ഗ്രാമീണ തൊഴിലുറപ്പ് പദ്ധതിക്ക് പകരമായി കേന്ദ്രസർക്കാർ അവതരിപ്പിച്ച വികസിത് ഭാരത്–ഗ്യാരണ്ടി ഫോർ എംപ്ലോയ്‌മെന്റ് ആൻഡ് ലൈവ്‌ലിഹുഡ് മിഷൻ (ഗ്രാമീൺ), അഥവാ വിബി-ജി റാം-ജി യോജനയുടെ നടത്തിപ്പിലെ മന്ദഗതി കേന്ദ്ര ഖജനാവിന് ഏകദേശം 50,000 കോടി രൂപയുടെ ചെലവുചുരുക്കത്തിന് വഴിയൊരുക്കുമെന്ന് വിലയിരുത്തൽ. എന്നാൽ, സർക്കാരിന് സാമ്പത്തിക ആശ്വാസം നൽകുന്ന ഈ സാഹചര്യം രാജ്യത്തെ ലക്ഷക്കണക്കിന് ഗ്രാമീണ തൊഴിലാളികളുടെ ജീവിതത്തെയും ഗ്രാമീണ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയെയും പ്രതികൂലമായി ബാധിക്കുമെന്ന ആശങ്ക ശക്തമാകുകയാണ്.
പദ്ധതിയുടെ നടത്തിപ്പിൽ പ്രതീക്ഷിച്ച പുരോഗതി കൈവരിക്കാത്തതിലൂടെ ലാഭിക്കുന്ന തുക വളം സബ്‌സിഡിക്കായി വിനിയോഗിക്കാനാണ് കേന്ദ്രസർക്കാർ ആലോചിക്കുന്നതെന്നാണ് സർക്കാർ വൃത്തങ്ങളെ ഉദ്ധരിച്ചുള്ള റിപ്പോർട്ടുകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. നടപ്പ് സാമ്പത്തിക വർഷത്തിൽ വളം സബ്‌സിഡിക്കായി 40,000 മുതൽ 50,000 കോടി രൂപവരെ അധികമായി ചെലവഴിക്കേണ്ടിവരുമെന്നാണ് കണക്കുകൂട്ടൽ. ഗ്രാമീണ തൊഴിലുറപ്പ് പദ്ധതിയിൽ ചെലവഴിക്കപ്പെടാതെ ശേഷിക്കുന്ന തുക ഉപയോഗിച്ച് ഈ അധിക സാമ്പത്തിക ബാധ്യത പരിഹരിക്കാമെന്നതാണ് സർക്കാരിന്റെ പ്രതീക്ഷ.
എന്നാൽ, ഈ സാമ്പത്തിക നേട്ടത്തിന് പിന്നിൽ ഗുരുതരമായ സാമൂഹികവും സാമ്പത്തികവുമായ പ്രത്യാഘാതങ്ങളുണ്ടെന്ന വിമർശനമാണ് ഉയരുന്നത്. രാജ്യത്തെ ഏറ്റവും ദുർബലമായ സാമ്പത്തിക സാഹചര്യങ്ങളിൽ കഴിയുന്ന ഗ്രാമീണ തൊഴിലാളികളുടെ തൊഴിലും വരുമാനവും കുറയുന്നതിലൂടെയാണ് സർക്കാർ ചെലവ് ലാഭിക്കുന്നതെന്നതാണ് പ്രധാന ആക്ഷേപം.
രാജ്യത്തെ സമ്പന്നരും ഉയർന്ന വരുമാനക്കാരുമായ 10 മുതൽ 15 ശതമാനംവരെ വരുന്ന ജനവിഭാഗങ്ങളുടെ സാമ്പത്തിക താൽപ്പര്യങ്ങൾക്ക് മുൻഗണന നൽകുകയും ഭൂരിപക്ഷം വരുന്ന സാധാരണക്കാരുടെ ജീവിതസുരക്ഷയ്ക്ക് വേണ്ടത്ര പരിഗണന നൽകാതിരിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന നയസമീപനത്തിന്റെ പ്രതിഫലനമായാണ് വിമർശകർ ഇതിനെ കാണുന്നത്. സാധാരണക്കാരുടെ വാങ്ങൽശേഷിയും ഉപഭോഗവും രാജ്യത്തിന്റെ സാമ്പത്തിക വളർച്ചയിൽ വഹിക്കുന്ന നിർണായക പങ്ക് അവഗണിക്കപ്പെടുകയാണെന്നും അവർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു.
