ഇലോൺ മസ്‌കിന്റെ സ്റ്റാർഷീൽഡ് നിയന്ത്രണം ഉക്രെയ്‌നിന് തിരിച്ചടിയാകുമോ? റഷ്യൻ ഡ്രോണുകളെ പ്രതിരോധിക്കുന്നതിൽ പ്രതിസന്ധി; ആശങ്കയുമായി സെലെൻസ്‌കി

റഷ്യയുടെ തുടർച്ചയായ ഡ്രോൺ ആക്രമണങ്ങളെ പ്രതിരോധിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്ന ഉക്രെയ്‌നിന് പുതിയ സാങ്കേതിക വെല്ലുവിളി ഉയരുന്നതായി റിപ്പോർട്ടുകൾ. എലോൺ മസ്‌കിന്റെ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള സ്‌പേസ് എക്‌സ് വികസിപ്പിച്ച ഉപഗ്രഹ ആശയവിനിമയ സംവിധാനങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വേഗതാ നിയന്ത്രണങ്ങളാണ് ഉക്രെയ്‌നിന്റെ വ്യോമപ്രതിരോധ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ആശങ്ക സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നത്. പ്രത്യേകിച്ച് റഷ്യൻ ആക്രമണ ഡ്രോണുകളെ ആകാശത്തുവച്ച് തകർക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന അതിവേഗ ഇന്റർസെപ്റ്റർ ഡ്രോണുകളുടെ പ്രവർത്തനത്തെ നിയന്ത്രണങ്ങൾ ബാധിച്ചേക്കുമെന്നാണ് വിലയിരുത്തൽ.

മണിക്കൂറിൽ 161 കിലോമീറ്റർ (100 മൈൽ) വേഗത കവിയുന്ന ഉപകരണങ്ങൾക്ക് ഉപഗ്രഹ ആശയവിനിമയ ബന്ധം നഷ്ടപ്പെടുന്നതായാണ് റിപ്പോർട്ടുകളിൽ പറയുന്നത്. യുദ്ധമേഖലയിലും റഷ്യൻ അധിനിവേശ പ്രദേശങ്ങളിലും പ്രവർത്തിക്കുന്ന ചില ടെർമിനലുകളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടാണ് ഇത്തരം പരാതികൾ ഉയർന്നിരിക്കുന്നത്. അതിവേഗത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന ശത്രു ഡ്രോണുകളെ പിന്തുടർന്ന് തകർക്കേണ്ട ഉക്രെയ്‌നിന്റെ പ്രതിരോധ ഡ്രോണുകൾക്ക് ഈ നിയന്ത്രണം വലിയ വെല്ലുവിളിയാകുമെന്നാണ് ആശങ്ക.

സാങ്കേതിക നിയന്ത്രണങ്ങൾ രാജ്യത്തിന്റെ വ്യോമപ്രതിരോധ ശേഷിയെ ബാധിക്കുന്നതായി ഉക്രെയ്ൻ പ്രസിഡന്റ് വോളോഡിമർ സെലെൻസ്‌കി ആശങ്ക പ്രകടിപ്പിച്ചതായും റിപ്പോർട്ടുകളുണ്ട്. അഞ്ച് ദിവസമായി തുടരുന്നതായി പറയപ്പെടുന്ന നിയന്ത്രണങ്ങൾ എത്രകാലം നിലനിൽക്കുമെന്ന കാര്യത്തിലും വ്യക്തതയില്ല.

അമേരിക്കൻ ബഹിരാകാശ സാങ്കേതിക കമ്പനിയായ സ്‌പേസ് എക്‌സ് വികസിപ്പിച്ച പ്രത്യേക ഉപഗ്രഹ സംവിധാനമാണ് സ്റ്റാർഷീൽഡ് (Starshield). യുഎസ് സർക്കാരിന്റെയും പ്രതിരോധ, രഹസ്യാന്വേഷണ ഏജൻസികളുടെയും ആവശ്യങ്ങൾക്കായി രൂപകൽപ്പന ചെയ്തിരിക്കുന്ന ഈ സംവിധാനം സുരക്ഷിത ആശയവിനിമയം, ഭൗമനിരീക്ഷണം, സൈനിക ആവശ്യങ്ങൾക്കുള്ള വിവര കൈമാറ്റം തുടങ്ങിയ മേഖലകളിലാണ് ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നത്.

