ശ്രീ നാരായണ ഗുരു – നവോത്ഥാനത്തിന്റെ മഹാഗുരു (ഭാഗം – 17): ജയശങ്കര്‍ പിള്ള

• സംഘടിച്ചു ശക്തരാവുക – വിദ്യാഭ്യാസം, വ്യവസായം, കൃഷി
• ഗുരുവിന്റെ സമഗ്ര സാമൂഹിക ദർശനം

ശ്രീ നാരായണ ഗുരുവിന്റെ ദർശനം ആത്മീയതയുടെ പരിമിതമായ ചട്ടക്കൂടിനുള്ളിൽ ഒതുങ്ങിയിരുന്നില്ല. മനുഷ്യന്റെ ആത്മീയ ഉന്നമനത്തോടൊപ്പം അവന്റെ സാമൂഹികവും സാമ്പത്തികവും വിദ്യാഭ്യാസപരവുമായ പുരോഗതിയും അനിവാര്യമാണെന്ന് അദ്ദേഹം തിരിച്ചറിഞ്ഞിരുന്നു. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഗുരുവിന്റെ ജീവിതവും സന്ദേശങ്ങളും പരിശോധിക്കുമ്പോൾ ക്ഷേത്രങ്ങളും പ്രതിഷ്ഠകളും ആത്മീയ ഉപദേശങ്ങളും മാത്രമല്ല, വിദ്യാഭ്യാസം, തൊഴിൽ, വ്യവസായം, കൃഷി, സംഘടന, ശുചിത്വം, സാമ്പത്തിക സ്വയംപര്യാപ്തത, സാമൂഹിക ഉത്തരവാദിത്തം തുടങ്ങിയ മേഖലകളിലും അദ്ദേഹം നൽകിയ നിർദ്ദേശങ്ങൾ കാണാം. മനുഷ്യനെ സമഗ്രമായി ഉയർത്തുക എന്നതായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ ലക്ഷ്യം.

ഗുരുവിന്റെ ദർശനത്തിൽ ആത്മീയതയുംഭൗതികജീവിതവും പരസ്പരംവിരുദ്ധങ്ങളായിരുന്നില്ല. മനുഷ്യന് ആത്മശാന്തിവേണമെങ്കിൽ അവന്റെ ജീവിതത്തിൽ അറിവുംതൊഴിലും സാമ്പത്തിക സുരക്ഷയും സാമൂഹികമാന്യതയും ഉണ്ടായിരിക്കണം. വിശപ്പുംദാരിദ്ര്യവും അജ്ഞാനവും സാമൂഹികഅപമാനവും അനുഭവിക്കുന്ന ഒരാളോട് ആത്മീയമോക്ഷത്തെക്കുറിച്ച് മാത്രം സംസാരിക്കുന്നത്മതിയാകില്ലെന്ന് ഗുരു മനസ്സിലാക്കിയിരുന്നു. അതുകൊണ്ടാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ നവോത്ഥാനദർശനം മനുഷ്യന്റെ സമഗ്രമായ ഉയർച്ചയെലക്ഷ്യമിട്ടത്.

ഈ സമഗ്ര ദർശനത്തിന്റെ പ്രധാന തൂണുകളിൽ ഒന്നായിരുന്നു വിദ്യാഭ്യാസം. ഗുരുവിന്റെ കാഴ്ചപ്പാടിൽ വിദ്യാഭ്യാസം ഒരു ജോലിനേടാനുള്ള ഉപാധി മാത്രമായിരുന്നില്ല; മനുഷ്യനെചിന്തിക്കുന്ന വ്യക്തിയാക്കുകയും സ്വന്തം അവകാശങ്ങളെ തിരിച്ചറിയാൻപ്രാപ്തനാക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ശക്തിയായിരുന്നു അത്. അജ്ഞാനമാണ് പല സാമൂഹിക അനീതികളുടെയും അടിത്തറയെന്ന് അദ്ദേഹം തിരിച്ചറിഞ്ഞിരുന്നു. ജാതി വ്യവസ്ഥയും അന്ധവിശ്വാസങ്ങളും മനുഷ്യരെ തമ്മിൽ വേർതിരിക്കുന്ന തെറ്റായ ധാരണകളും നിലനിൽക്കാൻ സഹായിച്ചത് അറിവിന്റെ അഭാവമായിരുന്നു. അതിനാൽ വിദ്യാഭ്യാസത്തിലൂടെ മനുഷ്യന്റെ ബുദ്ധിയെ സ്വതന്ത്രമാക്കുക എന്നത് സാമൂഹിക പരിഷ്കാരത്തിന്റെ അനിവാര്യ ഘട്ടമാണെന്ന്അദ്ദേഹം കരുതി.