മഹാത്മാഗാന്ധി ദേശീയ ഗ്രാമീണ തൊഴിലുറപ്പ് നിയമമായ എംഎൻആർഇജിഎയ്ക്ക് പകരമായാണ് വിബി-ജി റാം-ജി പദ്ധതി കൊണ്ടുവന്നത്. മുൻ പദ്ധതിയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ഗ്രാമീണ കുടുംബങ്ങൾക്ക് വർഷത്തിൽ കുറഞ്ഞത് 100 ദിവസത്തെ തൊഴിൽ ഉറപ്പാക്കുന്നതിനുള്ള നിയമപരമായ വ്യവസ്ഥ നിലനിന്നിരുന്നു. ഗ്രാമപ്രദേശങ്ങളിലെ ദരിദ്ര കുടുംബങ്ങൾക്ക് സ്ഥിരതയുള്ള ഒരു വരുമാനസ്രോതസ്സായി ഇത് പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നു.
ഈ വരുമാനം ഗ്രാമീണ കുടുംബങ്ങളുടെ ദൈനംദിന ആവശ്യങ്ങൾ നിറവേറ്റാൻ സഹായിച്ചതിനൊപ്പം പ്രാദേശിക വിപണികളിലെ ഉപഭോഗവും നിലനിർത്തിയിരുന്നു. ഗ്രാമങ്ങളിലെ ചെറുകിട വ്യാപാരികൾ, കർഷകർ, സേവനമേഖലയിലെ തൊഴിലാളികൾ തുടങ്ങിയവർക്കും തൊഴിലുറപ്പ് പദ്ധതിയിലൂടെ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട വാങ്ങൽശേഷിയുടെ ഗുണഫലങ്ങൾ ലഭിച്ചിരുന്നു.
ഗ്രാമപ്രദേശങ്ങളിൽ തൊഴിൽ ലഭ്യത ഉറപ്പാക്കുന്നതിലൂടെ ഉപജീവനത്തിനായി നഗരങ്ങളിലേക്ക് കുടിയേറേണ്ടിവരുന്നവരുടെ എണ്ണം നിയന്ത്രിക്കാനും പദ്ധതിക്ക് കഴിഞ്ഞിരുന്നു. ഗ്രാമങ്ങളിൽ തന്നെ തൊഴിൽ ലഭിക്കാനുള്ള സാധ്യത നിലനിന്നത് നഗരങ്ങളിലെ തൊഴിലാളികളുടെ വിലപേശൽശേഷി മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനും വേതനനിലവാരത്തിൽ അനുകൂലമായ സ്വാധീനം ചെലുത്തുന്നതിനും സഹായിച്ചുവെന്നാണ് സാമ്പത്തിക വിലയിരുത്തൽ.
ഇത്തരത്തിൽ ഗ്രാമീണ തൊഴിലുറപ്പ് പദ്ധതി ദരിദ്ര കുടുംബങ്ങൾക്ക് വരുമാനം ഉറപ്പാക്കുന്ന ഒരു സാമൂഹിക സുരക്ഷാ സംവിധാനം മാത്രമായിരുന്നില്ല. രാജ്യത്തിന്റെ ആഭ്യന്തര വിപണി വികസിപ്പിക്കുന്നതിനും ഗ്രാമീണ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയിൽ പണത്തിന്റെ ഒഴുക്ക് നിലനിർത്തുന്നതിനും സഹായിച്ച പ്രധാന സാമ്പത്തിക ഇടപെടൽ കൂടിയായിരുന്നു അത്.