സ്‌പേസ് എക്‌സിന്റെ തന്നെ സ്റ്റാർലിങ്ക് (Starlink) സംവിധാനത്തിൽനിന്ന് വ്യത്യസ്തമായാണ് സ്റ്റാർഷീൽഡ് വികസിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നത്. സ്റ്റാർലിങ്ക് പ്രധാനമായും ഉപഗ്രഹ ഇന്റർനെറ്റ് സേവനമാണ് നൽകുന്നതെങ്കിൽ, സ്റ്റാർഷീൽഡ് സർക്കാർ, പ്രതിരോധ ആവശ്യങ്ങൾക്കുള്ള പ്രത്യേക സാങ്കേതിക സംവിധാനമാണ്.

റഷ്യയുടെ അധിനിവേശം ആരംഭിച്ചതിനുശേഷം ഉക്രെയ്‌നിന്റെ സൈനിക ആശയവിനിമയ സംവിധാനങ്ങളിൽ സ്റ്റാർലിങ്ക് നിർണായക പങ്കുവഹിച്ചിട്ടുണ്ട്. യുദ്ധമേഖലകളിൽ സാധാരണ ടെലികമ്മ്യൂണിക്കേഷൻ ശൃംഖലകൾ തകരാറിലാകുമ്പോഴും സൈനിക യൂണിറ്റുകൾ തമ്മിലുള്ള വിവര കൈമാറ്റം നിലനിർത്താൻ ഉപഗ്രഹ ഇന്റർനെറ്റ് സഹായിക്കുന്നു.

ഡ്രോണുകളുടെ നിയന്ത്രണം, യുദ്ധമേഖലയിൽനിന്നുള്ള ദൃശ്യങ്ങൾ കൈമാറൽ, സൈനിക യൂണിറ്റുകളുടെ ഏകോപനം, നിരീക്ഷണ വിവരങ്ങൾ പങ്കുവയ്ക്കൽ തുടങ്ങിയ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കും ഇത്തരം ആശയവിനിമയ സംവിധാനങ്ങൾ പ്രയോജനപ്പെടുന്നു.

എന്നാൽ ഇപ്പോൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെടുന്ന വേഗതാ നിയന്ത്രണം സ്റ്റാർഷീൽഡ് സംവിധാനത്തിനാണോ, സ്റ്റാർലിങ്ക് ടെർമിനലുകൾക്കാണോ ബാധകമെന്നതിൽ സ്വതന്ത്രമായ സ്ഥിരീകരണം ആവശ്യമാണ്. രണ്ട് സംവിധാനങ്ങളെയും ഒരേ സേവനമായി കണക്കാക്കാനാവില്ല.

റഷ്യൻ ആക്രമണങ്ങളെ പ്രതിരോധിക്കുന്നതിനായി ഉക്രെയ്ൻ വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത പ്രധാന സാങ്കേതിക മാർഗങ്ങളിലൊന്നാണ് ഇന്റർസെപ്റ്റർ ഡ്രോണുകൾ. ശത്രുരാജ്യം വിക്ഷേപിക്കുന്ന ആക്രമണ ഡ്രോണുകളെ കണ്ടെത്തി ആകാശത്തുവച്ചുതന്നെ തകർക്കുകയാണ് ഇവയുടെ ലക്ഷ്യം.

പരമ്പരാഗത വ്യോമപ്രതിരോധ മിസൈലുകളുമായി താരതമ്യം ചെയ്യുമ്പോൾ ചില ഇന്റർസെപ്റ്റർ ഡ്രോണുകൾ കുറഞ്ഞ ചെലവിൽ വിന്യസിക്കാനാകുമെന്നതാണ് പ്രത്യേകത. വലിയ തോതിൽ ആക്രമണ ഡ്രോണുകൾ എത്തുന്ന സാഹചര്യങ്ങളിൽ ഇത്തരം സംവിധാനങ്ങൾ ഉക്രെയ്‌നിന്റെ പ്രതിരോധ തന്ത്രത്തിൽ പ്രധാന പങ്കുവഹിക്കുന്നു.

