലഭിക്കേണ്ടതുണ്ട്.
സംസ്ഥാനത്തിന്റെ ഊർജസുരക്ഷ ഉറപ്പാക്കേണ്ട വൈദ്യുതി വാങ്ങൽ നടപടികൾ സ്വകാര്യ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ സാമ്പത്തിക നേട്ടത്തിനുള്ള മാർഗമായി മാറിയിട്ടുണ്ടോയെന്നതാണ് വിവാദത്തിന്റെ കാതൽ. കോടിക്കണക്കിന് രൂപയുടെ പൊതുപണം ഉൾപ്പെടുന്ന ഇടപാടിൽ സുതാര്യതയും ഉത്തരവാദിത്തവും ഉറപ്പാക്കേണ്ടത് സർക്കാരിന്റെ ബാധ്യതയാണ്. ആരോപണങ്ങൾ അടിസ്ഥാനരഹിതമാണെങ്കിൽ ബന്ധപ്പെട്ട രേഖകളും സാമ്പത്തിക കണക്കുകളും പുറത്തുവിട്ട് സംശയങ്ങൾ ദുരീകരിക്കണം. മറിച്ച് ക്രമക്കേടുകളോ അനധികൃത ഇടപെടലുകളോ ഉണ്ടായിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ അവയെക്കുറിച്ച് സ്വതന്ത്രവും സമഗ്രവുമായ അന്വേഷണം നടത്തുകയും ഉത്തരവാദികളായവർക്കെതിരെ നിയമാനുസൃത നടപടി സ്വീകരിക്കുകയും വേണമെന്ന ആവശ്യമാണ് ഉയരുന്നത്.
വൈദ്യുതി നിരക്കിലെ വർധനയും ജീവിതച്ചെലവിലെ സമ്മർദവും നേരിടുന്ന സാധാരണ ജനങ്ങളെ നേരിട്ട് ബാധിക്കാൻ സാധ്യതയുള്ള വിഷയമായതിനാൽ ജിഎൻഎ കരാറിനെച്ചൊല്ലിയുള്ള ആരോപണങ്ങൾക്ക് രാഷ്ട്രീയ വിശദീകരണങ്ങൾ മാത്രം മതിയാകില്ല. കരാറിന്റെ നിയമസാധുത, സാമ്പത്തിക യുക്തി, പൊതുതാൽപര്യം എന്നിവ സംബന്ധിച്ച് വസ്തുതാപരമായ വിശദീകരണം നൽകേണ്ടതുണ്ട്. സർക്കാർ തീരുമാനങ്ങളുടെ പിന്നിലെ യഥാർഥ സാഹചര്യങ്ങൾ പുറത്തുവരുന്നതുവരെ വൈദ്യുതി കരാറിനെച്ചൊല്ലിയുള്ള വിവാദം സംസ്ഥാന രാഷ്ട്രീയത്തിൽ സജീവമായി തുടരാനാണ് സാധ്യത.