എന്നാൽ പുതിയ വിബി-ജി റാം-ജി പദ്ധതിയുടെ ഘടനയിൽ വരുത്തിയ മാറ്റങ്ങളാണ് ഇപ്പോഴത്തെ പ്രതിസന്ധിക്ക് കാരണമായതെന്ന വിമർശനം ഉയരുന്നു. മുൻ പദ്ധതിയിൽ തൊഴിൽ ആവശ്യപ്പെടുന്നതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ പ്രവർത്തനങ്ങൾ അനുവദിച്ചിരുന്ന സംവിധാനത്തിൽനിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി, പുതിയ പദ്ധതിയിൽ കേന്ദ്രസർക്കാരിന്റെ നിയന്ത്രണത്തിനും സാമ്പത്തിക വിഹിതത്തിനും കൂടുതൽ പ്രാധാന്യം ലഭിക്കുന്നുവെന്നാണ് ആക്ഷേപം.
പദ്ധതിയുടെ ചെലവ് കേന്ദ്രവും സംസ്ഥാനങ്ങളും 60:40 അനുപാതത്തിൽ പങ്കിടണമെന്ന വ്യവസ്ഥയും സംസ്ഥാനങ്ങൾക്ക് അധിക സാമ്പത്തിക ബാധ്യത സൃഷ്ടിക്കുന്നതായി ചൂണ്ടിക്കാട്ടപ്പെടുന്നു. സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധി നേരിടുന്ന സംസ്ഥാനങ്ങൾക്ക് വലിയ തുക സ്വന്തം വിഹിതമായി കണ്ടെത്തേണ്ടിവരുന്നത് പദ്ധതി നടപ്പാക്കുന്നതിലെ താൽപ്പര്യത്തെയും വേഗത്തെയും ബാധിക്കുമെന്നാണ് വിലയിരുത്തൽ.
2026-27 സാമ്പത്തിക വർഷത്തിൽ പദ്ധതിക്കായി കേന്ദ്രസർക്കാർ 95,692 കോടി രൂപയാണ് വകയിരുത്തിയത്. അതേസമയം, പദ്ധതിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട മൊത്തം സാമ്പത്തിക വിഹിതം ഏകദേശം 1.51 ലക്ഷം കോടി രൂപയായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. സംസ്ഥാനങ്ങൾ വഹിക്കേണ്ട അധിക സാമ്പത്തിക ഉത്തരവാദിത്തവും പദ്ധതി നടത്തിപ്പിലെ നടപടിക്രമങ്ങളും തൊഴിലവസരങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നതിൽ കാലതാമസമുണ്ടാക്കുന്നതായാണ് വിമർശനം.
നടപ്പ് സാമ്പത്തിക വർഷത്തിന്റെ ശേഷിക്കുന്ന അഞ്ച് മാസങ്ങളിൽ പദ്ധതി നടത്തിപ്പ് വേഗത്തിലാക്കിയാലും കേന്ദ്രസർക്കാരിന്റെ ആകെ ചെലവ് 40,000 കോടി രൂപ കവിയാൻ സാധ്യതയില്ലെന്നാണ് ഇപ്പോഴത്തെ വിലയിരുത്തൽ. അങ്ങനെ സംഭവിച്ചാൽ ബജറ്റിൽ വകയിരുത്തിയ തുകയുടെ വലിയൊരു ഭാഗം ചെലവഴിക്കപ്പെടാതെ ശേഷിക്കും.
സർക്കാരിനെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം ധനക്കമ്മി നിയന്ത്രിക്കുന്നതിനും വളം സബ്‌സിഡി ഉൾപ്പെടെയുള്ള മറ്റ് ചെലവുകൾ നേരിടുന്നതിനും ഇത് സഹായകമായേക്കാം. എന്നാൽ ഗ്രാമീണ തൊഴിലാളികൾക്ക് ലഭിക്കേണ്ട തൊഴിൽദിനങ്ങൾ നഷ്ടപ്പെടുന്നതും അവരുടെ വരുമാനം കുറയുന്നതും രാജ്യത്തിന്റെ സാമ്പത്തിക പ്രവർത്തനങ്ങളെ പ്രതികൂലമായി ബാധിക്കാനുള്ള സാധ്യതയുണ്ട്.
