തിരുവനന്തപുരം: മുൻ ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി ഭരണകൂടം നടപ്പിലാക്കാന് ഉദ്ദേശിച്ചിരുന്ന സിൽവർലൈൻ സെമി-ഹൈ സ്പീഡ് റെയിൽ ഇടനാഴി വിഡി സതീശന് നേതൃത്വം കൊടുക്കുന്ന യുഡിഎഫ് സര്ക്കാര് ഡീനോട്ടിഫൈ ചെയ്യാൻ തീരുമാനിച്ചു. അതിവേഗ റെയിൽ വികസനത്തിന് സർക്കാർ എതിരല്ലെന്നും, എന്നാൽ സിൽവർലൈൻ പദ്ധതി “ഒരു പാരിസ്ഥിതിക ദുരന്തവും” “സാമ്പത്തികമായി ലാഭകരവുമല്ല” എന്നും മുഖ്യമന്ത്രി വിഡി സതീശൻ പറഞ്ഞു. പദ്ധതിയെ എതിർത്തവർക്കെതിരെ രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത എല്ലാ പോലീസ് കേസുകളും പിൻവലിക്കുമെന്നും അദ്ദേഹം പ്രഖ്യാപിച്ചു.
64,000 കോടി രൂപ ചെലവ് പ്രതീക്ഷിക്കുന്ന സിൽവർലൈൻ പദ്ധതി, തിരുവനന്തപുരത്തെയും കാസർഗോഡിനെയും ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന 530 കിലോമീറ്ററിലധികം ദൈർഘ്യമുള്ള സെമി-ഹൈ സ്പീഡ് റെയിൽ കോറിഡോർ ആയി രൂപകൽപ്പന ചെയ്തതാണ്. യാത്രാ സമയം ഏകദേശം 12 മണിക്കൂറിൽ നിന്ന് ഏകദേശം നാലായി കുറയ്ക്കുക എന്നതായിരുന്നു ഇതിന്റെ ലക്ഷ്യം. 51:49 ഇക്വിറ്റി പങ്കാളിത്തത്തിൽ സംസ്ഥാന സർക്കാരും ഇന്ത്യൻ റെയിൽവേയും സംയുക്ത സംരംഭമായ കേരള റെയിൽ ഡെവലപ്മെന്റ് കോർപ്പറേഷൻ (കെ-റെയിൽ) ആണ് പദ്ധതി നടപ്പിലാക്കേണ്ടിയിരുന്നത്. സംസ്ഥാനത്തെ റെയിൽവേ അടിസ്ഥാന സൗകര്യ വികസനം വേഗത്തിലാക്കുന്നതിനായി 2017 ജനുവരിയിലാണ് കെ-റെയിൽ രൂപീകരിച്ചത്. 2021 ൽ, കേരള മന്ത്രിസഭ സിൽവർലൈൻ പദ്ധതിക്ക് തത്വത്തിൽ അംഗീകാരം നൽകുകയും ഭൂമി ഏറ്റെടുക്കലിനായി കേരള ഇൻഫ്രാസ്ട്രക്ചർ ഇൻവെസ്റ്റ്മെന്റ് ഫണ്ട് ബോർഡ് (കെഐഐഎഫ്ബി) വഴി സമാഹരിക്കാൻ ഏകദേശം 2,100 കോടി രൂപ അനുവദിക്കുകയും ചെയ്തു.
നിലവിലുള്ള റെയിൽവേ ശൃംഖലയ്ക്ക് സമാന്തരമായി, കൂടുതലും കായലുകളിൽ ഉയർത്തി നിർമ്മിച്ച ഒരു സ്റ്റാൻഡേർഡ്-ഗേജ് ഇടനാഴിയായിരുന്നു നിർദ്ദിഷ്ട പാത. മണിക്കൂറിൽ 200 കിലോമീറ്റർ വേഗതയിൽ ഓടുന്ന ട്രെയിനുകളും, ഒമ്പത് കോച്ച് റേക്കുകളും 675 യാത്രക്കാരെ വഹിക്കുകയും റൂട്ടിലെ 11 സ്റ്റേഷനുകൾക്ക് സേവനം നൽകുകയും ചെയ്യുമെന്നായിരുന്നു ഇതിന്റെ വിഭാവനം.