“വിദ്യാഭ്യാസം നേടുക, പ്രബുദ്ധരാകുക” എന്ന ആശയം ഗുരുവിന്റെ സാമൂഹിക പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ എല്ലായിടത്തും കാണാം. വിദ്യാലയങ്ങൾ സ്ഥാപിക്കുന്നതിനും വിദ്യാഭ്യാസസ്ഥാപനങ്ങൾ വളർത്തുന്നതിനും വായന ശാലകൾക്കും അറിവിന്റെ പ്രചരണത്തിനും അദ്ദേഹം പ്രാധാന്യം നൽകി. വിദ്യാഭ്യാസം ഒരു വിഭാഗത്തിന്റെ മാത്രം അവകാശമല്ലെന്നും സമൂഹത്തിലെ എല്ലാ വിഭാഗങ്ങൾക്കും തുല്യമായി ലഭിക്കേണ്ട അവകാശമാണെന്നും അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ വ്യക്തമാക്കി. വിദ്യാഭ്യാസം ലഭിച്ചാൽ മനുഷ്യൻ തന്റെ സ്ഥാനം തിരിച്ചറിയും; അറിവ് നേടിയാൽ അനീതിയെ ചോദ്യം ചെയ്യാൻ ധൈര്യം നേടും; ചിന്തിക്കാൻ പഠിച്ചാൽ അന്ധമായ അനുകരണത്തിൽ നിന്ന് മോചിതനാകും. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഗുരുവിന്റെ നവോത്ഥാനപ്രവർത്തനങ്ങളിൽ വിദ്യാഭ്യാസം സാമൂഹിക വിമോചനത്തിന്റെ പ്രധാന ആയുധമായി മാറി.

വിദ്യാഭ്യാസത്തോടൊപ്പം തൊഴിലും വ്യവസായവുംഗുരുവിന്റെ സാമൂഹിക ദർശനത്തിൽ പ്രധാനസ്ഥാനമേറ്റിരുന്നു. ഒരു സമൂഹത്തിന്റെ ഉയർച്ചയ്ക്ക് ആത്മീയമായും വിദ്യാഭ്യാസപരമായും വളർച്ച ആവശ്യമാണ്; എന്നാൽ സാമ്പത്തിക സ്വയംപര്യാപ്തത ഇല്ലാതെ ആ പുരോഗതി പൂർണമാകില്ലെന്ന് അദ്ദേഹംമനസ്സിലാക്കിയിരുന്നു. മറ്റുള്ളവരുടെ കരുണയെആശ്രയിച്ച് ഒരു സമൂഹത്തിനും സ്ഥിരമായ സ്വാതന്ത്ര്യം നേടാനാവില്ല. അതിനാൽ സ്വന്തം തൊഴിൽ, ഉൽപ്പാദനം, വ്യാപാരം, വ്യവസായം എന്നിവയിലൂടെ സാമ്പത്തികമായി ശക്തരാകണമെന്ന സന്ദേശമാണ് അദ്ദേഹം മുന്നോട്ടു വച്ചത്.