എന്നാൽ ആക്രമണ ഡ്രോണുകളെ പിന്തുടരാൻ ഇന്റർസെപ്റ്ററുകൾക്ക് ഉയർന്ന വേഗതയിൽ സഞ്ചരിക്കേണ്ടിവരും. മണിക്കൂറിൽ 161 കിലോമീറ്റർ വേഗത കടക്കുമ്പോൾ ആശയവിനിമയ ബന്ധം വിച്ഛേദിക്കപ്പെടുന്ന സാഹചര്യമുണ്ടായാൽ, ഉപഗ്രഹ ബന്ധത്തെ ആശ്രയിക്കുന്ന ഡ്രോണുകളുടെ പ്രവർത്തനം തടസ്സപ്പെടാം.

ഡ്രോണിന്റെ സ്ഥാനം തിരിച്ചറിയുക, ദിശ മാറ്റുക, ലക്ഷ്യത്തിലേക്ക് നയിക്കുക, തത്സമയ ദൃശ്യങ്ങൾ പരിശോധിക്കുക തുടങ്ങിയ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ആശയവിനിമയം നിർണായകമാണ്. പറക്കുന്നതിനിടെ ബന്ധം നഷ്ടപ്പെട്ടാൽ ഓപ്പറേറ്റർക്ക് ഡ്രോണിന്റെ നിയന്ത്രണം നഷ്ടപ്പെടുകയോ ലക്ഷ്യത്തെ കൃത്യമായി പിന്തുടരാൻ കഴിയാതാകുകയോ ചെയ്യാം.

അതേസമയം, എല്ലാ ഇന്റർസെപ്റ്റർ ഡ്രോണുകളും ഉപഗ്രഹ ആശയവിനിമയത്തെ മാത്രം ആശ്രയിച്ചല്ല പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. റേഡിയോ നിയന്ത്രണം, സ്വയം പ്രവർത്തിക്കുന്ന നാവിഗേഷൻ, മറ്റ് ആശയവിനിമയ സംവിധാനങ്ങൾ എന്നിവ ഉപയോഗിക്കുന്ന ഡ്രോണുകളെയും ഉക്രെയ്ൻ വിന്യസിക്കുന്നുണ്ട്. അതിനാൽ വേഗതാ നിയന്ത്രണം രാജ്യത്തിന്റെ മുഴുവൻ ഡ്രോൺ പ്രതിരോധ സംവിധാനത്തെയും ഒരേ രീതിയിൽ ബാധിക്കുമെന്ന് പറയാനാവില്ല.

ഉക്രെയ്‌നിന്റെ വ്യോമപ്രതിരോധ സംവിധാനങ്ങൾക്ക് വലിയ വെല്ലുവിളി ഉയർത്തുന്ന ആയുധങ്ങളിലൊന്നാണ് റഷ്യ ഉപയോഗിക്കുന്ന ഷാഹെദ് വിഭാഗത്തിൽപ്പെട്ട ആക്രമണ ഡ്രോണുകൾ. ഇറാനിയൻ രൂപകൽപ്പനയെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള ഷാഹെദ് ഡ്രോണുകൾ റഷ്യ വ്യാപകമായി ഉപയോഗിച്ചുവരുന്നു. ദീർഘദൂരം സഞ്ചരിച്ച് ലക്ഷ്യസ്ഥാനങ്ങളിൽ സ്ഫോടനം നടത്താൻ കഴിയുന്ന ഇത്തരം ആളില്ലാ വിമാനങ്ങൾ വൈദ്യുതി നിലയങ്ങൾ, വ്യവസായ സ്ഥാപനങ്ങൾ, സൈനിക കേന്ദ്രങ്ങൾ, മറ്റ് അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങൾ എന്നിവയ്ക്കുനേരെയുള്ള ആക്രമണങ്ങളിൽ ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നു.

