അമേരിക്കയും ഇറാനും തമ്മിലുള്ള സംഘർഷങ്ങൾ വീണ്ടും അപകടകരമായ തലത്തിലെത്തിയിരിക്കുകയാണ്. ഇത്രയും വലിയ സൈനിക ശക്തി ഉണ്ടായിരുന്നിട്ടും, അമേരിക്കയും സഖ്യകക്ഷിയായ ഇസ്രായേലും ഇറാനെതിരെ നേരിട്ട് കര ആക്രമണം എന്തുകൊണ്ട് നടത്തുന്നില്ല എന്ന ചോദ്യമാണ് ഇപ്പോള് ഉയര്ന്നു വരുന്നത്.
യു എസ് പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപിന്റെ നിർദ്ദേശത്തെത്തുടർന്ന്, അറേബ്യൻ കടലിലും പരിസര പ്രദേശങ്ങളിലും യുഎസ് സൈനിക പ്രവർത്തനങ്ങൾ ശക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. വിമാനവാഹിനിക്കപ്പലുകൾ, നൂതന യുദ്ധവിമാനങ്ങൾ, മിസൈൽ ഘടിപ്പിച്ച യുദ്ധക്കപ്പലുകൾ, THAAD പോലുള്ള അത്യാധുനിക പ്രതിരോധ സംവിധാനങ്ങൾ എന്നിവ യുഎസ് ഈ മേഖലയിൽ വിന്യസിച്ചിട്ടുണ്ട്.
ഈ വിന്യാസം അമേരിക്കയുടെ ദീർഘദൂര ആക്രമണ ശേഷിയെ പ്രകടമാക്കുന്നു. എന്നാല്, ഇത്രയും വലിയ സൈനിക ശക്തി ഉണ്ടായിരുന്നിട്ടും, അമേരിക്കയും സഖ്യകക്ഷിയായ ഇസ്രായേലും ഇറാനെതിരെ നേരിട്ട് കര ആക്രമണം നടത്താത്തത് എന്തുകൊണ്ടാണെന്ന ചോദ്യം ആവർത്തിച്ച് ഉയർന്നുവന്നിട്ടുണ്ട്.
അതിനുള്ള ഏറ്റവും വലിയ കാരണം ഇറാന്റെ ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ ഘടനയാണ്, അത് അതിനെ സ്വാഭാവികമായും ദുർബലമാക്കുന്നു. 2003-ൽ യുഎസ് ഇറാഖ് ആക്രമിച്ചപ്പോൾ, ഭൂപ്രദേശം പരന്നതായിരുന്നു, അത് ടാങ്കുകൾക്കും കവചിത വാഹനങ്ങൾക്കും മുന്നേറാൻ എളുപ്പമാക്കി. എന്നാല്, ഇപ്പോള് ഇറാന്റെ സ്ഥിതി തികച്ചും വ്യത്യസ്തമാണ്. ഉയർന്നതും ദുഷ്കരവുമായ പർവതങ്ങളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട ഉയർന്ന പീഠഭൂമിയിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു രാജ്യമാണിത്. ഈ പർവതങ്ങൾ ഏതൊരു വിദേശ സൈന്യത്തിനും പ്രവേശിക്കുന്നത് വളരെ ബുദ്ധിമുട്ടാക്കുന്നു. അധിനിവേശ സേനകൾ ഇടുങ്ങിയ വഴികളിലൂടെയും ചുരങ്ങളിലൂടെയും കടന്നുപോകണം, അവിടെയാണെങ്കില് നന്നായി തയ്യാറായ പ്രതിരോധ സേനകൾക്ക് അവരെ എളുപ്പത്തിൽ തടയാനും ആക്രമിക്കാനും കഴിയും.
ഇറാന്റെ പടിഞ്ഞാറൻ മേഖലയിൽ വ്യാപിച്ചു കിടക്കുന്ന സാഗ്രോസ് പർവതനിര ശക്തമായ ഒരു പ്രതിരോധ മതിലായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ഇറാഖ് അതിർത്തി മുതൽ ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് വരെ ഏകദേശം 1,600 കിലോമീറ്റർ നീളമുള്ള ഈ ശ്രേണി, നിരവധി ഉയർന്ന കൊടുമുടികളും സങ്കീർണ്ണമായ പർവതപ്രദേശങ്ങളും ഈ പ്രദേശത്തിന്റെ സവിശേഷതയാണ്. ഇതാകട്ടേ സൈനിക വാഹനങ്ങളുടെയും ആയുധങ്ങളുടെയും ചലനം ദുഷ്കരമാക്കുന്നു. വടക്കുള്ള അൽബോർസ് പർവതനിര ഒരു സംരക്ഷണ കവചമായും പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ഈ പർവതങ്ങൾക്കപ്പുറം വിശാലമായ മരുഭൂമി പ്രദേശങ്ങളുണ്ട്, അവിടെ വെള്ളവും വിഭവങ്ങളും വളരെ കുറവാണ്. അത്തരം പ്രദേശങ്ങളിൽ യുദ്ധം ചെയ്യാനും ദീർഘകാലത്തേക്ക് സാധനങ്ങൾ നിലനിർത്താനും ബാഹ്യ സൈന്യത്തിന് വളരെ ബുദ്ധിമുട്ടാണ്.