ഗ്രാമീണ കുടുംബങ്ങളുടെ വരുമാനം കുറയുമ്പോൾ ഭക്ഷണം, വസ്ത്രം, വിദ്യാഭ്യാസം, ആരോഗ്യപരിരക്ഷ തുടങ്ങിയ അടിസ്ഥാന ആവശ്യങ്ങൾക്കായി ചെലവഴിക്കുന്ന തുകയിലും കുറവുണ്ടാകാം. ഇത് ഗ്രാമങ്ങളിലെ വ്യാപാരമേഖലയെയും ചെറുകിട ഉൽപ്പാദന മേഖലയെയും ബാധിക്കുകയും ആഭ്യന്തര ആവശ്യകത ദുർബലപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തേക്കാം.
സർക്കാരിന്റെ ചെലവ് കുറയുന്നത് മാത്രം സാമ്പത്തിക വിജയത്തിന്റെ മാനദണ്ഡമാക്കാനാവില്ലെന്നതാണ് ഈ സാഹചര്യം ഉയർത്തുന്ന പ്രധാന ചോദ്യം. തൊഴിൽ സൃഷ്ടിക്കാനും ജനങ്ങളുടെ വാങ്ങൽശേഷി വർധിപ്പിക്കാനും ലക്ഷ്യമിട്ട ഒരു പദ്ധതിയിൽ ചെലവ് കുറയുന്നത് അതിന്റെ കാര്യക്ഷമത വർധിച്ചതിന്റെ തെളിവാകണമെന്നില്ല. മറിച്ച്, അർഹരായ തൊഴിലാളികൾക്ക് ആവശ്യമായ തൊഴിൽ ലഭിക്കുന്നില്ലെന്നതിന്റെ സൂചനയായും അത് മാറാം.
ഒരു വശത്ത് കേന്ദ്രസർക്കാർ 50,000 കോടി രൂപയുടെ സാമ്പത്തിക ആശ്വാസം പ്രതീക്ഷിക്കുമ്പോൾ മറുവശത്ത് ഗ്രാമീണ തൊഴിലാളികളുടെ വരുമാനവും തൊഴിൽസുരക്ഷയും അപകടത്തിലാകുന്നുവെന്നതാണ് വിമർശകരുടെ ആശങ്ക. സർക്കാർ ഖജനാവിന് താൽക്കാലികമായി നേട്ടമുണ്ടാക്കുന്ന ഈ സാഹചര്യം ദീർഘകാലാടിസ്ഥാനത്തിൽ ഗ്രാമീണ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയ്ക്കും രാജ്യത്തിന്റെ ആഭ്യന്തര വിപണിക്കും തിരിച്ചടിയാകുമെന്നാണ് മുന്നറിയിപ്പ്.
ഗ്രാമീണ തൊഴിലാളികളുടെ തൊഴിലും വരുമാനവും ഉറപ്പാക്കുന്നതിൽ ഉണ്ടാകുന്ന പരാജയത്തെ സർക്കാർ സാമ്പത്തിക നേട്ടമായി അവതരിപ്പിക്കരുതെന്നതാണ് ഉയരുന്ന പ്രധാന വിമർശനം. രാജ്യത്തിന്റെ സാമ്പത്തിക ആരോഗ്യം വിലയിരുത്തേണ്ടത് ഖജനാവിൽ ശേഷിക്കുന്ന പണത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ മാത്രമല്ല, സാധാരണ ജനങ്ങളുടെ ജീവിതനിലവാരത്തിലും തൊഴിൽസുരക്ഷയിലും ഉണ്ടാകുന്ന പുരോഗതിയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിലുമാണെന്ന വാദവും ഇതോടെ ശക്തമാകുകയാണ്.
