പ്രകൃതിയുടെ വിശുദ്ധിയും സംസ്കാരത്തിന്റെ ശുദ്ധീകരണദർശനവും ജലം വെറുമൊരു പ്രകൃതിവിഭവമല്ല, ജീവന്റെ നിലനിൽപ്പിന്റെയും പ്രകൃതിയുടെ സമതുലിതാവസ്ഥയുടെയും മനുഷ്യസംസ്കാരങ്ങളുടെ വളർച്ചയുടെയും അടിസ്ഥാനമാണ്. ഭൂമിയിലെ സർവചരാചരങ്ങളുടെയും നിലനിൽപ്പിൽ ജലത്തിന് നിർണായകമായ പങ്കുണ്ട്. മനുഷ്യശരീരത്തിന്റെ വലിയൊരു ഭാഗം ജലമാണ്. ഭൂമിയുടെ ഉപരിതലത്തിന്റെ ഏകദേശം 71 ശതമാനവും ജലത്താൽ ആവൃതമാണ്. ജനനം മുതൽ മരണം വരെയുള്ള മനുഷ്യജീവിതത്തിന്റെ ഓരോ ഘട്ടത്തിലും ജലം അനിവാര്യമായി കടന്നുവരുന്നു. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ജലത്തെ ശുദ്ധിയുടെയും ജീവന്റെയും പുനർജന്മത്തിന്റെയും പ്രതീകമായി മനുഷ്യസംസ്കാരങ്ങൾ ആദരിച്ചിട്ടുണ്ട്. ശാസ്ത്രം ജലത്തിന്റെ ജീവശാസ്ത്രപരമായ പ്രാധാന്യം വ്യക്തമാക്കുമ്പോൾ, ആത്മീയപാരമ്പര്യങ്ങൾ അതിന്റെ വിശുദ്ധിയെയും പ്രതീകാത്മകമായ അർത്ഥങ്ങളെയും ഉയർത്തിക്കാട്ടുന്നു. ഈ രണ്ടു കാഴ്ചപ്പാടുകളുടെയും സംഗമമാണ് ജലത്തെക്കുറിച്ചുള്ള മനുഷ്യന്റെ സാംസ്കാരികബോധത്തെയും,പഠനത്തെയും സമ്പന്നമാക്കുന്നത്. ഹിന്ദു സംസ്കാരത്തിൽ ജലത്തിനും തീർത്ഥത്തിനും ശുദ്ധീകരണ കർമങ്ങൾക്കും അതിപ്രധാനമായ സ്ഥാനമുണ്ട്. ക്ഷേത്രങ്ങളിലെ പൂജകൾ, അഭിഷേകം, തീർത്ഥവിതരണം, പുണ്യാഹം, ഗൃഹപ്രവേശം, വിവാഹം, നാമകരണം, ഉപനയനം, പിതൃകർമങ്ങൾ തുടങ്ങിയ വിവിധ ആചാരാനുഷ്ഠാനങ്ങളിൽ ജലം…
തീർത്ഥവും ജലവും (ലേഖനം): ജയശങ്കര്‍ പിള്ള