സാധാരണ പ്രൊപ്പല്ലർ സംവിധാനത്തിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഷാഹെദ് ഡ്രോണുകൾക്കുപുറമെ കൂടുതൽ വേഗത കൈവരിക്കാൻ കഴിയുന്ന ജെറ്റ് എൻജിൻ ഘടിപ്പിച്ച വകഭേദങ്ങളും റഷ്യ ഉപയോഗിക്കുന്നതായി റിപ്പോർട്ടുകളുണ്ട്. ഇവയെ തടയുന്നതിന് ഉക്രെയ്‌നിന്റെ പ്രതിരോധ സംവിധാനങ്ങൾക്ക് വളരെ കുറഞ്ഞ സമയത്തിനുള്ളിൽ പ്രതികരിക്കേണ്ടിവരും. ശത്രു ഡ്രോൺ കണ്ടെത്തുന്നതുമുതൽ അതിനെ തകർക്കുന്നതുവരെയുള്ള ഓരോ ഘട്ടത്തിലും വേഗതയും കൃത്യതയും നിർണായകമാണ്.

ഇത്തരമൊരു സാഹചര്യത്തിൽ ആശയവിനിമയ ബന്ധം നഷ്ടപ്പെടുന്നത് ആക്രമണ ഡ്രോണുകളെ തടയാനുള്ള ശ്രമങ്ങളെ ബാധിച്ചേക്കാം. പ്രത്യേകിച്ച് ഒരേസമയം നിരവധി ഡ്രോണുകൾ വിവിധ ദിശകളിൽനിന്ന് എത്തുന്ന ആക്രമണങ്ങളിൽ സാങ്കേതിക തടസ്സങ്ങൾ കൂടുതൽ സങ്കീർണതകൾ സൃഷ്ടിക്കാം.

ഉക്രെയ്‌നിന്റെ പ്രതിരോധ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ സ്വകാര്യ സാങ്കേതിക കമ്പനികളുടെ സേവനങ്ങൾക്കുള്ള പ്രാധാന്യമാണ് പുതിയ വിവാദം വീണ്ടും ചർച്ചയാക്കുന്നത്. യുദ്ധത്തിന്റെ തുടക്കത്തിൽനിന്നുതന്നെ സ്‌പേസ് എക്‌സിന്റെ ഉപഗ്രഹ ഇന്റർനെറ്റ് സേവനങ്ങൾ ഉക്രെയ്‌നിന് സഹായകരമായിരുന്നു. എന്നാൽ സ്വകാര്യ കമ്പനികളുടെ സാങ്കേതിക നയങ്ങളും സേവന നിയന്ത്രണങ്ങളും യുദ്ധമേഖലയിലെ പ്രവർത്തനങ്ങളെ സ്വാധീനിക്കുമെന്ന ആശങ്കയും ഇതിനൊപ്പം ഉയർന്നിട്ടുണ്ട്.

അഞ്ച് ദിവസമായി നിയന്ത്രണങ്ങൾ തുടരുന്നതായും അത് വ്യോമപ്രതിരോധ പ്രവർത്തനങ്ങളെ ബാധിക്കുന്നതായും സെലെൻസ്‌കി ആശങ്ക പ്രകടിപ്പിച്ചെന്നാണ് നൽകിയിരിക്കുന്ന റിപ്പോർട്ടിലെ വിവരം. സ്‌പേസ് എക്‌സ് നിയന്ത്രണത്തെ സാങ്കേതിക പ്രശ്നമായി വിശേഷിപ്പിച്ചതായും റിപ്പോർട്ടിൽ പറയുന്നു. എന്നാൽ വേഗതാ നിയന്ത്രണം ഏർപ്പെടുത്തിയതിന്റെ കൃത്യമായ കാരണം, ബാധകമായ പ്രദേശങ്ങൾ, നിയന്ത്രണം നീക്കാനുള്ള സമയക്രമം എന്നിവ സംബന്ധിച്ച് വ്യക്തമായ വിവരങ്ങൾ ലഭ്യമല്ല.