ഗുരുവിന്റെ കാലത്ത് സമൂഹത്തിലെ പല വിഭാഗങ്ങളും സാമ്പത്തികമായി പിന്നാക്കാവസ്ഥയിലായിരുന്നു. തൊഴിൽ അവസരങ്ങളുടെ കുറവും സാമൂഹിക വിലക്കുകളും സാമ്പത്തിക വിഭവങ്ങളിലേക്കുള്ള പരിമിതമായ പ്രവേശനവും അവരുടെ പുരോഗതിയെ തടഞ്ഞിരുന്നു. ഈ സാഹചര്യത്തിൽ തൊഴിൽ ചെയ്യുന്നതിൽ അപമാനമില്ലെന്നും സത്യസന്ധമായ അധ്വാനത്തിന് അന്തസ്സുണ്ടെന്നും ഗുരു സമൂഹത്തെ പഠിപ്പിച്ചു. കൈത്തൊഴിലിനെയും ഉൽപ്പാദന പ്രവർത്തനങ്ങളെയും അദ്ദേഹം താഴ്ന്ന ജോലികളായി കണ്ടില്ല. മറിച്ച്, മനുഷ്യന്റെ ആത്മാഭിമാനവും സ്വയംപര്യാപ്തതയും വളർത്തുന്ന മാർഗങ്ങളായി അവയെ വിലയിരുത്തി.

തൊഴിലിന്റെ മാന്യത എന്ന ആശയം ഗുരുവിന്റെസാമൂഹിക ചിന്തയിലെ നിർണായക ഘടകമാണ്. ജാതിയുടെ പേരിൽ ചില തൊഴിലുകൾതാഴ്ന്നതാണെന്ന് കരുതുന്ന സാമൂഹികമനോഭാവത്തെ അദ്ദേഹം ചോദ്യം ചെയ്തു. തൊഴിൽ ചെയ്യുന്ന മനുഷ്യനാണ് സമൂഹത്തെമുന്നോട്ടുകൊണ്ടുപോകുന്നതെന്നും അതിനാൽതൊഴിലിനും തൊഴിലാളിക്കും തുല്യമായബഹുമാനം ലഭിക്കണമെന്നും അദ്ദേഹംവ്യക്തമാക്കി. ഈ ചിന്ത പിന്നീട് കേരളത്തിലെതൊഴിലധിഷ്ഠിത വിദ്യാഭ്യാസത്തിനും ചെറുകിടവ്യവസായങ്ങൾക്കും സാമ്പത്തികസ്വയംപര്യാപ്തതയ്ക്കുമുള്ള സാമൂഹിക ബോധംവളരാൻ സഹായിച്ച ആശയധാരയുടെഭാഗമായിത്തീർന്നു.

കൃഷിക്കും ഗുരുവിന്റെ സമഗ്ര ദർശനത്തിൽപ്രത്യേക പ്രാധാന്യമുണ്ടായിരുന്നു. മനുഷ്യന്റെജീവിതം പ്രകൃതിയിൽ നിന്ന് വേർപെട്ടതല്ലെന്ന്അദ്ദേഹം മനസ്സിലാക്കിയിരുന്നു. ഭൂമിയും ജലവുംസസ്യങ്ങളും മൃഗങ്ങളും മനുഷ്യജീവിതത്തിന്റെഅവിഭാജ്യ ഘടകങ്ങളാണ്. അതിനാൽ കൃഷിഒരു സാമ്പത്തിക പ്രവർത്തനം മാത്രമല്ല; മനുഷ്യനും പ്രകൃതിയും തമ്മിലുള്ളജീവൻപകരുന്ന ബന്ധത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്.

കൃഷിയിലൂടെ ഒരു സമൂഹത്തിന്ഭക്ഷ്യസുരക്ഷയും സാമ്പത്തികസ്വയംപര്യാപ്തതയും ലഭിക്കുന്നു. സ്വന്തംഭൂമിയിൽ അധ്വാനിച്ച് ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കുന്ന മനുഷ്യന്ആത്മവിശ്വാസവും സ്വാതന്ത്ര്യബോധവുംഉണ്ടാകുന്നു. കൃഷിയോടുള്ള ബഹുമാനംനഷ്ടപ്പെട്ട് സമൂഹം മുഴുവൻ മറ്റുള്ളവരുടെഉൽപ്പന്നങ്ങളെ മാത്രം ആശ്രയിക്കുന്ന അവസ്ഥഅപകടകരമാണെന്ന് ഗുരുവിന്റെ ചിന്തയിൽനിന്ന് മനസ്സിലാക്കാം. ഭൂമിയെ ചൂഷണംചെയ്യാതെ പ്രകൃതിയുമായി സമന്വയത്തിൽജീവിക്കണമെന്ന ആശയവും അദ്ദേഹത്തിന്റെജീവിതത്തിൽ കാണാം.