പ്രതിരോധം ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിനായി ഇറാൻ ഒരു വലിയ ഭൂഗർഭ സൈനിക അടിസ്ഥാന സൗകര്യവും നിർമ്മിച്ചിട്ടുണ്ട്. “മിസൈൽ സിറ്റി” എന്നറിയപ്പെടുന്ന തുരങ്കങ്ങളുടെയും ഭൂഗർഭ താവളങ്ങളുടെയും വിപുലമായ ഒരു ശൃംഖലയാണ് അവർ നിർമ്മിച്ചിട്ടുള്ളത്. മിസൈൽ സംഭരണം, അറ്റകുറ്റപ്പണി, വിക്ഷേപണ സൗകര്യങ്ങൾ എന്നിവ ഈ താവളങ്ങളിൽ ഉണ്ട്. കൂടാതെ, ഇറാൻ പർവതങ്ങൾക്കുള്ളിൽ ഭൂഗർഭ വ്യോമതാവളങ്ങൾ നിർമ്മിച്ചിട്ടുണ്ട്, അവിടെ അവരുടെ യുദ്ധവിമാനങ്ങൾ സുരക്ഷിതമായി സൂക്ഷിക്കുന്നു. ഇറാന്റെ ഉപരിതല വ്യോമതാവളങ്ങൾ നശിപ്പിക്കപ്പെട്ടാലും തിരിച്ചടിക്കാനുള്ള കഴിവ് ഉറപ്പാക്കാനാണ് ഈ സൗകര്യത്തിന്റെ ലക്ഷ്യം.
ഇറാൻ മിസൈൽ സാങ്കേതിക വിദ്യയിലും ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഭൂമിക്കടിയിൽ ഒളിപ്പിച്ച് ആവശ്യമുള്ളപ്പോൾ അപ്രതീക്ഷിതമായി വിക്ഷേപിക്കാൻ കഴിയുന്ന മിസൈലുകളാണ് അവർ വികസിപ്പിച്ചെടുത്തിട്ടുള്ളത്. തടസ്സപ്പെടുത്താൻ വളരെ ബുദ്ധിമുട്ടുള്ളതായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്ന അതിവേഗ, ഹൈപ്പർസോണിക് മിസൈലുകളും ഇറാന്റെ കൈവശമുണ്ട്. ഇത് ബഹുതലങ്ങളുള്ളതും കരുത്തുറ്റതുമായ പ്രതിരോധ സംവിധാനമാണ്.
ഇറാന്റെ സൈനിക തന്ത്രവും വളരെ സങ്കീർണ്ണമാണ്. അതിന്റെ പ്രതിരോധ സംവിധാനം നിരവധി സ്വതന്ത്ര സൈനിക യൂണിറ്റുകളായി വിഭജിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. അതിനാൽ ഒരു കേന്ദ്രം ആക്രമിക്കപ്പെട്ടാലും ശേഷിക്കുന്ന യൂണിറ്റുകൾക്ക് സജീവമായി തുടരാൻ കഴിയും. കൂടാതെ, ഗറില്ലാ യുദ്ധത്തിനായി ഇറാൻ സന്നദ്ധസേനയെ പരിശീലിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. അവരാകട്ടേ ശത്രുസൈന്യവുമായി വളരെക്കാലം യുദ്ധം ചെയ്യാന് കഴിവുള്ളവരാണ്. ആക്രമണകാരികളായ ശത്രു സൈന്യത്തെ ക്ഷീണിപ്പിക്കുകയും അതിന്റെ വിതരണ ലൈനുകൾ ദുർബലപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുക എന്നതാണ് ഈ തന്ത്രത്തിന്റെ ലക്ഷ്യം.
കൂടാതെ, ഇറാന്റെ തന്ത്രപ്രധാനമായ ആയുധമായി ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് നിലനിൽക്കുന്നു. ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട എണ്ണ പാതകളിൽ ഒന്നാണിത്. യുദ്ധമുണ്ടായാൽ ഈ പാത അടച്ചു പൂട്ടുകയാണെങ്കിൽ, ആഗോള ഊർജ്ജ വിതരണത്തിനും സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയ്ക്കും ഗുരുതരമായ പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ ഉണ്ടാകാം.