ഉക്രെയ്ൻ നേരിടുന്ന ഏറ്റവും വലിയ ആശങ്കകളിലൊന്ന് ശൈത്യകാലത്ത് രാജ്യത്തിന്റെ ഊർജ്ജ അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കുകയെന്നതാണ്. മുൻ വർഷങ്ങളിൽ റഷ്യ നടത്തിയ മിസൈൽ, ഡ്രോൺ ആക്രമണങ്ങളിൽ ഉക്രെയ്‌നിലെ വൈദ്യുതി ഉൽപാദന കേന്ദ്രങ്ങൾക്കും വിതരണ ശൃംഖലകൾക്കും വലിയ നാശനഷ്ടങ്ങൾ സംഭവിച്ചിരുന്നു. നിരവധി പ്രദേശങ്ങളിൽ മണിക്കൂറുകളോളം വൈദ്യുതി മുടങ്ങുകയും ജനജീവിതം പ്രതിസന്ധിയിലാകുകയും ചെയ്തിരുന്നു.

കടുത്ത ശൈത്യകാലത്ത് വൈദ്യുതി വിതരണത്തിലെ തടസ്സം സാധാരണ ജനങ്ങൾക്ക് ഗുരുതരമായ പ്രത്യാഘാതങ്ങളാണ് സൃഷ്ടിക്കുന്നത്. വീടുകളിലെ ചൂടാക്കൽ സംവിധാനങ്ങൾ, കുടിവെള്ള വിതരണം, ആശുപത്രികളുടെ പ്രവർത്തനം, ഗതാഗത സംവിധാനങ്ങൾ, ആശയവിനിമയ സേവനങ്ങൾ എന്നിവയെല്ലാം വൈദ്യുതിയെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു.

ഇത്തരം സാഹചര്യങ്ങളിൽ റഷ്യൻ ആക്രമണ ഡ്രോണുകളെ ലക്ഷ്യസ്ഥാനങ്ങളിൽ എത്തുന്നതിന് മുമ്പ് തകർക്കുന്നത് ഉക്രെയ്‌നിന്റെ പ്രധാന പ്രതിരോധ മുൻഗണനയാണ്. ഇന്റർസെപ്റ്റർ ഡ്രോണുകളുടെ പ്രവർത്തനം ആശയവിനിമയ തടസ്സങ്ങൾ കാരണം ദുർബലമായാൽ വൈദ്യുതി നിലയങ്ങൾ, സബ്‌സ്റ്റേഷനുകൾ, ഊർജ്ജ വിതരണ കേന്ദ്രങ്ങൾ എന്നിവയ്ക്കുനേരെയുള്ള ആക്രമണങ്ങളെ തടയാനുള്ള ശേഷി കുറയാനിടയുണ്ട്.

എന്നാൽ ഉപഗ്രഹ ആശയവിനിമയ നിയന്ത്രണം മൂലം റഷ്യൻ ആക്രമണങ്ങൾ വിജയിക്കാനുള്ള സാധ്യത എത്രത്തോളം വർധിക്കുമെന്നത് നിലവിലുള്ള വിവരങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ കൃത്യമായി വിലയിരുത്താനാവില്ല. ഉക്രെയ്‌നിന്റെ മറ്റ് വ്യോമപ്രതിരോധ സംവിധാനങ്ങളുടെ പ്രവർത്തനക്ഷമതയും ആക്രമണങ്ങളുടെ തീവ്രതയും ഇതിൽ നിർണായക ഘടകങ്ങളാണ്.

സ്റ്റാർലിങ്ക്, സ്റ്റാർഷീൽഡ് സംവിധാനങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പുതിയ ചർച്ചകൾ ആധുനിക യുദ്ധങ്ങളിൽ സ്വകാര്യ സാങ്കേതിക കമ്പനികൾ വഹിക്കുന്ന പങ്കിനെക്കുറിച്ചുള്ള വലിയ ചോദ്യങ്ങളും ഉയർത്തുന്നു.