ഇവയെല്ലാം ഒന്നിച്ചുചേർക്കുന്ന പ്രധാനആശയമാണ് “സംഘടിച്ചു ശക്തരാവുക” എന്നസന്ദേശം. വ്യക്തിയുടെ പുരോഗതി മാത്രംമതിയാകില്ല; സമൂഹത്തിന്റെ പുരോഗതിയാണ്യഥാർത്ഥ മാറ്റത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനം. വിദ്യാഭ്യാസംനേടിയ വ്യക്തികൾ പരസ്പരം സഹകരിക്കണം, സാമ്പത്തികമായി പിന്നാക്കം നിൽക്കുന്നവർക്ക്അവസരങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കണം, സാമൂഹികഅനീതികൾക്കെതിരെ സംഘടിതമായിപ്രവർത്തിക്കണം എന്നതായിരുന്നു ഗുരുവിന്റെസമീപനം.

ഈ സംഘടനാബോധമാണ് പിന്നീട്എസ്.എൻ.ഡി.പി. യോഗം പോലുള്ളപ്രസ്ഥാനങ്ങളുടെ വളർച്ചയ്ക്ക് ആശയപരമായഅടിത്തറ നൽകിയത്. സംഘടന ഒരുവിഭാഗത്തിന്റെ മാത്രംഅധികാരത്തിനുവേണ്ടിയുള്ള ഉപാധിയല്ല; വിദ്യാഭ്യാസം വ്യാപിപ്പിക്കാനും സാമൂഹികബോധം വളർത്താനും സാമ്പത്തിക പുരോഗതിപ്രോത്സാഹിപ്പിക്കാനും മനുഷ്യരുടെആത്മാഭിമാനം സംരക്ഷിക്കാനുമുള്ളശക്തിയാകണം എന്നായിരുന്നു ഗുരുവിന്റെവീക്ഷണം.

ഗുരുവിന്റെ സമഗ്ര സാമൂഹിക ദർശനത്തിൽ ആത്മീയതയും ജീവിതവുംവേർതിരിക്കാനാവാത്തവയായിരുന്നു.ആരാധനാലയത്തിൽ മാത്രം ദൈവത്തെഅന്വേഷിക്കേണ്ടതില്ല; സത്യസന്ധമായ തൊഴിൽചെയ്യുന്നിടത്തും അറിവ് നേടുന്നിടത്തുംമറ്റൊരാളെ സഹായിക്കുന്നിടത്തുംസമൂഹത്തിനുവേണ്ടി പ്രവർത്തിക്കുന്നിടത്തുംആത്മീയത പ്രകടമാകുന്നു. അതുകൊണ്ടുതന്നെഗുരുവിന്റെ ആത്മീയത ജീവിതത്തിൽ നിന്ന്ഒഴിഞ്ഞുമാറാനുള്ളതല്ല; ജീവിതത്തെ കൂടുതൽഅർത്ഥവത്താക്കാനുള്ളതായിരുന്നു.

അദ്ദേഹത്തിന്റെ ദർശനത്തിൽ ഒരു നല്ല സമൂഹംരൂപപ്പെടണമെങ്കിൽ മനുഷ്യന്റെ ഉള്ളിലും പുറത്തുംഒരുപോലെ മാറ്റം സംഭവിക്കണം. മനസ്സിൽസമത്വബോധം വേണം; ജീവിതത്തിൽവിദ്യാഭ്യാസം വേണം; സാമ്പത്തികമായിസ്വയംപര്യാപ്തത വേണം; തൊഴിൽ ചെയ്യാനുള്ളമനോഭാവം വേണം; കൃഷിയോടും പ്രകൃതിയോടുംബഹുമാനം വേണം; അതോടൊപ്പം സമൂഹമായിഒന്നിച്ചുനിൽക്കാനുള്ള സംഘടനാശക്തിയുംവേണം.