ഈ പദ്ധതിക്ക് ഏകദേശം 1,221 ഹെക്ടർ ഭൂമി ഏറ്റെടുക്കേണ്ടി വന്നു, ഇത് 9,300 ലധികം ഘടനകളെ ബാധിക്കുമെന്നും ഏകദേശം 20,000 ആളുകളെ മാറ്റിപ്പാർപ്പിക്കാൻ സാധ്യതയുണ്ടെന്നും പ്രതീക്ഷിച്ചിരുന്നു. മുൻകൂർ അറിയിപ്പില്ലാതെ സർവേ കല്ലുകൾ സ്ഥാപിക്കാൻ ഉദ്യോഗസ്ഥർ എത്തിയതോടെ പല പ്രദേശങ്ങളിലെയും താമസക്കാർ എതിര്പ്പുമായി രംഗത്തെത്തി. ചെങ്ങന്നൂരിനടുത്തുള്ള കൊഴുവല്ലൂർ, ചങ്ങനാശ്ശേരിക്കടുത്തുള്ള മടപ്പള്ളി തുടങ്ങിയ സ്ഥലങ്ങളിൽ സർവേ സമയത്ത് കനത്ത നടപടി സ്വീകരിച്ചതായി ആരോപണം ഉയർന്നത് സംഘർഷത്തിന് കാരണമായി.
2021 ഒക്ടോബറോടെ, 14 ഗ്രാമങ്ങളിലായി 42.6 കിലോമീറ്റർ വിസ്തൃതിയിൽ ഏകദേശം 1,651 സർവേ കല്ലുകൾ അധികൃതർ കർശനമായ പോലീസ് സംരക്ഷണത്തിൽ സ്ഥാപിച്ചു. പ്രതിഷേധങ്ങൾ, കല്ല് നീക്കം ചെയ്യൽ, പോലീസ് വിന്യാസം, നിയമനടപടികൾ എന്നിവ തുടർന്നുണ്ടായി. പ്രതിഷേധങ്ങൾ താമസിയാതെ പ്രതിപക്ഷ പാർട്ടികളുടെ, പ്രത്യേകിച്ച് കോൺഗ്രസിന്റെ പിന്തുണയോടെ സംസ്ഥാനവ്യാപകമായ ഒരു പ്രസ്ഥാനമായി വളർന്നു.
2021 ഓഗസ്റ്റിൽ, ഈ പ്രക്രിയയ്ക്ക് മേൽനോട്ടം വഹിക്കുന്നതിനായി ജില്ലകളിലുടനീളം പ്രത്യേക തഹസിൽദാർ ഓഫീസുകൾ സ്ഥാപിച്ചു, തുടർന്ന് 1961 ലെ കേരള സർവേ ആൻഡ് ബൗണ്ടറീസ് ആക്ട് പ്രകാരം സർവേ നോട്ടീസുകളും 2013 ലെ ഭൂമി ഏറ്റെടുക്കൽ, പുനരധിവാസം, പുനരധിവാസ നിയമത്തിലെ ന്യായമായ നഷ്ടപരിഹാരത്തിനും സുതാര്യതയ്ക്കുമുള്ള അവകാശം അനുസരിച്ചുള്ള ഏറ്റെടുക്കൽ നടപടികളും പുറപ്പെടുവിച്ചു.
എന്നാൽ, പ്രക്രിയ വിവാദമായി. ഏറ്റെടുക്കലിനായി അടയാളപ്പെടുത്തിയ ഭൂമി പാഴ്സലുകൾ ഫലപ്രദമായി മരവിപ്പിച്ചു, ഇത് ആയിരക്കണക്കിന് താമസക്കാർക്ക് മാസങ്ങളോളം അവരുടെ സ്വത്തുക്കൾ വിൽക്കാനോ പണയപ്പെടുത്താനോ വികസിപ്പിക്കാനോ കഴിഞ്ഞില്ല. പദ്ധതിയുടെ സാമൂഹിക ആഘാത വിലയിരുത്തലും ഏറ്റെടുക്കൽ നടപടിക്രമങ്ങളും കോടതികളിൽ ചോദ്യം ചെയ്യപ്പെട്ടു. വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന എതിർപ്പുകൾ നേരിട്ടപ്പോൾ, 2022 ൽ സർക്കാർ ₹13,265 കോടി നഷ്ടപരിഹാര പാക്കേജ് പുറത്തിറക്കി, ഇത് ഭൂമിയുടെ വിപണി മൂല്യത്തിന്റെ നാലിരട്ടി വരെ ഭവന സഹായവും വാഗ്ദാനം ചെയ്തു. എന്നാല്, ഇത് കേരളത്തിന്റെ സാമ്പത്തിക സ്ഥിതി കൂടുതൽ ബുദ്ധിമുട്ടാക്കുമെന്ന് വിമർശകർ വാദിച്ചു. ഈ ഉറപ്പുകൾ ഉണ്ടായിരുന്നിട്ടും, പ്രതിഷേധങ്ങൾ തുടർന്നു, ജിയോസ്പേഷ്യൽ സാങ്കേതികവിദ്യ ഉപയോഗിച്ച് സർവേകൾ പുനരാരംഭിക്കാൻ സർക്കാർ ശ്രമിച്ചു.