ഉപഗ്രഹ ആശയവിനിമയം, ഡ്രോൺ സാങ്കേതികവിദ്യ, കൃത്രിമബുദ്ധി, തത്സമയ നിരീക്ഷണം, സൈബർ സുരക്ഷ എന്നിവയെല്ലാം ആധുനിക സൈനിക പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ അവിഭാജ്യ ഘടകങ്ങളായി മാറിക്കഴിഞ്ഞു. എന്നാൽ ഇത്തരം സംവിധാനങ്ങളുടെ പ്രവർത്തനം സ്വകാര്യ കമ്പനികളുടെ സാങ്കേതിക തീരുമാനങ്ങളെയും സേവന നിബന്ധനകളെയും ആശ്രയിക്കുമ്പോൾ ദേശീയ സുരക്ഷയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പുതിയ വെല്ലുവിളികൾ ഉയർന്നുവരുന്നു.

സേവന ലഭ്യത, ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ നിയന്ത്രണങ്ങൾ, സാങ്കേതിക തകരാറുകൾ, ഉപകരണങ്ങളുടെ ഉപയോഗപരിധി എന്നിവയിൽ ഉണ്ടാകുന്ന മാറ്റങ്ങൾ യുദ്ധമേഖലയിലെ പ്രവർത്തനങ്ങളെ നേരിട്ട് സ്വാധീനിച്ചേക്കാം. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഒരൊറ്റ ഉപഗ്രഹ ആശയവിനിമയ സംവിധാനത്തെ അമിതമായി ആശ്രയിക്കുന്നതിന് പകരം വിവിധ സാങ്കേതിക സംവിധാനങ്ങൾ സംയോജിപ്പിക്കേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകതയും ഈ സാഹചര്യം വ്യക്തമാക്കുന്നു.

റഷ്യയുടെ തുടർച്ചയായ വ്യോമാക്രമണങ്ങളും ഉക്രെയ്‌നിന്റെ പ്രതിരോധ ശ്രമങ്ങളും തുടരുന്നതിനിടെ ആശയവിനിമയ സംവിധാനങ്ങളുടെ വിശ്വാസ്യതയ്ക്ക് കൂടുതൽ പ്രാധാന്യം ലഭിക്കുകയാണ്.

റഷ്യൻ ഡ്രോണുകളെ തടയുന്നതിനുള്ള ഉക്രെയ്‌നിന്റെ ശ്രമങ്ങൾ മിസൈലുകളെയും പരമ്പരാഗത വ്യോമപ്രതിരോധ സംവിധാനങ്ങളെയും മാത്രം ആശ്രയിച്ചല്ല മുന്നോട്ടുപോകുന്നത്. കുറഞ്ഞ ചെലവിലുള്ള ഇന്റർസെപ്റ്റർ ഡ്രോണുകൾ, ഇലക്ട്രോണിക് യുദ്ധ സംവിധാനങ്ങൾ, റഡാറുകൾ, മറ്റ് നിരീക്ഷണ സാങ്കേതികവിദ്യകൾ എന്നിവയും പ്രതിരോധത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്.

ഇവയെല്ലാം കാര്യക്ഷമമായി ഏകോപിപ്പിക്കുന്നതിന് വിശ്വാസ്യതയുള്ള ആശയവിനിമയ ശൃംഖലകൾ അനിവാര്യമാണ്. റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ട വേഗതാ നിയന്ത്രണം ദീർഘകാലം തുടരുകയോ കൂടുതൽ ഉപകരണങ്ങളെ ബാധിക്കുകയോ ചെയ്താൽ, ഉക്രെയ്‌നിന് ബദൽ ആശയവിനിമയ സംവിധാനങ്ങൾ ശക്തിപ്പെടുത്തേണ്ടിവന്നേക്കാം.

ശൈത്യകാലത്ത് ഊർജ്ജ അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കേണ്ടതും റഷ്യയുടെ വർധിച്ചുവരുന്ന ഡ്രോൺ ഭീഷണിയെ നേരിടേണ്ടതും ഉക്രെയ്‌നിന് ഒരുപോലെ പ്രധാനമാണ്. ഈ സാഹചര്യത്തിൽ ഉപഗ്രഹ ആശയവിനിമയത്തിലെ ചെറിയൊരു തടസ്സംപോലും ദേശീയ സുരക്ഷയെ സംബന്ധിച്ച വലിയ ചർച്ചകൾക്ക് വഴിയൊരുക്കുകയാണ്.

Leave a Comment

More News