അതിനാൽ ശ്രീ നാരായണ ഗുരുവിനെ വെറുംആത്മീയ ഗുരുവായി മാത്രം വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്അദ്ദേഹത്തിന്റെ സംഭാവനകളുടെ വ്യാപ്തിചുരുക്കിക്കാണിക്കുന്നതാണ്. അദ്ദേഹം ആത്മീയഗുരുവായിരുന്നു; അതോടൊപ്പം സാമൂഹികപരിഷ്കർത്താവും വിദ്യാഭ്യാസ ചിന്തകനുംസാമ്പത്തിക സ്വയംപര്യാപ്തതയുടെ പ്രചാരകനുംതൊഴിൽമാന്യതയുടെ വക്താവുംമനുഷ്യസമത്വത്തിന്റെ ദാർശനികനുമായിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ദർശനത്തിൽ ക്ഷേത്രവുംവിദ്യാലയവും തൊഴിലും കൃഷിയും വ്യവസായവുംസംഘടനയും എല്ലാം മനുഷ്യന്റെ സമഗ്രപുരോഗതിയിലേക്ക് നയിക്കുന്നവഴികളായിരുന്നു.

ഇതാണ് ശ്രീ നാരായണ ഗുരുവിന്റെ സാമൂഹികദർശനത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ പ്രത്യേകത. അദ്ദേഹം സമൂഹത്തോട് വെറും “മാറുക” എന്ന്പറഞ്ഞില്ല; എങ്ങനെ മാറണം എന്നതിന്റെവഴിയും കാണിച്ചു. അറിവിലൂടെ പ്രബുദ്ധരാകുക, അധ്വാനത്തിലൂടെ സ്വയംപര്യാപ്തരാകുക, കൃഷിയിലൂടെയും വ്യവസായത്തിലൂടെയുംസാമ്പത്തികമായി ശക്തരാകുക, സംഘടനയിലൂടെ സാമൂഹിക ശക്തി നേടുക, ആത്മീയതയിലൂടെ മനുഷ്യസ്നേഹവുംധാർമ്മികബോധവും വളർത്തുക—ഈസമഗ്രമായ സമീപനമാണ് ഗുരുവിന്റെനവോത്ഥാന ചിന്തയെ കാലാതീതമാക്കുന്നത്.

അവസാനമായി, “സംഘടിച്ചു ശക്തരാവുക” എന്ന ഗുരുവിന്റെ ആഹ്വാനം ഒരു കാലഘട്ടത്തിലെഒരു സമൂഹത്തോട് മാത്രം പറഞ്ഞ വാക്കല്ല. അറിവും അധ്വാനവും സംഘടനയുംആത്മീയതയും പരസ്പരം ചേർന്നാൽ മാത്രമേവ്യക്തിയുടെയും സമൂഹത്തിന്റെയും യഥാർത്ഥപുരോഗതി സാധ്യമാകൂ എന്ന ശാശ്വതസന്ദേശമാണ് അതിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നത്. മനുഷ്യനെ ആത്മീയമായി ഉയർത്തുകയുംസാമൂഹികമായി സ്വതന്ത്രനാക്കുകയുംസാമ്പത്തികമായി സ്വയംപര്യാപ്തനാക്കുകയുംചെയ്യുന്ന ഒരു സമഗ്ര ജീവിതദർശനമായിരുന്നുശ്രീ നാരായണ ഗുരുവിന്റേത്. അതുകൊണ്ടുതന്നെഅദ്ദേഹത്തിന്റെ സന്ദേശം ഇന്നും ഒരുനവോത്ഥാന ആഹ്വാനമായി നിലകൊള്ളുന്നു.

(…………തുടരും)