ഒന്നാമതായി, വിശദമായ പദ്ധതി റിപ്പോർട്ട് (DPR) പ്രതിദിനം 80,000 യാത്രക്കാരുടെ എണ്ണവും കിലോമീറ്ററിന് ₹2.75 എന്ന നിരക്കിൽ വാർഷിക വരുമാനവും ₹1,605 കോടി രൂപയാകുമെന്ന് പ്രവചിച്ചു, ഇത് പലരും ശുഭാപ്തി വിശ്വാസത്തോടെയാണ് കണ്ടത്. രണ്ടാമതായി, പരമ്പരാഗത ബ്രോഡ് ഗേജ് ശൃംഖലയ്ക്ക് പകരം സ്റ്റാൻഡേർഡ് ഗേജ് സ്വീകരിക്കാനുള്ള തീരുമാനത്തിൽ സാങ്കേതിക ആശങ്കകളും ഉയർന്നു. സുസ്ഥിരമായ സെമി-ഹൈ-സ്പീഡ് പ്രവർത്തനങ്ങളെ പരിമിതപ്പെടുത്തുന്ന നൂറുകണക്കിന് മൂർച്ചയുള്ള തിരശ്ചീനവും ലംബവുമായ വളവുകൾ ചൂണ്ടിക്കാണിച്ചുകൊണ്ട് എഞ്ചിനീയർമാർ അലൈൻമെന്റ് ഫ്ലാഗ് ചെയ്തു. മൂന്നാമതായി, DPR പദ്ധതി ചെലവ് ഏകദേശം ₹63,000 കോടിയായി നിശ്ചയിച്ചപ്പോൾ, NITI ആയോഗ് വിലയിരുത്തൽ ഇത് ₹1.25 ലക്ഷം കോടിയിലേക്ക് അടുപ്പിച്ചുവെന്ന് റിപ്പോർട്ട്. നാലാമതായി, നിർദ്ദിഷ്ട ഇടനാഴി പാരിസ്ഥിതികമായി ദുർബലമായ തണ്ണീർത്തടങ്ങൾ, പക്ഷി ആവാസ വ്യവസ്ഥകൾ, വെള്ളപ്പൊക്ക സാധ്യതയുള്ള പ്രദേശങ്ങൾ എന്നിവയിലൂടെ കടന്നുപോകുന്നതിനാൽ, വലിയ അണക്കെട്ടുകൾ ഡ്രെയിനേജ് പാറ്റേണുകളെ തടസ്സപ്പെടുത്തുകയും മഴക്കാലത്ത് വെള്ളപ്പൊക്കം വഷളാക്കുകയും ചെയ്യുമെന്ന് വിദഗ്ധർ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകി. ഒടുവിൽ, നിലവിലുള്ള അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങളുമായി പൊരുത്തപ്പെടാത്തതും ദേശീയ ശൃംഖലയുടെ ഭാവി വിപുലീകരണത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ആശങ്കകളും ചൂണ്ടിക്കാട്ടി റെയിൽവേ പദ്ധതിക്ക് അന്തിമ അനുമതി നൽകിയില്ല.
66 റെയിൽവേ മേൽപ്പാലങ്ങൾ, തിരുവനന്തപുരത്തും വർക്കലയിലും സ്റ്റേഷൻ നവീകരണം, എറണാകുളം-വള്ളത്തോൾ നഗർ സെക്ഷനിൽ ഓട്ടോമാറ്റിക് സിഗ്നലിംഗ്, ‘കവച്’ ട്രെയിൻ സുരക്ഷാ സംവിധാനം നടപ്പിലാക്കൽ എന്നിവയുൾപ്പെടെ ഏകദേശം 5,540 കോടി രൂപയുടെ പദ്ധതികൾ കെ-റെയിൽ നിലവിൽ നടപ്പിലാക്കുന്നുണ്ട്. കെഐഎഫ്ബി ഫ്ലൈഓവറുകൾ, സ്മാർട്ട് സിറ്റി പദ്ധതികൾ, കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ ടിക്കറ്റിംഗ് സംവിധാനങ്ങൾ, കൊച്ചി മെട്രോ ഫേസ് II ഡിപിആർ എന്നിവയുടെ കൺസൾട്ടന്റായും ഇത് പ്രവർത്തിക്കുന്നു, ഇത് സിൽവർലൈൻ പദ്ധതി ഉപേക്ഷിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, അതിനെ ചുറ്റിപ്പറ്റിയുള്ള സ്ഥാപനപരമായ ചട്ടക്കൂട് സജീവമായി തുടരുന്നു എന്നതിന്റെ സൂചനയാണ്.
