ഖത്തറിന്റെ മധ്യസ്ഥതയിലുള്ള പരോക്ഷ ചർച്ചകളിൽ കാര്യമായ പുരോഗതിയില്ല; ‘പുറത്താക്കിയെന്ന’ അമേരിക്കൻ റിപ്പോർട്ടുകൾ തള്ളി ഇറാൻ
ന്യൂയോർക്ക്: ഐക്യരാഷ്ട്രസഭാ പൊതുസഭയുടെ 81-ാമത് സമ്മേളനത്തോടനുബന്ധിച്ച് നടന്ന നയതന്ത്ര നീക്കങ്ങൾ പ്രതീക്ഷിച്ച ഫലം കാണാതെ വന്നതോടെ അമേരിക്ക–ഇറാൻ ബന്ധത്തിൽ വീണ്ടും സംഘർഷം ശക്തമാകുന്നു. ഇറാൻ വിദേശകാര്യ മന്ത്രി അബ്ബാസ് അരാഗ്ചിയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രതിനിധി സംഘവും ന്യൂയോർക്ക് നേരത്തെ വിടണമെന്ന് യുഎസ് സ്റ്റേറ്റ് സെക്രട്ടറി മാർക്കോ റൂബിയോ നിർദേശിച്ചതായി അമേരിക്കൻ ഉദ്യോഗസ്ഥരെ ഉദ്ധരിച്ച് റിപ്പോർട്ടുകൾ പുറത്തുവന്നു. എന്നാൽ തങ്ങളുടെ മടക്കയാത്ര നേരത്തേ നിശ്ചയിച്ചിരുന്നതാണെന്നും അമേരിക്ക പുറത്താക്കിയെന്ന പ്രചാരണം അടിസ്ഥാനരഹിതമാണെന്നും ഇറാൻ പ്രതികരിച്ചു.
ഇറാനുമായുള്ള കടുത്ത സംഘർഷം തുടരുന്നതിനിടയിലും ഐക്യരാഷ്ട്രസഭാ പൊതുസഭയിൽ പങ്കെടുക്കുന്നതിനായി പ്രസിഡന്റ് മസൂദ് പെഷേഷ്കിയാൻ, വിദേശകാര്യ മന്ത്രി അബ്ബാസ് അരാഗ്ചി എന്നിവർക്കും സംഘത്തിനും ട്രംപ് ഭരണകൂടം നിയന്ത്രണങ്ങളോടെയുള്ള വിസ അനുവദിച്ചിരുന്നു. പൊതുസഭയെ അഭിസംബോധന ചെയ്തതിന് പിന്നാലെ പെഷേഷ്കിയാൻ ന്യൂയോർക്ക് വിട്ടെങ്കിലും അരാഗ്ചി അവിടെ തുടരുകയായിരുന്നു.
അമേരിക്കയുമായി നേരിട്ടല്ലാത്ത ചർച്ചകൾ തുടരുകയായിരുന്നു അരാഗ്ചിയുടെ ന്യൂയോർക്ക് താമസത്തിന്റെ പ്രധാന ലക്ഷ്യം. ഖത്തറിന്റെ മധ്യസ്ഥതയിൽ നടന്ന ചർച്ചകളിൽ ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് വീണ്ടും തുറക്കുക, നിലവിലുള്ള സംഘർഷത്തിന് പരിഹാരം കണ്ടെത്തുക, ഇറാന്റെ ആണവ പദ്ധതിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ചർച്ചകൾ പുനരാരംഭിക്കുക തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളാണ് പ്രധാനമായും പരിഗണിക്കപ്പെട്ടത്.
എന്നാൽ വാരാന്ത്യത്തിൽ ഇറാൻ പ്രതിനിധികളും ഖത്തർ മധ്യസ്ഥരും നടത്തിയ കൂടിക്കാഴ്ചകളിൽ കാര്യമായ മുന്നേറ്റമുണ്ടായില്ലെന്നാണ് അമേരിക്കൻ ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ വിശദീകരണം. തിങ്കളാഴ്ച രാവിലെയും ഒരു ധാരണയിലെത്താമെന്ന പ്രതീക്ഷ വാഷിങ്ടണിനുണ്ടായിരുന്നെങ്കിലും വൈകുന്നേരത്തോടെ ചർച്ചകൾ വഴിമുട്ടിയതായി വ്യക്തമായെന്നാണ് റിപ്പോർട്ട്. ഇതിന് പിന്നാലെയാണ് അരാഗ്ചിയും സംഘവും ന്യൂയോർക്ക് വിടണമെന്ന നിലപാടിലേക്ക് റൂബിയോ എത്തിയതെന്ന് അമേരിക്കൻ വൃത്തങ്ങൾ പറയുന്നു.
ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയിലെ പ്രധാന ഉന്നതതല യോഗങ്ങൾ അവസാനിച്ച സാഹചര്യത്തിൽ ഇറാൻ പ്രതിനിധി സംഘം ഇനി ന്യൂയോർക്കിൽ തുടരേണ്ടതില്ലെന്നായിരുന്നു റൂബിയോയുടെ നിലപാടെന്ന് റിപ്പോർട്ടുകളുണ്ട്. യുഎസിന്റെ നിർദേശം ഇറാൻ പ്രതിനിധികളെ തിങ്കളാഴ്ച വൈകുന്നേരം അറിയിച്ചതായും അരാഗ്ചിയും സംഘവും ചൊവ്വാഴ്ച പുലർച്ചെ ന്യൂയോർക്ക് വിട്ട് ദോഹയിലേക്ക് പോയതായും റിപ്പോർട്ടുകൾ പറയുന്നു.
എന്നാൽ സംഭവത്തെക്കുറിച്ച് അമേരിക്കയും ഇറാനും വ്യത്യസ്ത വിശദീകരണങ്ങളാണ് നൽകുന്നത്. തങ്ങളെ അമേരിക്ക പുറത്താക്കിയെന്ന റിപ്പോർട്ടുകൾ ഇറാന്റെ യുഎൻ ദൗത്യം നിഷേധിച്ചു. സെപ്റ്റംബർ 17-ന് തന്നെ മടക്കയാത്രയുടെ സമയക്രമം യുഎസ് സ്റ്റേറ്റ് ഡിപ്പാർട്ട്മെന്റിനെ അറിയിച്ചിരുന്നുവെന്നും അതനുസരിച്ചാണ് തിങ്കളാഴ്ച വൈകുന്നേരം സംഘം ന്യൂയോർക്ക് വിട്ടതെന്നും ഇറാൻ വ്യക്തമാക്കി. അരാഗ്ചിയും സംഘവും നേരത്തേ നിശ്ചയിച്ച യാത്രാക്രമം അനുസരിച്ചാണ് മടങ്ങിയതെന്നാണ് ടെഹ്റാന്റെ വാദം.
അതിനാൽ അരാഗ്ചിയുടെ മടക്കം സംബന്ധിച്ച് രണ്ട് വിരുദ്ധ വിവരണങ്ങളാണ് നിലവിലുള്ളത്. ചർച്ചകൾ പരാജയപ്പെട്ടതിനെ തുടർന്ന് റൂബിയോ സംഘം ഉടൻ മടങ്ങണമെന്ന് നിർദേശിച്ചുവെന്നാണ് അമേരിക്കൻ ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ വിശദീകരണം. എന്നാൽ മടക്കയാത്ര മുൻകൂട്ടി നിശ്ചയിച്ചതാണെന്നാണ് ഇറാന്റെ നിലപാട്. അതേസമയം, ഖത്തറിന്റെ മധ്യസ്ഥതയിലുള്ള നയതന്ത്ര ശ്രമങ്ങൾ പൂർണമായും അവസാനിച്ചിട്ടില്ലെന്നും ഇരുപക്ഷത്തിനുമിടയിൽ ധാരണ കണ്ടെത്താനുള്ള ശ്രമങ്ങൾ തുടരുകയാണെന്നും റിപ്പോർട്ടുകളുണ്ട്.
ന്യൂയോർക്കിലെ ഈ സംഭവവികാസം അമേരിക്ക–ഇറാൻ ബന്ധത്തിലെ ആഴത്തിലുള്ള അവിശ്വാസം വീണ്ടും വ്യക്തമാക്കുകയാണ്. ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക്, ആണവ പദ്ധതി, ഉപരോധങ്ങൾ, മേഖലയിൽ തുടരുന്ന സംഘർഷം എന്നിവയിൽ ഇരുരാജ്യങ്ങൾക്കുമിടയിലെ ഭിന്നതകൾ പരിഹരിക്കപ്പെടാതെ തുടരുന്നതിനാൽ ഖത്തറിന്റെ മധ്യസ്ഥശ്രമങ്ങളുടെ അടുത്ത ഘട്ടം നിർണായകമാകും.
